II SA/Ke 126/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. Ż.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z [...] , znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania A.Z., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z 6 listopada 2013 r. orzekającą o odmowie przyznania ww. prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego świadczenia z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko Z. Z. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z 10 września 2013 r. A. Z. zwróciła się o przyznanie wskazanych powyżej świadczeń. Z oświadczenia z 5 listopada 2013 r. wynika, że jej syn Z. Z. podjął naukę na studiach. W ocenie organu I instancji z uwagi na fakt, że syn wnioskodawczyni rozpoczął naukę w szkole wyższej, nie jest osobą uczącą się w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc zasiłek rodzinny oraz ww. dodatki do niego nie przysługują. W odwołaniu skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji stanowi naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wyjaśniło, że syn wnioskodawczyni uczęszcza w roku akademickim 2013/2014 do szkoły wyższej, ukończył 20 lat. Zdaniem organu dyspozycje art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pkt 1-3 niezbędne do przyznania zasiłku rodzinnego nie zostały spełnione, bowiem syn skarżącej ukończył 20 lat (pkt 1), nie podejmuje nauki w szkole zgodnie z definicją z art. 3 pkt 19 ww. ustawy (pkt 2) jak również nie legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (pkt 3). SKO wskazało także, iż Z. Z. nie jest osobą uczącą się w szkole wyższej w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy, a więc nie ma podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego w oparciu o art. 6 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ zauważył też, że przewidziane w art. 8 ww. ustawy dodatki do zasiłku rodzinnego przyznane mogą być wyłącznie w przypadku przyznania na dziecko zasiłku rodzinnego, a nie mają samodzielnego charakteru. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła A. Z. zarzucając, że została wydana "bezprawnie wbrew obowiązującym przepisom o świadczeniach rodzinnych". W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że to, co zważyło i ustaliło SKO jest "kłamstwem i mija się z prawdą". Podniosła, że wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego złożyła w dniu 9 października 2013 r., a nie, jak podało SKO, w dniu 10 września 2013 r. W jej ocenie w sprawie nastąpiła "błędna interpretacja przepisów Ustawy o zasiłkach rodzinnych lub brak znajomości tych przepisów". Podniosła, że skoro syn rozpoczął naukę na Uniwersytecie im. Jana Kochanowskiego, który jest uczelnią wyższą, to automatycznie jest osobą uczącą się w szkole wyższej, a 20 lat ukończył 18 grudnia 2013 r. Dlatego, jej zdaniem, w świetle art. 6 ust. 1a ustawy zasiłek rodzinny wraz z dodatkami jej synowi się należy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania zostały określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Do świadczeń rodzinnych należy między innymi zasiłek rodzinny, który zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Warunkiem uzyskania zasiłku rodzinnego jest spełnienie ustalonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego określonego w art. 5 oraz przesłanek określonych w art. 6 ustawy. Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie dochód rodziny skarżącej nie przekracza kwoty wskazanej w art. 5 ust. 1 ustawy. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka bądź też opiekunowi faktycznemu dziecka), do ukończenia przez dziecko: 1) 18 roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek rodzinny przysługuje też osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia (art. 6 ust. 1a ustawy). Z akt administracyjnych sprawy, m.in. z treści odpisu skróconego aktu urodzenia Z. Z. wynika, że syn skarżącej urodził się 18 grudnia 1993 r., a więc w dniu złożenia wniosku miał 19 lat. Już z tego powodu skarżącej nie przysługiwał zasiłek rodzinny w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy. Z. Z. nie legitymuje się także orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, a więc nie wystąpiła przesłanka z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy. Analizując przesłankę z ust. 1 pkt 2 powyższego przepisu wskazać należy, że zgodnie z definicją szkoły zawartą w art. 3 pkt 18 ustawy, należy przez nią rozumieć szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Ze złożonego przez skarżącą "oświadczenia o uczęszczaniu dziecka do szkoły wyższej" wynika, że Z. Z. w roku akademickim 2013-2014 uczęszcza do szkoły wyższej - Uniwersytetu im. Jana Kochanowskiego w Kielcach. Szkoła ta nie jest więc szkołą, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy, a więc na tej podstawie zasiłek rodzinny wnioskodawczyni przyznany być nie mógł. Art. 6 ust. 1a ustawy stanowi podstawę przyznania prawa do zasiłku rodzinnego osobie uczącej się - w rozumieniu art. 3 pkt 13 tejże ustawy – w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Przepis powyższy należy wykładać mając na względzie zawartą w art. 3 pkt 13 ustawy definicję legalną osoby uczącej się. Osoba ucząca się oznacza osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Z przepisu art. 6 ust. 1a ustawy wynika, że podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie na jego podstawie prawa do zasiłku rodzinnego jest osoba ucząca się i spełniająca jednocześnie przesłanki, o których mowa w tymże przepisie. W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia był wniosek osoby uprawnionej, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy, tj. rodzica dziecka, a nie osoby uczącej się, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 3. Już więc z tej przyczyny nie znajduje w sprawie zastosowania przepis art. 6 ust. 1a ustawy. Określone w nim przesłanki warunkujące przyznanie zasiłku rodzinnego nie dotyczą przypadku ubiegania się o zasiłek rodzinny przez rodziców bądź opiekunów dziecka. Jeśliby nawet przyjąć, że skarżąca złożyła wniosek o świadczenie rodzinne działając w imieniu i na rzecz syna, to i tak organ nie mógłby go uwzględnić, gdyż Z. Z. nie jest osobą uczącą się w rozumieniu ustawy, którą może być jedynie taka osoba, która nie tylko pobiera naukę, ale także nie pozostaje na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Osoba ucząca się i pełnoletnia, która pozostaje na utrzymaniu chociażby jednego z rodziców, nawet gdy uczy się w szkole wyższej, nie spełnia przesłanek tej definicji, a zatem nie przysługuje jej określone w art. 6 ust. 1a prawo do zasiłku. Za zasadną należy również uznać odmowę przyznania skarżącej dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, o jakich mowa w art. 8 ustawy. Przewidziane w art. 8 ustawy dodatki do zasiłku rodzinnego przyznane być mogą wyłącznie w sytuacji, gdy na dziecko przyznany został zasiłek rodzinny, nie mają one bowiem samodzielnego charakteru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1261/07, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wydana w sprawie decyzja w zakresie odmowy przyznania skarżącej świadczenia rodzinnego wraz z dodatkami jest prawidłowa. Organy administracji zasadnie uznały, że skarżąca nie spełnia określonych w ustawie przesłanek do przyznania tego świadczenia. Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania przez Kolegium daty złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego tj. 10 września 2013 r., a nie jak to faktycznie miało miejsce 9 października 2013 r. stwierdzić należy, że okoliczność ta wynikająca prawdopodobnie z oczywistej omyłki, nie ma wpływu na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.