II SA/Ke 125/26

WyrokWSA w Kielcach2026-05-14

Skład orzekający: Krzysztof Armański, Beata Ziomek, Agnieszka Banach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w Koprzywnicy, uchwalając regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, przekroczyła delegację ustawową zawartą w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadzając przepisy wykraczające poza zakres upoważnienia ustawowego lub naruszające zasady określoności prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części zaskarżonej uchwały, uznając, że Rada Miejska w Koprzywnicy przekroczyła delegację ustawową zawartą w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadzone przez Radę przepisy dotyczące m.in. sposobu i terminów uprzątania zanieczyszczeń, ograniczeń w myciu i naprawie pojazdów, zasad wyprowadzania psów oraz obowiązku deratyzacji, wykraczały poza zakres upoważnienia ustawowego lub naruszały konstytucyjną zasadę określoności prawa, co stanowiło istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Sandomierzu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na uchwałę Rady Miejskiej w Koprzywnicy dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej i naruszenie zasad określoności prawa, w odniesieniu do konkretnych paragrafów regulaminu. Organ bronił uchwały, wskazując na konsultacje z Państwowym Inspektorem Sanitarnym i konieczność doprecyzowania przepisów.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 3 ust. 1 i 4, § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1, § 6 ust. 2 i § 8 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Sandomierzu na uchwałę Rady Miejskiej w Koprzywnicy z dnia 15 lipca 2022 r., nr LVII/271/2022 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność § 3 ust. 1 i 4, § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1, § 6 ust. 2 i § 8 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały. II SA/Ke 125/26 Uzasadnienie Uchwałą z dnia 15 lipca 2022 r., nr LVII/271/2022, w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Koprzywnica, Rada Miejska w Koprzywnicy, powołując w podstawie prawnej art. 18 ust. 1 i 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. c i d, pkt 3, 6, 7 i 8 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.), po zasięgnięciu opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego, uchwaliła przedmiotowy "Regulamin", stanowiący załącznik do niniejszej uchwały. Skargę na powyższą uchwałę, w części obejmującej § 3 ust. 1 i 4, § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1, § 6 ust. 2 i § 8 ust. 2 załącznika do uchwały, wniósł do tut. Sądu Prokurator Rejonowy w Sandomierzu, zarzucając istotne naruszenie prawa, tj.: – art. 4 ust. i 2 pkt 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ("u.c.p.g.") oraz § 134 i § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283), dalej "rozporządzenie", w zw. z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegającej na wprowadzeniu w § 3 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały obowiązku uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego poprzez usunięcie z miejsca niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszym lub pojazdów w sposób niezagrażający istniejącej zieleni, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. nie daje podstaw do określenia sposobu wykonywania tych obowiązków, a nadto określenie "w sposób niezagrażający istniejącej zieleni" jest niejednoznaczne, nie pozwala wyinterpretować z niego konkretnego zachowania, a co za tym idzie narusza wymóg redagowania przepisów tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów norm wyrażały intencje prawodawcy; – art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. oraz § 134 i § 135 rozporządzenia w zw. z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na wprowadzeniu w § 3 ust. 4 załącznika do zaskarżonej uchwały terminu wykonania obowiązku usuwania błota, śniegu i lodu z części nieruchomości służących do użytku publicznego określonego jako "niezwłocznie po ich wystąpieniu" oraz terminu usuwania innych zanieczyszczeń, określonego jako "systematycznie w miarę potrzeb", podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. uprawnia jedynie do określenia wymagań w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń i nie można uchwałą nakazać właścicielom nieruchomości terminu wykonania tego obowiązku, który ponadto został określony zbyt ogólnie i wieloznacznie, co nie pozwala wyinterpretować z niego konkretnego zachowania; – art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g. oraz § 134 i § 135 rozporządzenia w zw. z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na wprowadzeniu w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały ograniczeń mycia pojazdów mechanicznych poza myjniami jedynie do nadwozia pojazdu oraz przy użyciu jedynie środków ulegających biodegradacji, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g. nie daje uprawnień do wprowadzenia tego rodzaju ograniczeń; – art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g., art. 