II SA/Ke 1122/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2015r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat A. R. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda decyzją z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania H.P. od decyzji Starosty z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. i E. F. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami c.o., energii elektrycznej - na działce nr [...] w [...], na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego jest pozwolenie na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza: 1. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6, 4. wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Wojewoda podał, że przeprowadził analizę zgromadzonego materiału dowodowego, która wykazała, że w rozpatrywanym przypadku dla terenu objętego planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Kunów, zatwierdzony uchwałą nr LVII/387/06 Rady Miejskiej w Kunowie z dnia 31.05.2006 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego z dnia 21 lipca 2006 r., nr 181, poz. 2124, ze zmianami wprowadzonymi uchwałą nr LX/364/10 Rady Miejskiej w Kunowie z dnia 25 czerwca 2010 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego z dnia 2 września 2010 r., nr 247 poz. 2443. Organ odwoławczy wskazał, że analizując przedstawiony projekt budowlany pod względem zgodności z powyższym planem stwierdził, że działka na której przewidziano budowę inwestycji, znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej o symbolu w planie G18MN/RM. W § 4 pkt 20 ww. planu ustalono, że przez nieprzekraczalną linię zabudowy należy rozumieć linię, której żaden element budynku, nie może przekroczyć. Nie dotyczy ona m.in. budynków i budowli już istniejących, które mogą być remontowane, odbudowane, nadbudowane, przebudowane oraz rozbudowane za zgodą zarządcy drogi, od której wyznacza się linię, pod warunkiem, że żaden element budynku rozbudowywanego nie znajdzie się w odległości mniejszej niż 5m od granicy działki. Projektowana rozbudowa i nadbudowa dotyczy istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego w części przed nieprzekraczalną linią zabudowy określoną tym planem. Na tę inwestycję inwestorzy uzyskali zgodę zarządcy drogi. Zgodnie z § 11 ust. 4 na terenie objętym planem ustalono między innymi: maksymalną możliwą powierzchnię zabudowy obiektami kubaturowymi do 30% powierzchni istniejącej działki budowlanej, odsetek powierzchni biologicznie czynnej określono się na min. 30% powierzchni działki budowlanej, preferowane formy dachów: dwu i więcej spadowe, symetryczne o kącie nachylenia połaci dachowych 20° - 45° oraz stosowanie dachówki ceramicznej, gontu bitumicznego lub blachy dachówkowej. Zalecono wyeksponowanie w konstrukcji dachu elementów tradycyjnych rozwiązań lokalnych. Zakazano stosowania dachów płaskich, utrzymano istniejącą zabudowę, dopuszczono jej przebudowę i rozbudowę. Organ II instancji podał, że z projektu budowlanego wynika, że powierzchnia zabudowy obiektami kubaturowymi stanowi 23% powierzchni istniejącej działki budowlanej i jest mniejsza od ustalonej planem - maksimum 30%. Powierzchnia terenu działki nr 235/1 w granicach opracowania ABCD-A wynosi 1000m2, istniejąca i projektowana zabudowa oraz istniejące i projektowane place, drogi, chodniki, utwardzenia wynoszą łącznie 356,00m2. Powierzchnia biologicznie czynna działki wynosi 645m2, co stanowi 64,5% terenu biologicznie czynnego dla powierzchni działki budowlanej i jest większy od wskazanego w planie (min. 30%), a co za tym idzie, projektowana powierzchnia biologicznie czynna spełnia ustalenia planu. Projektowany jest dach dwuspadowy, symetryczny z dwoma lukarnami. Kąt nachylenia połaci dachowej jest równy 22°. Budynek będzie pokryty dachówką blaszaną. Zaprojektowane parametry spełniają więc ustalenia planu. Wojewoda ocenił, że w niniejszej sytuacji zaprojektowana rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego nie narusza ładu przestrzennego. Dalej organ II instancji wskazał, że obsługę komunikacyjną projektowanych obiektów zaprojektowano poprzez istniejący zjazd z drogi publicznej oznaczony w planie 51KDL. Zamierzona inwestycja, tj. budynek o funkcji mieszkalnej nie jest wymieniony jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.) dalej "rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.". W rozumieniu tych przepisów, należy ją uznać za inwestycję nieuciążliwą. Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie projekt zagospodarowania działki został sporządzony na kopii mapy do celów projektowych, uaktualnionej przez uprawnionego geodetę, dokumenty potwierdzające aktualność mapy przyjęto do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. w dniu 04.09.2013 r. