II SA/Ke 1150/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . znak [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpoznaniu odwołania M. K. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. decyzję z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego w kwocie 82,43 zł. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że M.K. złożył w dniu 7 lipca 2005r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o wysokości dochodów. We wniosku podał, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe zajmując lokal mieszkalny o powierzchni 46,20m2 na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu. Mieszkanie wyposażone jest w gaz przewodowy i centralne ogrzewanie, nie posiada centralnej ciepłej wody. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego uznając, że M. K. nie legitymuje się tytułem prawnym do całości zajmowanego lokalu. W następstwie odwołania od tej decyzji Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] znak: [...] podjętą na podstawie art.132 kpa zmienił swoje stanowisko w ten sposób, że przyznał M. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości 82,43 zł od dnia 1 sierpnia 2005r. do 31 stycznia 2006r. Z ustaleń organu I instancji wynika, iż lokal zajmowany przez wnioskodawcę położony przy ul. S.w K. stanowi współwłasność M.K., C. K.i E. U.po 1/3 części. Ustalając wysokość dodatku mieszkaniowego wzięto pod uwagę powierzchnię lokalu, do którego osoby zajmujące lokal posiadają tytuł prawny (2/3 części) Od powyższej decyzji M. K. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie, wnosząc o jej zmianę i przyznanie dodatku mieszkaniowego w pełnej wysokości. Wyjaśnił, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką C. K., natomiast siostra E.U. prowadzi odrębnie gospodarstwo domowe i rezygnuje z prawa składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego na przedmiotowy lokal. Zdaniem odwołującego, przepisy dotyczące dodatków mieszkaniowych nie zawierają regulacji pozwalającej na dzielenie wydatków ponoszonych na lokal w sytuacji, gdy wnioskodawcy przysługuje tytuł prawny do części zajmowanego lokalu, a wnioskodawca zajmuje cały lokal. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...][...] W uzasadnieniu podniesiono, że wydatki na mieszkanie zajmowane przez zainteresowanego zostały ustalone zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) w kwocie 161,96 zł (przyjmując koszty eksploatacji, remontów i centralnego ogrzewania w wysokości 2/3 wskazanych przez spółdzielnię należności), a następnie wydatki te obniżono do 90%, co wynosi 145,76 zł a po uwzględnieniu ryczałtu na zakup opału za brak instalacji ciepłej wody koszty jakie ponosi wnioskodawca na lokal mieszkalny ustalono na kwotę 161,34zł. Podstawę do wyliczenia dodatku mieszkaniowego stanowi różnica między wydatkami przypadającymi na normatywna powierzchnię zajmowanego lokalu (161,34zł), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę w wysokości 12% dochodu gospodarstwa domowego (78,91zł) czyli kwota 82,43zł. Organ odwoławczy stwierdził, że dodatek mieszkaniowy może być naliczony tylko do części mieszkania do którego wnioskodawca posiada tytuł prawny. W skardze złożonej do Sądu M. K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] kwestionując wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podtrzymał w całości zarzut podniesiony w odwołaniu, że prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje mu w pełnej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi prezentując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest badać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od zarzutów skargi stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, została wydana bez należytej podstawy prawnej. Tak bowiem należy ocenić sytuację, w której przepis stanowiący merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia, sprzeczny jest z przepisem wyższej rangi. Wyrokiem z dnia 9 maja 2006r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 4/05 (sygn. OTK - A 2006/5/55) stwierdził niezgodność § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( DZ. U. nr 156, poz. 1817) z art. 6 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71 poz. 734 ze zm.). Z uwagi na fakt, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), zbędne jest przytaczanie szczegółowo przyczyn, dla których owa niezgodność została stwierdzona. Dla potrzeby wykazania istnienia omawianej sprzeczności także w dacie wydania zaskarżonej decyzji wystarczające jest jedynie to, że stan prawa w tej dacie był identyczny ze stanem poddanym osądowi Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia ( o ile termin ten nie zostanie inaczej określony). Oznacza to, że z tym dniem przepis prawa poddany negatywnej ocenie Trybunału Konstytucyjnego traci obowiązującą moc. Jakkolwiek w dacie zaskarżonej decyzji § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( DZ. U. nr 156, poz.1817) nie został jeszcze wyeliminowany z obrotu prawnego, to już wtedy był niezgodny z przepisem ustawy. Organ administracji publicznej samodzielnie niezgodności tej stwierdzić nie mógł, nie mógł więc odmówić z tego powodu zastosowania omawianego przepisu. Dokonując jednak kontroli aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może nie uwzględnić stanu potwierdzonego późniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd nie może bowiem akceptować decyzji wydanej w oparciu o przepis, którego legalność została podważona przez Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji wskazanych okoliczności, stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny już po wydaniu zaskarżonej decyzji utrata mocy obowiązującej przepisu, który stanowił podstawę prawną w sprawie ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego musi być kwalifikowana przez Sąd jako wadliwość skutkująca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 a k.p.a. Zasada stosowania szerokich możliwości eliminowania z obrotu prawnego aktów opartych na przepisach niezgodnych z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą została sformułowana w art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiednio do niej stosując przepis art. 145 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z art. 145a k.p.a., zaskarżoną decyzję jako naruszającą (choć bez winy organu) prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania , należało uchylić. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.