144 Kodeksu cywilnego oraz § 134 i § 135 rozporządzenia w zw. z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na wprowadzeniu w § 4 ust. 3 pkt 1 załącznika do zaskarżonej uchwały możliwości dokonywania drobnych napraw własnych samochodów poza warsztatami naprawczymi pod warunkiem, że nie są uciążliwe dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, w sytuacji gdy celem upoważnienia ustawowego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g. jest konkretyzacja zasad utrzymania czystości i porządku w związku z podejmowaniem prac w zakresie mycia i napraw samochodów poza myjniami i warsztatami naprawczymi, zatem ograniczenie uprawnień przyznanych w Regulaminie jako akcie prawa miejscowego jedynie napraw pojazdów w sposób nieuprawniony modyfikuje zapis ustawowy, przeczy konstytucyjnej zasadzie pewności i określoności prawa, narusza wymóg redagowania przepisów tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów norm wyrażały intencje prawodawcy, w sposób nieuprawniony wkracza w materię uregulowaną już w prawie cywilnym, a nadto określenia "uciążliwe", "drobne naprawy" jawią się jako zbyt ogólne i wieloznaczne, nie pozwalając wyinterpretować z nich konkretnego zachowania; – art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., art. 20a ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r., § 134, § 135 i 137 rozporządzenia w zw. z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające i wprowadzenie w § 6 ust. 2 możliwości zwolnienia psa ze smyczy tylko w miejscach mało uczęszczanych, pod warunkiem, że pies jest oznakowany lub zaopatrzony w obrożę umożliwiającą identyfikację, ma założony kaganiec, a właściciel (opiekun) ma możliwość sprawowania bezpośredniej kontroli nad jego zachowaniem, co w części stanowi powtórzenie regulacji zawartej w art. 10a ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, pozostaje w sprzeczności z art. 20a ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej, gdzie osoba niepełnosprawna nie jest zobowiązana do zakładania psu asystującemu kagańca oraz prowadzenia go na smyczy, a nadto określenie "miejsca mało uczęszczane" jawi się jako zbyt ogólne i wieloznaczne, nie pozwalając wyinterpretować z nich konkretnego zachowania, co przeczy konstytucyjnej zasadzie pewności i określoności prawa, narusza wymóg redagowania przepisów tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów norm wyrażały intencje prawodawcy; – art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. oraz § 134 i § 135 rozporządzenia w zw. z art. 2, art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na wprowadzeniu w § 8 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały podmiotów zobowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji, w sytuacji gdy art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. daje prawo do określania jedynie obszarów i terminów przeprowadzenia deratyzacji. Na tej podstawie skarżący Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zaskarżonej części. Wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ uznał zarzuty Prokuratora za bezpodstawne. Wyjaśnił, że podjęcie uchwały było poprzedzone konsultacjami z Państwowym Inspektorem Sanitarnym zakończonymi wydaniem pozytywnej opinii dla regulaminu. Regulamin z samej istoty wymaga doprecyzowania nałożonych obowiązków, wprowadzonych zakazów. Nie może zawierać przepisów blankietowych. I tak, zapis, aby uprzątać błoto, śnieg, lód w sposób niezagrażający zieleni, niepowodujący zakłóceń w ruchu pieszym lub pojazdów ma na celu zwrócenie uwagi, że realizacja obowiązku nie może stanowić jakiegokolwiek zagrożenia. Zapis o niezwłocznym wykonaniu obowiązku mieści się w ustawowym upoważnieniu do opracowania regulaminu. Podobnie jeśli chodzi o obowiązek usuwania zanieczyszczeń systematycznie w miarę potrzeb. Ograniczenie mycia pojazdów poza myjniami tylko do nadwozia wynika wprost z ochrony środowiska przed nadmierną biodegradacją. Dopuszczenie możliwości drobnych napraw poza warsztatami pod warunkiem, że nie są uciążliwe dla właścicieli nieruchomości sąsiednich wynika z zastosowania ochrony przed uciążliwością dla otoczenia i sąsiedztwa. Zapis o możliwości zwolnienia psa ze smyczy w określonych warunkach został wprowadzony ze względu na bezpieczeństwo osób. Wprowadzenie deratyzacji jawi się zaś jako konieczność z uwagi na zagrożenie sanitarne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2024 poz. 1267). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Stosownie do art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. II SA/Wr 1459/97). Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP). W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2009 r., sygn. Kp 3/09, zwrócono ponadto uwagę na zasadę konstruowania przepisów z zachowaniem odpowiedniej określoności regulacji prawnych, która ma charakter zasady prawa. Wprawdzie w wyroku tym mowa o tworzeniu przepisów ustaw i rozporządzeń, jednak opisana reguła ma charakter uniwersalny, a wynikające z niej wnioski mogą stanowić podstawę ocen w zakresie formy tworzenia prawa miejscowego. Na ustawodawcy ciąży zatem obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, mianowicie: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Innymi słowy, chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo (por. wyroki WSA: w Gdańsku z 6 lutego 2019 r., sygn. II SA/Gd 827/19, w Kielcach z 13 listopada 2019 r., sygn. II SA/Ke 770/19). Zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 u.c.p.g. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie m.in. uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego (ust. 2 pkt 1 lit. c), mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi (ust. 2 pkt 1 lit. d), obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (ust. 2 pkt 6), a także wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania (ust. 2 pkt 8). Sąd uznał skargę za zasadną w zakresie kwestionowanym przez Prokuratora, tj. § 3 ust. 1 i 4, § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1, § 6 ust. 2 i § 8 ust. 2 załącznika do uchwały. W § 3 ust. 1 prawodawca lokalny przewidział, że obowiązek uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego powinien być realizowany poprzez usunięcie z miejsca niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszym lub pojazdów w sposób nie zagrażający istniejącej zieleni, przy czym inne zanieczyszczenia należy umieszczać w stosownych pojemnikach. W ust. 4 określił natomiast, że usuwanie błota, śniegu i lodu z części nieruchomości służących do użytku publicznego powinno odbywać się niezwłocznie po ich wystąpieniu, natomiast innych zanieczyszczeń systematycznie w miarę potrzeb. Tymczasem art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. stanowi delegację jedynie do określenia wymogu w zakresie uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, nie daje natomiast prawa do wskazywania, w jaki sposób ma to być uczynione. Regulacja regulaminu przekracza zatem dyspozycję cyt. przepisu ustawy, ponieważ wprowadza swoiste "zasady" wykonywania obowiązku uprzątania śniegu lodu, błota i innych zanieczyszczeń. Dodatkowo, jak trafnie wskazał Prokurator, nie wiadomo dokładnie, co należy rozumieć pod pojęciem zagrożenia dla istniejącej zieleni. Należy też zgodzić się z Prokuratorem, że delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. nie upoważnia rady gminy do określania częstotliwości uprzątania ww. zanieczyszczeń. Wskazania, że ma to następować "niezwłocznie po ich wystąpieniu" stanowi rozszerzenie ustawowego obowiązku, natomiast pojęcie "w miarę potrzeb" jest zbyt ocenne i niewymierne ustawowo (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2866/15; z 17 września 2024 r., sygn. III OSK 270/23). W porządku prawnym nie mogły się ostać również § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 regulaminu, określające, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami dopuszcza się jedynie z zastrzeżeniem, że mycie dotyczy jedynie nadwozia samochodu (ust. 1 pkt 1), stosowane są środki ulegające biodegradacji (ust. 1 pkt 2), zaś naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie w zakresie obejmującym drobne naprawy własnych samochodów oraz pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz negatywnego oddziaływania na środowisko w tym emisji hałasu lub spalin (ust. 3 pkt 1). Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g. upoważnia radę gminy do określenia w regulaminie zasad, tj. warunków, jakie muszą być spełnione, żeby mycie pojazdów samochodowych poza myjniami było dopuszczalne. Chodzi tu przede wszystkim o warunki zapewniające zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia i naprawy pojazdów. Oznacza to, że organ uchwałodawczy nie może w regulaminie ograniczać możliwości mycia pojazdów tylko do nadwozia i przy użyciu środków ulegających biodegradacji. Takie normy ograniczają w sposób nieuprawniony prawo własności podmiotów objętych postanowieniami regulaminu, a także zakres dozwolonych zachowań. Posłużenie się w akcie prawa miejscowego pojęciem nadwozia może poza tym rodzić problemy interpretacyjne (por. wyrok NSA z 8 maja 2024 r., sygn. III OSK 1804/22). W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach brak jest również norm, z których wynikałoby upoważnienie dla lokalnego prawodawcy do regulacji, że naprawa pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi może odbywać się wyłącznie w zakresie obejmującym drobne naprawy własnych samochodów. Norma ta ogranicza w sposób prawem nieuzasadniony prawo własności, ograniczając zakres korzystania z nieruchomości, a także zakres przedmiotowych dozwolonych zachowań stanowiąc w sposób niejasny o zakresie napraw obejmujących drobne naprawy własnych samochodów (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2873/15). Z kolei postanowienie, że naprawa pojazdów może odbywać się wyłącznie pod warunkiem niepowodowania uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości oraz negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym