II SA/Ke 12/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2008r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego T. G. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, oraz 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Prezydent Miasta odmówił wymeldowania B. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K., powołując w podstawie prawnej art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. W motywach swego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] B. Ś. domagała się wymeldowania syna B. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K.. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego orzekł o odmowie wymeldowania B. W. wskazując, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do wymeldowania tej osoby. Odwołanie od decyzji organu I instancji w ustawowym terminie wniosła B. Ś. Decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 cyt. ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wskazał, iż ewidencja ludności ma służyć rejestracji pobytu ludności, a więc odzwierciedlać stan faktyczny. Natomiast osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego ma obowiązek wymeldować się z niego , a jeżeli nie wykonuje tego obowiązku to - stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy - organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wszczyna postępowanie administracyjne i orzeka o jej wymeldowaniu w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, przesłanka powyższa jest spełniona, gdy opuszczenie miejsca stałego pobytu miało charakter dobrowolny i trwały. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, iż B. W. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, zajmując tam jeden mały pokój, czasami zaś przebywa u rodziców narzeczonej w S. W ocenie organu, brak jest dowodów wskazujących na fakt założenia przez B. W. ośrodka jego osobistych i majątkowych interesów w innym miejscu. Ponadto B. W. dysponuje kluczami do przedmiotowego mieszkania i posiada tam rzeczy osobiste. Był także obecny w przedmiotowym lokalu podczas przeprowadzonej w dniu 26.07.2007r. kontroli ZEORK-u. Okoliczność, iż osoba ta nie opuściła przedmiotowego lokalu, w którym nadal skoncentrowane jest jej życie osobiste, znajduje również potwierdzenie w treści protokołu rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej w dniu 8.08.2007r. przed organem I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że sporadyczne przebywanie poza przedmiotowym lokalem spowodowane jest głębokim konfliktem pomiędzy B. W. a jego matką – B. Ś. Sporadyczne przebywanie poza lokalem nie daje podstaw do uznania, że występuje element dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu niezbędny do wymeldowania B. W. w trybie administracyjnym. Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w złożyła B. Ś., podnosząc iż B. W. wyprowadził się z mieszkania przy ul. [...] w K. na ul. [...] i tam właśnie koncentruje się jego życie osobiste. Ponadto skarżąca wskazała, iż zachowanie jej syna jest sprzeczne z przyjętymi normami społecznymi, albowiem zamierzał ją wyrzucić z mieszkania i w różny sposób działał na jej szkodę. Wobec powyższego, pomimo swojej choroby, jest zmuszona teraz sama spłacać zadłużenie za energię elektryczną i wodę. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja jest stronnicza. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Takie brzmienie powołanego przepisu oznacza, że niezbędnym warunkiem wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie lokalu, rozumiane – zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym – jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Podkreślenia wymaga, iż przyczyną wymeldowania nie może być utrudniający wspólne zamieszkanie konflikt rodzinny, z którym niewątpliwie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Na gruncie rozpoznawanej sprawy organy orzekające – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. W szczególności wskazać trzeba, iż Prezydent Miasta przeprowadził w dniu 8.08.2007r. rozprawę administracyjną, w trakcie której przesłuchał B. Ś. i B. W. Natomiast wobec sprzecznych wyjaśnień tych osób co do faktu zamieszkiwania syna wnioskodawczyni w mieszkaniu przy ul. [...] w K. zobowiązano strony do wskazania świadków na potwierdzenie podnoszonych przez nie okoliczności. Wezwaniu temu żadna z tych osób nie zadośćuczyniła, nadesłano jedynie wezwanie z Komisariatu Policji, protokół kontroli Zakładu Energetycznego oraz pismo do Prokuratury Rejonowej w K. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, zdaniem Sądu, pozwalał organom administracji publicznej dokonać oceny zasadności wniosku skarżącej w odniesieniu do mogących mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie norm prawa materialnego. W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 8.08.2007r. (k. 11) B. Ś. wyjaśniła, iż jej syn przychodzi do w/w mieszkania raz w tygodniu na dwie godziny, aby wykąpać się i coś zjeść, posiada klucze do mieszkania. W mieszkaniu zajmuje, w sposób wyłączny, jeden z dwóch pokoi, w którym znajduje się nadal część jego rzeczy. Natomiast z wyjaśnień B. W. wynika, iż z przedmiotowego lokalu nigdy się nie wyprowadził, posiada klucze do niego, zajmuje jeden pokój, w którym trzyma rzeczy osobiste i nocuje tam prawie codziennie, a jedynie czasami przebywa u narzeczonej w S. Dodać także należy, iż syn skarżącej był obecny w przedmiotowym lokalu podczas przeprowadzonej tam w dniu 26.07.2007r. kontroli Rejonowego Zakładu Energetycznego w K. (protokół kontroli k. 9). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23.04.2001r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Oznacza to zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie w danym lokalu, ale i zamiar jego opuszczenia, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Takich elementów, w stanie faktycznym sprawy, Sąd się nie dopatrzył. Niezależnie bowiem od tego, czy B. W. przebywa cały czas w lokalu przy ulicy [...] w K., czy też nie – w świetle przytoczonych powyżej wyjaśnień skarżącej w żadnym wypadku nie można mówić o trwałości opuszczenia przez niego stałego miejsca zamieszkania. B. W. dysponuje kluczami do przedmiotowego mieszkania i zajmuje w nim jeden pokój, w którym posiada rzeczy osobiste. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia także brak w aktach administracyjnych jakichkolwiek dowodów na okoliczność zerwania przez B. W. związków z dotychczasowym miejscem zamieszkania i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Dodatkowo, za uznaniem, iż syn skarżącej nie opuścił przedmiotowego lokalu przemawia także fakt, iż przebywał tam podczas kontroli Zakładu Energetycznego, jak również odebrał skierowane na ten adres zawiadomienie o wszczęciu postępowania i terminie rozprawy administracyjnej (k. 5). Wskazać także należy, iż z wyjaśnień skarżącej wynika, iż B. W. miał wyprowadzić się z przedmiotowego lokalu na jej polecenie, a to z uwagi na odmowę opłacania przypadającej na niego części czynszu. Skarżąca dodała jednak, że syn do mieszkania tego przychodzi. Okoliczność ta potwierdza zatem, iż nie została spełniona przesłanka dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca zamieszkania. Odnosząc się do złożonego przez B. Ś. wezwania z Komisariatu Policji oraz pisma do Prokuratury Rejonowej w K. podnieść trzeba, iż pisma te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Potwierdzają jedynie istnienie konfliktu pomiędzy stronami. W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych podzielić należy dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne wskazujące jednoznacznie na to, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu. Jednocześnie zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia okoliczności, czy centrum życiowe B. W. w dalszym ciągu mieści się w lokalu położonym przy ulicy [...] w K. Ubocznie podnieść należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu powołanego wyżej przepisu uznaje się sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana – usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona – nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.04.2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937). Z oświadczenia B. W. złożonego na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 12.03.2008r., wynika, że w grudniu 2007r. wniósł powództwo o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu, zaś powództwo o jego eksmisję, wniesione przez B. Ś., zostało oddalone nieprawomocnym wyrokiem sądu ze stycznia 2008r. Okoliczności te nie były w żaden sposób kwestionowane przez obecną na rozprawie skarżącą. Jednocześnie wskazać trzeba, iż zarówno wniesienie pozwu o przywrócenie posiadania jak i orzeczenie o oddaleniu powództwa o eksmisję miały miejsce już po wydaniu zaskarżonej decyzji, stąd też nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie § 15 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.