II SA/Ke 1145/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2006r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta decyzję z dnia [...] Znak: [...] mocą której odmówiono B. K. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29.07.2005r. B. K. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w K. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach i aktem notarialnym nabycia na współwłasność wraz z byłą żoną Z. K. mieszkania położonego w K. przy ul. W. - po - części. W dodatkowym piśmie złożonym wraz z wnioskiem wyjaśnił, iż w przedmiotowym lokalu zameldowana jest jego była żona, czasowo zamieszkała w Nowym Sączu. Nadto wniósł o odliczenie z dochodu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wnioskodawca podkreślił, że powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego wynosi 48 m 2, z czego użytkuje jedynie 41 m 2 . Zarządca budynku - Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej sp. z o.o. w K. potwierdził, że metraż lokalu mieszkalnego zajmowanego przez B. K. wynosi 48 m 2 . Decyzją z dnia [...]. organ I instancji odmówił przyznania B.K. dodatku mieszkaniowego. Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniając odwołania - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz.734 z póz. zm.)i wskazał, że w przypadku B. K. tytułem do lokalu o jakim mowa w tym przepisie jest przysługujące mu - udziału we współwłasności lokalu (tj. 24 m2) położonego w K. przy ul. W. o powierzchni 48 m2 . Organ odwoławczy uznał, iż B. K. w przedmiotowym lokalu zamieszkuje i gospodaruje sam, a wysokość czynszu za mieszkanie jest dostosowana do niektórych opłat za jedną osobę. Wskazał jednocześnie, iż w przypadku przyjęcia, że powierzchnia mieszkania zajmowanego przez B. K. wynosi 48 m2, dodatek mieszkaniowy nie przysługiwałby mu - z uwagi na przekroczenie norm powierzchniowych, określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z tym przepisem normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla jednej osoby wynosi 35 m2, zaś dopuszczalna 45,5 m2 - powiększona o 30 % zgodnie z art. 5 ust. 5 powołanej ustawy. Organ odwoławczy przyjął, iż powierzchnia mieszkania, do którego wnioskodawca ma niekwestionowany tytuł prawny, wynosi 24 m2 -z uwagi na przysługujące mu prawo współwłasności w - części mieszkania. Kolegium ustaliło, iż dochód wnioskodawcy z okresu rozliczeniowego - za kwiecień, maj i czerwiec 2005r., na który składają się emerytura w wysokości 2.268,36 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 432,75 zł (obydwa świadczenia za trzy miesiące) wyniósł 2.701,11 zł. Mając na uwadze przepis art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odwoławczy przyjął, iż dochód miesięczny wnioskodawcy wynosi 900,37 zł, co stanowi 160,04% najniższej emerytury i wskazał, iż faktyczna powierzchnia mieszkania wnioskodawcy, do której ma tytuł prawny, wynosi 24 m2. Ze względu na fakt, iż B. K. posiada tytuł prawny tylko do 1/2 powierzchni mieszkania, a do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego przyjmuje się jedynie faktyczne wydatki jakie wnioskodawca ponosi na mieszkanie, Kolegium za prawidłowe uznało ustalenia organu I instancji o przyjęciu jedynie 1/2 stałych wydatków na mieszkanie tj. kwoty 126,32 zł. Zdaniem organu II instancji do tej kwoty należy także doliczyć, przysługujący wnioskodawcy na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ryczałt za brak centralnej ciepłej wody - w kwocie 7,79 zł. Z kolei na podstawie § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia organ odwoławczy przyjął za podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego kwotę 113,69 zł, stanowiącą 90% z naliczonych i ponoszonych wydatków. Organ odwoławczy uznał, iż rzeczywiste wydatki na mieszkanie będące podstawą wyliczenia dodatku mieszkaniowego wynoszą zatem 121,48 zł (113,69 + 7,79). Przywołując treść przepisu art. 6 ust. 2 pkt. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odwoławczy podniósł, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowiącą różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię zajmowanego przez B. K. lokalu tj. kwotą 121,48 zł , a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę w wysokości 20 % dochodu gospodarstwa domowego tj. kwotą 180,07 zł. (900,37x 20 % = 180,07 zł) wynosi minus 58,60 zł , jest zatem kwotą ujemną. W konsekwencji dodatek mieszkaniowy nie może być skarżącemu przyznany. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył B. K.. Skarżący zarzucił, iż w dniu wydania kwestionowanej przez niego decyzji, organ administracji zniekształcił jego wydatki i dochody. Dodatek mieszkaniowy powinien zatem zostać mu przyznany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest badać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od zarzutów skargi stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, została wydana bez należytej podstawy prawnej. Tak bowiem należy ocenić sytuację, w której przepis stanowiący merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia, sprzeczny jest z przepisem rangi wyższej. Wyrokiem z dnia 9 maja 2006r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 4/05 (sygn. OTK - A 2006/5/55) stwierdził niezgodność § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( DZ. U. nr 156, poz. 1817) z art. 6 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71 poz. 734 ze zm.). Z uwagi na fakt, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), zbędne jest przytaczanie szczegółowo przyczyn, dla których owa niezgodność została stwierdzona. Dla potrzeby wykazania istnienia omawianej sprzeczności także w dacie wydania zaskarżonej decyzji wystarczające jest jedynie to, że stan prawa w tej dacie był identyczny ze stanem poddanym osądowi Trybunału. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia ( o ile termin ten nie zostanie inaczej określony). Oznacza to, że z tym dniem przepis prawa poddany negatywnej ocenie Trybunału Konstytucyjnego traci obowiązującą moc. Jakkolwiek w dacie zaskarżonej decyzji § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( DZ. U. nr 156, poz.1817) nie został jeszcze wyeliminowany z obrotu prawnego, to już wtedy był niezgodny z przepisem ustawy. Organ administracji publicznej samodzielnie niezgodności tej stwierdzić nie mógł, nie mógł więc odmówić z tego powodu zastosowania omawianego przepisu. Dokonując jednak kontroli aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może nie uwzględnić stanu potwierdzonego późniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd nie może bowiem akceptować decyzji wydanej w oparciu o przepis, którego legalność została podważona przez Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji wskazanych okoliczności, stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny już po wydaniu zaskarżonej decyzji utrata mocy obowiązującej przepisu, który stanowił podstawę prawną w sprawie ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego musi być kwalifikowana przez Sąd jako wadliwość skutkująca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 a k.p.a. Zasada stosowania szerokich możliwości eliminowania z obrotu prawnego aktów opartych na przepisach niezgodnych z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą została sformułowana w art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiednio do niej stosując przepis art. 145 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 145 a k.p.a., zaskarżoną decyzję jako naruszającą (choć bez winy organu) prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania , należało uchylić. Orzeczenie w pkt. II wyroku oparto o przepis art. 152 tej ustawy.