II SA/Ke 118/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [....] w przedmiocie kary porządkowej postanawia: zmienić postanowienie Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach z dnia 7 stycznia 2016r. o sygn. akt I SA/Ke 774/15 i zwolnić P. K. od kosztów sądowych. Sygn. akt II SA/Ke 118/16 P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie kary porządkowej, domagając się jednocześnie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016r. sygn. akt I SA/Ke 774/15 Referendarz sądowy w tut. Sądzie oddalił wniosek P. K. o zwolnienie od kosztów sądowych. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia, wskazując na naruszenie art. 258 § 1 i 2 pkt 7, art. 245 § 1 i 2 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. - poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe P. K. wniósł o uchylenie ww. postanowienia w całości, uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu w postaci protokołu opisu i oszacowania jego nieruchomości z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie o sygn. Km 2264/12 na okoliczność obecnej sytuacji majątkowej oraz prowadzenia egzekucji majątkowej z jedynego składnika majątku. Zarządzeniem z dnia 8 lutego 2016r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu przekazał sprawę według właściwości Wydziałowi II tut. Sądu, w związku z czym sprawa została zarejestrowana pod nową sygn. akt - II SA/Ke 118/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym - pkt 1) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym - pkt 2). Oznacza to, iż ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Należy przy tym zauważyć, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym - którego przyznania domaga się skarżący - dotyczy w niniejszej sprawie jedynie zwolnienia od kosztów sądowych (art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a.). Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Całkowite zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Ze złożonego formularza o udzielenie prawa pomocy wynika, że P. K. pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z dwoma synami w wieku 11 lat i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego ze stosunku pracy w kwocie 2.700 zł miesięcznie netto. Skarżący jako jedyny posiadany majątek wykazał dom wielkości 180 m2. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki wskazał alimenty - 1.700zł, utrzymanie - 500 zł, leki 100 zł. Dodatkowo P. K. przedstawił wraz z ze sprzeciwem protokół opisu i oszacowania jego domu w Ożarowie Mazowieckim z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie o sygn. Km 2264/12 na okoliczność obecnej sytuacji majątkowej oraz prowadzenia egzekucji majątkowej z jedynego składnika majątku. Mając na uwadze wysokość dochodów uzyskiwanych przez P. K. (po odliczeniu wszystkich wskazanych wydatków stronie pozostaje jedynie 400 zł) w zestawieniu z jego obecną sytuacją finansową Sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że przeciwko skarżącemu prowadzone jest obecnie postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego został zajęty jedyny składnik jego majątku - dom jednorodzinny w [...], obciążony już zresztą hipotekami na kwoty po 100.517,50 CHF, 54.300 CHF, 100.517,50 CHF, 54.300 CHF oraz 129.607,68 zł. O powyższym świadczy złożony przy sprzeciwie protokół opisu i oszacowania ww. nieruchomości z dnia 13 sierpnia 2015r. w sprawie o sygn. Km 2264/12. Jak wynika bowiem z art. 942 K.p.c. po upływie terminu określonego w wezwaniu dłużnika do zapłaty długu komornik na wniosek wierzyciela dokonuje opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia - na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy P.p.s.a.