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., jeżeli z § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1. 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2. 3m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy zawarte § 13, 60, 271 - 273 dopuszcza się rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Stosownie do § 272 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 z 2002 r., poz. 690, ze zmianami) dalej "rozporządzenia w sprawie warunków technicznych" budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Z kolei w myśl § 272 ust. 3 budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Organ II instancji podał, że wnioskowany do rozbudowy istniejący budynek mieszkalny wraz z częścią garażową znajduje się przy granicy z działką nr [...]. Z projektu zagospodarowania działki wynika, że projektowana rozbudowa usytuowana została w odległości 6,93m od tej działki sąsiedniej i w odległości 5,0m od działki nr [...]. Rozbudowana część garażu ma wymiary 2,05x3,66m i ma na celu powiększenie garażu w kierunku północno - wschodnim. Nad garażem zaprojektowano nadbudowę przeznaczoną na pokój gościnny. Z projektu budowlanego wynika, że zaprojektowano przy granicy z działką sąsiednią nr [...] ścianę oddzielenia przeciwpożarowego (EI 60) oraz wypełnienie istniejących w tej ścianie otworów luksferami o klasie odporności ogniowej EI 30. Przepis § 232 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowi, że w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany. Z projektu budowlanego wynika, że wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło tj. luksferami stanowi powierzchnię mniejszą (ok. 4,21m2) niż 10 % powierzchni ściany, co jest zgodne z cytowanym § 232 ust. 6. Ponadto powyższa inwestycja nie ograniczy możliwości naturalnego oświetlenia i wymaganego czasu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce sąsiedniej nr [...], co potwierdzają stosowne analizy. Usytuowanie przedmiotowego budynku nie stoi zatem w sprzeczności z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z opisem do projektu zagospodarowania działki nr [...], nie zostanie zakłócony naturalny spływ wód powierzchniowych na tej działce, a wody opadowe odprowadzone będą powierzchniowo na teren nieutwardzony własnej działki. W wyniku dokonanej analizy organ II instancji stwierdził, że: przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany inwestycji jest zgodny z ustaleniami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projekt zagospodarowania działki pozostaje w zgodności z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, stosownie do wymogu art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z kolei projekt budowlany, stanowiący załącznik do decyzji, jest kompletny, posiada niezbędne opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; projekt ten został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że o możliwości lokalizacji zamierzonej rozbudowy przesądził miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie kwestii zacieniania działki organ II instancji zauważył, że przepisy Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie odnoszą się do kwestii nasłonecznienia i zacieniania terenu działki, a jedynie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Zatem wniesione w odwołaniu zastrzeżenia nie mogą być uwzględnione. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję H.P. , domagając się jej uchylenia, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu podał, że działka objęta planowaną inwestycją nie ma numeru [...], lecz [...]. Dalej wskazał, że Wojewoda nie odniósł się do kwestii zacienienia jego działki lecz do zacienienia pomieszczeń dla ludzi. Autor skargi zacytował art. 144 K.C. i podał, że obecnie na jego działce jest ogród warzywny, ale w przyszłości jego spadkobiercy planują na jego działce wybudować dom, który będzie całkowicie zacieniony od strony wschodniej. Z powyższego przysługuje mu roszczenie określone w art. 222 § 2 K.C., z którego wynika, że przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem o zaniechanie naruszeń. Skarżący dodał, że czuje się poszkodowany niesprawiedliwą i nierzetelną decyzją Wojewody i ma świadomość, że w przyszłości może dochodzić odszkodowania od sąsiada zgodnie z artykułem 415 K.C. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodał, że postanowieniem z dnia [...] sprostowano oczywistą omyłkę, która wystąpiła w zaskarżonej decyzji i dotyczyła numeru działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jej przedmiotem jest zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę już istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego, jak to ustalił organ I instancji, na działce o szerokości mniejszej niż 16 metrów, przy granicy z działką należącą do skarżącego. Przeprowadzona przez organy ocena wykazała, że projekt nie narusza obowiązujących przepisów prawa budowlanego, w tym ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenia wymaga, że jeśli chodzi o rozbudowę, to zgodnie z projektem nastąpi ona nie przy granicy z działką skarżącego, ale w odległości ponad 6 metrów od tej granicy. Będzie ona bowiem polegała na powiększeniu od strony wschodniej istniejącego garażu. Tymczasem działka skarżącego usytuowana jest na zachód w stosunku do nieruchomości inwestorów. Część rozbudowana wraz z istniejącą już częścią garażową budynku mieszkalnego zostanie nadbudowana o jedno piętro. Jak słusznie uznały organy, taka inwestycja nie narusza prawa. Jak wynika ze skargi oraz złożonego na rozprawie przed sądem oświadczenia H. P., nie zgadza się on z tą inwestycją przede wszystkim dlatego, że jego zdaniem spowoduje ona zacienienie jego ogródka. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 9 tej samej ustawy, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jak się przyjmuje w orzecznictwie (ustawodawca nie sprecyzował bowiem pojęcia uzasadnionych interesów) ochrona ta obejmuje w szczególności oprócz zapewnienia dostępu do drogi publicznej ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. Podkreśla się jednak, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie faktycznych innych osób (por. Komentarz do art. 5 Prawa budowlanego pod. Redakcją A. Glinieckiego W-ctwo LexisNexis Warszawa 2012). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że aby skarżący mógł skutecznie podnosić zarzut dotyczący zacienienia jego ogródka, musiałby wskazać na konkretny przepis prawa, z którego wynikałoby prawo zapewnienia światła słonecznego w ogrodzie przez cały dzień. Tymczasem obowiązujące przepisy regulują jedynie kwestię zapewnienia dopływu światła dziennego tylko do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Nawet z tych przepisów wynika, że za wystarczające uznaje się zapewnienie czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych dla ludzi przez trzy godziny dziennie (§ rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Mając na uwadze to, że działka inwestorów położona jest na wschód w stosunku do działki skarżącego, budynek inwestorów już istnieje, a jedynie zostanie podwyższony i to nie na całej wysokości w stosunku do stanu obecnego, zarzut zacienienia ogródka nie może być skutecznie podnoszony w tej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, że inwestycja spowoduje zacienienie od strony wschodniej domu, jaki w przyszłości na jego działce zamierzają zbudować jego spadkobiercy, to zauważyć należy, że obowiązkiem organu przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i udzielaniu pozwolenia na budowę jest ustalenie aktualnie istniejącego stanu faktycznego, w tym wypadku stanu zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej. Jak zaś skarżący sam przyznał na rozprawie przed sądem, od strony wschodniej, a więc od strony nieruchomości inwestorów ma tylko jedno małe okno w łazience, które jest daleko od budynku inwestora. Odnosząc się zaś do kwestii hipotetycznego domu jaki zostanie postawiony w przyszłości, to jak wyżej była o tym mowa, obowiązujące przepisy nie gwarantują prawa do dopływu światła dziennego przez cały dzień. Jeśli zdaniem skarżącego zachodzą podstawy do zastosowania przepisów art. 144, 222 § 2 oraz 415 kodeksu cywilnego, to może wystąpić ze stosownym powództwem do sądu powszechnego. W niniejszej sprawie powołane przepisy nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jeśli chodzi o kwestię, jakoby planowana inwestycja była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania, to zdaniem Sądu skarżący nie podważył skutecznie ustaleń organu, że powierzchnia zabudowy obiektami kubaturowymi nie przekroczy 30 % ( wynosi bowiem 23 %). Zauważyć należy, że powierzchnia samej rozbudowy wynosi zaledwie około 7,5 m2 (2,05 m x 3,66 m). Odnosząc się do ostatniego z zarzutów, a dotyczącego błędnego wskazania numeru działki inwestorów na stronie 7. decyzji, to omyłka ta została sprostowana postanowieniem Wojewody z dnia [...]. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 ppkt "c" w zw. z § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.461) Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł.