II SA/Ke 116/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D. R. rozbiórkę wiaty garażowej o wymiarach w rzucie 11,50 m x 5 m, usytuowanej na działce nr ewid. 1014 położonej w C., z jednoczesnym zastrzeżeniem, że obowiązek rozbiórki nie obejmuje: ściany wiaty w granicy wschodniej do wysokości 2,20 m od poziomu terenu; ściany południowej wiaty na długości i wysokości gospodarczego budynku drewnianego znajdującego się na działce nr ewid. 1016 przy granicy działki nr ewid. 1014. W podstawie prawnej powołano art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 nr 156, poz. 1118) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej na działce nr ewid. 1014 w C. w dniu 13.03.2007r. ustalono, iż znajduje się na niej zadaszona wiata garażowa o wymiarach 11,50 m x 5 m, posiadająca trzy ściany murowane – wschodnią, zachodnią i południową, w części przylegająca do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej. W obiekcie wykonano wylewkę betonową. W dniu kontroli w obiekcie znajdowały się dwa samochody osobowe oraz przyczepa kempingowa. Właściciel działki – D. K. oświadczył, iż budowę przedmiotowego obiektu rozpoczął w 2001r., a zakończył w 2005r. wykonaniem w niej instalacji elektrycznej. Inwestor oświadczył, iż wiatę wykonał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ze względu na powyższe postanowieniem z dnia 2.04.2007r. organ I instancji, nakazał D. R. wstrzymać roboty budowlane związane z budową w/w wiaty garażowej oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 15.05.2007r. określonych w postanowieniu dokumentów. Inwestor w wyznaczonym terminie nie wywiązał się z nałożonego obowiązku. Decyzją z dnia 2.07.2007r. nakazano D. R. rozbiórkę przedmiotowej wiaty. Rozstrzygnięcie to, jak również w/w postanowienie, zostało uchylone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28.08.2007r., który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji . Postanowieniem z dnia 26.09.2007r. organ I instancji ponownie nakazał D. R. wstrzymać roboty budowlane związane z budową w/w wiaty oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 15.12.2007r. określonych w postanowieniu dokumentów. Wobec nie przedłożenia przez inwestora żądanych dokumentów decyzją z dnia 4.02.2008r. organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał D. R. rozbiórkę wiaty garażowej. Decyzją z dnia 7.04.2008r. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję oraz postanowienie z dnia 26.09.2007r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia 9.06.2008r. organ I instancji nakazał D. R. wstrzymać roboty budowlane związane z budową przedmiotowej wiaty garażowej z powodu zrealizowania obiektu bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia do dnia 30.08.2008r. określonych w postanowieniu dokumentów. Po przeprowadzeniu w dniu 4.11.2008r. powtórnych oględzin potwierdzono ustalenia dokonane podczas kontroli w dniu 13.03.2007r. Z uwagi na brak złożenia żądanych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach omawianą na wstępie decyzją z dnia [...], nakazał D. R. rozbiórkę wiaty garażowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. K., zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu przedmiotowego obiektu za wiatę garażową. W ocenie strony jest to bowiem pomieszczenie gospodarcze wykorzystywane jako suszarnia bielizny i składowisko sprzętu gospodarczego oraz drewna opałowego. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym jest samowolne wykonanie przez inwestora przedmiotowego obiektu. Z tego też powodu organ I instancji, po wyeliminowaniu wszystkich uchybień, wynikających z uprzednio prowadzonego postępowania, postanowieniem z dnia 9.06.2008r. zasadnie orzekł o wstrzymaniu przedmiotowej budowy z jednoczesnym nałożeniem na inwestora obowiązku przedłożenia w określonym terminie wskazanych w tym postanowieniu dokumentów. Następnie, wobec niewykonania nałożonych obowiązków organ I instancji decyzją z dnia 12.11.2008r. prawidłowo nakazał D. R. rozbiórkę wiaty garażowej – stosownie do przepisu art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane. Słusznie przy tym uwzględniono, iż obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu nie obejmuje: - ściany wschodniej – z uwagi na fakt, iż stanowi ona uzupełnienie ogrodzenia między działkami nr ewid. 1014 i nr ewid. 1015, - ściany południowej na długości i wysokości drewnianego budynku gospodarczego na działce nr ewid. 1016 – rozbiórka spowodowałoby bowiem, iż budynek drewniany gospodarczy na działce sąsiedniej pozostałby bez własnej ściany w granicy działek. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniósł D. K., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego błędnie przyjęły, że wiata garażowa to jeden obiekt budowlany, gdy w rzeczywistości są to dwa różne pomieszczenia przylegające do siebie, o różnej konstrukcji, wykonane w różnym czasie. Od wschodu znajduje się bowiem pomieszczenie gospodarcze o wym. 6,5 x 5 m, a dalej wiata o wym. 5 x 5 m. Do ich budowy, w opinii skarżącego, nie była wymagana decyzja o pozwoleniu na budowę w świetle art. 29 ustawy Prawo budowlane. Ponadto cała ściana południowa to mur graniczny między jego działką a działką nr 1016, budowany wspólnie z użytkownikami sąsiedniej działki, który nie powinien podlegać rozbiórce. Z kolei ściana zachodnia przedmiotowego obiektu o wym. 1,25 x 5 m, według twierdzeń skarżącego, jest równocześnie ścianą kojca dla psów. Ponadto błędnie przyjęto okres powstania przedmiotowej budowli na lata 2001 – 2005. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo-administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji. Treść skargi wskazuje na to, że jej autor kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia będące podstawą zastosowania art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą, tj. orzeczenia nakazu rozbiórki wiaty garażowej o wymiarach w rzucie 11,50 m x 5 m, usytuowanej na działce nr ewid. 1014 położonej w C., z jednoczesnym zastrzeżeniem, że obowiązek rozbiórki nie obejmuje: ściany wiaty w granicy wschodniej do wysokości 2,20 m od poziomu terenu; ściany południowej wiaty na długości i wysokości gospodarczego budynku drewnianego znajdującego się na działce nr ewid. 1016 przy granicy działki nr ewid. 1014. Jak wynika z akt sprawy organy obu instancji ustaliły, że inwestor rozpoczął budowę wiaty w 2001r. a zakończył w 2005r., przy czym na jej wybudowanie nie posiadał wymaganego pozwolenia na budowę. W świetle zarzutów skargi, kontrola zaskarżonej decyzji sprowadzać się będzie w istocie do oceny, czy organ zebrał cały, niezbędny do rozpatrzenia materiał dowodowy, a następnie czy przeprowadzona analiza tego materiału odpowiada zasadzie wyrażonej w art. 80 k.p.a. Dokonując kontroli legalności poddanego pod osąd Sądu aktu, należy stwierdzić, iż organy nadzoru budowlanego podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Dowody, jakimi dysponował organ to w szczególności wyjaśnienia i oświadczenia skarżącego składane w trakcie postępowania, protokoły z kontroli z dnia 13.03.2007r. i z dnia 4.11.2008r. oraz dokumentacja fotograficzna. W ocenie Sądu, analiza zgromadzonych dowodów przeprowadzona została prawidłowo, a wnioski jakie zostały na jej podstawie wysnute są logiczne, przekonujące i nie pozostają w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Z prawidłowych ustaleń organów opartych m.in. o protokoły kontroli oraz dokumentację fotograficzną, jednoznacznie wynika, iż wbrew twierdzeniom autora skargi, w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z dwoma odrębnymi obiektami, ale jednym. Przedmiotowy obiekt to wiata o wymiarach 11,50 m x 5 m, posiadająca trzy ściany murowane – wschodnią, zachodnią i południową, wzmocnione słupami murowanymi i stalowymi z ceowników. Na części, w której wiata przylega do budynku gospodarczego na działce sąsiedniej obiekt nie posiada własnej ściany. W obiekcie wykonano wylewkę betonową. Sporny obiekt stanowi zwartą całość przykrytą dachem jednospadowym o konstrukcji stalowo – drewnianej pokrytym blachą dachówkową. Do wiaty doprowadzona jest energia elektryczna. W trakcie kontroli w dniu 13.03.2007r. stwierdzono garażowanie dwóch samochodów i przyczepy kempingowej. W świetle powyższych ustaleń nie może budzić wątpliwości, iż przedmiotowa wiata jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt. 1 ustawy. Trzeba podkreślić, iż definicja "obiektu budowlanego" została skonstruowana przy użyciu definicji "budynku", "budowli" i "obiektu małej architektury". Stosownie do art. 3 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury; 2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; 2a) budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku; 3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową; 4) obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki; Nie jest sporne pomiędzy stronami, iż skarżący nie legitymuje się pozwoleniem na budowę tego obiektu. D. K. jednoznacznie oświadczył do protokołu kontroli, iż nie dopełnił jakichkolwiek czynności formalno – prawnych związanych z prowadzonymi robotami budowlanymi (K-I-3). Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Wskazane przepisy art. 29 zawierają wyliczenie obiektów i robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia (art. 31 dotyczy zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę). Przedmiotowy obiekt nie należy do grupy wyszczególnionych w tych przepisach obiektów zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a skoro tak, to organy w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, zasadnie zastosowały przepis art. 48 ustawy, który w aktualnym brzmieniu ( po uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007r., sygn. akt P 37/06, ogłoszonego w Dz. U. nr 247, poz. 1844) przewiduje możliwość legalizacji obiektów wzniesionych samowolnie. Zgodnie z w/w przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei stosownie do art. 48 ust. 2 pkt 1, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: - ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo - ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2), właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Jak wynika natomiast z art. 48 ust. 3 ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno - budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Z kolei w myśl art. 48 ust. 4 cyt. ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (nakaz rozbiórki obiektu budowlanego). Skoro na podstawie prawidłowo dokonanych ustaleń organów obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania (wiata) został wybudowany bez pozwolenia na budowę, natomiast skarżący nie przedstawił dokumentów, do okazania których został zobowiązany postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 9.06.2008r., zasadnie orzeczono obowiązek rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organy błędnie przyjęły okres powstania przedmiotowej budowli na lata 2001 – 2005, należy uznać go za bezzasadny. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji oraz dowodów, którym organy dały wiarę wynika bezsprzecznie, iż obiekt był realizowany w latach 2001- 2005r. Ustalenia te pokrywają się z wyjaśnieniami skarżącego zawartymi w protokole z przeprowadzonych w dniu 13.03.2007r. oględzin (K-I-3), iż budowę rozpoczął w 2001r. ( wykonano wylewki, murowane ściany, dach ), natomiast w 2005r. wykonano w obiekcie instalację elektryczną. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.