emisji hałasu lub spalin stanowi ingerencję w regulacje Kodeksu cywilnego związane z tzw. prawem sąsiedzkim (art. 143 k.c.). Przepis art. 4 ust 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g. upoważnił organ gminy wyłącznie do wskazania wymogów dopuszczalności mycia i naprawy pojazdów poza myjniami i warsztatami, mających na celu zapewnienie ochrony środowiska i ludzi przed zagrożeniem zanieczyszczeniem lub uciążliwościami stwarzanymi na skutek wykonywania tych czynności. Nie upoważnił natomiast do wprowadzenia generalnego zawężenia możliwości naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami do napraw nieuciążliwych dla właścicieli sąsiednich nieruchomości. Na uwzględnienie zasługuje również zarzut dotyczący § 6 ust. 2 regulaminu. Prawodawca gminny postanowił tu, że zwolnienie psa ze smyczy jest dozwolone tylko w miejscach mało uczęszczanych, pod warunkiem, że pies jest oznakowany lub zaopatrzony w oznakowaną obrożę umożliwiającą identyfikację psa, ma założony kaganiec, a właściciel lub opiekun ma możliwość sprawowania bezpośredniej kontroli nad jego zachowaniem. W ocenie Sądu doszło tu do przekroczenia delegacji ustawowej z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Użycie przez prawodawcę gminnego sfomułowania "miejsca mało uczęszczane" może prowadzić do licznych nieporozumień w zakresie istnienia w danej sytuacji odstępstwa od obowiązku prowadzenia każdego psa na uwięzi wraz z załażonym kagańcem. Natomiast generalny nakaz prowadzenia psów na smyczy i w kagańcu, bez uwzględnienia ich cech i innych okoliczności jest nadmierną restrykcją nałożoną na właścicieli psów, które ze względu na swój wiek czy stan zdrowia nie mogą stanowić żadnego zagrożenia dla otoczenia. Wprowadzenie generalnego nakazu wyprowadzania psów na uwięzi i w kagańcu, niezależnie od jego cech osobniczych i uwarunkowań indywidualnych (np. choroba) może w określonych sytuacjach prowadzić do działań sprzecznych z wymogami ustawy o ochronie zwierząt, w tym działań określanych jako niehumanitarne. Prawidłową redakcją przepisu realizującego upoważnienie z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. byłaby treść przewidująca wyjątki uzasadniające odstąpienie od obowiązku wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu wynikające z rasy, uwarunkowań behawioralnych, wieku, stanu zdrowia i cech anatomicznych (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 2866/15; z 25 listopada 2022 r. sygn. III OSK 6723/21). Na tle niniejszej sprawy Sąd miał również na uwadze, że zgodnie z art. 77 § 1 Kodeksu wykroczeń odpowiedzialność za brak zachowania zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia nie oznacza automatycznego obowiązku stosowania smyczy lub kagańca, lecz odnosi się do realnego zapewnienia kontroli nad zwierzęciem w stopniu gwarantującym bezpieczeństwo otoczenia. W doktrynie trafnie wskazuje się, że obowiązek ten może być spełniony również w inny sposób niż poprzez fizyczne ograniczenie zwierzęcia, w szczególności przy wykorzystaniu jego wyszkolenia i posłuszeństwa (por. W. Kotowski, Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. III). Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 27 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 3039/15). Z obrotu prawnego należało również wyeliminować § 8 ust. 2 regulaminu, zgodnie z którym w przypadku wystąpienia populacji gryzoni, stwarzającej zagrożenie sanitarne, właściciele nieruchomości obowiązani są do przeprowadzenia deratyzacji niezwłocznie. Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. rada gminy została bowiem upoważniona jedynie do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania, natomiast cyt. przepis nie upoważniał jej do nałożenia obowiązku przeprowadzania deratyzacji na właścicieli nieruchomości. Dyspozycja art. 4 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g. nie obejmuje aspektu podmiotowego, poprzez wprowadzenie zapisu, że to właściciele nieruchomości zobowiązani są do przeprowadzania deratyzacji. Zakres obowiązków właścicieli nieruchomości określa bowiem ustawa (por. wyrok WSA w Kielcach z 16 grudnia 2020 r., sygn. 900/20). Powyżej wykazane naruszenia prawa mają charakter istotny w rozumieniu art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. Przez istotną sprzeczność należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, w tym z ustawą (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 2003 r. sygn. P 9/02, OTK-A 2003/9/100). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym istotne naruszenie prawa to takie jego naruszenie, które m.in. polega na podjęciu uchwały o treści nieznajdującej właściwej delegacji ustawowej, czyli bez podstawy prawnej lub z jej przekroczeniem (por. wyroki NSA: z 12 kwietnia 2011 r. sygn. II OSK 117/11; z 25 maja 2017 r. sygn. II OSK 2462/15). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność § 3 ust. 1 i 4, § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1, § 6 ust. 2 i § 8 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło