II SA/Ke 126/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie świadczenia z programu "Dobry start" uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. II SA/Ke 126/19 Uzasadnienie Decyzją z dnia 14 stycznia 2019r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. I. od decyzji Wójta Gminy T. z dnia 1 października 2018 r., znak: [...] odmawiającej przyznania świadczenia "Dobry Start", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania A. I. świadczenia "Dobry Start" uzasadniając rozstrzygnięcie zaistnieniem negatywnej przesłanki określonej w § 6 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry Start". Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli dziecko lub osoba ucząca się zostały umieszczone w domu pomocy społecznej, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym, zakładzie karnym, szkole wojskowej lub innej szkole, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie, świadczenie dobry start nie przysługuje. Organ odwoławczy w oparciu o zaświadczenie z dnia 3.09.2018 r. wydane przez Ogólnokształcące Liceum [...] ustalił, że syn wnioskodawczyni – Ł. I. jest uczniem tego liceum. Zdaniem organu, wprawdzie z powyższego zaświadczenia wynika, że uczeń z własnych środków zakupuje leki, ubrania cywilne, środki higieny, podręczniki oraz przybory szkolne, jak również uczestniczy odpłatnie w imprezach kulturalno-rozrywkowo-oświatowych, pokrywa koszty wyjazdów do domu, w okresie ferii zimowych i letnich uczeń jest na całkowitym utrzymaniu rodziców, to jednak w okresie nauki przez 10 miesięcy w roku otrzymuje z resortu Ministerstwa Obrony Narodowej wyżywienie, zakwaterowanie, umundurowanie oraz pomoc lekarską. Pozwala to na uznanie, że Ogólnokształcące Liceum [...] jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie, o której mowa w § 6 powołanego wyżej rozporządzenia. W zaistniałych okolicznościach, świadczenie "Dobry Start" w wysokości 300zł miesięcznie wnioskodawczyni nie przysługuje. W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. I. wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. "art. 6" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry Start". Zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, jakkolwiek brak jest ustawowej definicji jak należy rozumieć "nieodpłatne pełne utrzymanie", gdyż wnioskowane świadczenie jest świadczeniem nowym, to jednak pojęcie to było niejednokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych na użytek przyznawania innych świadczeń socjalnych. Zaświadczenie wydane przez szkołę potwierdza fakt ponoszenia częściowo kosztów utrzymania syna w Liceum, co oznacza, że organ błędnie dokonał wykładni przepisu § 6 cyt. rozporządzenia. Brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że wspomniana placówka oświatowa zapewnia pełne utrzymanie. Dodatkowo skarżąca podkreśliła, że organ nie przeprowadził należycie postępowania celem wyjaśnienia zakresu utrzymania, które zapewnia jej synowi szkoła, co narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie. Świadczenie dobry start przysługuje raz w roku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego przez dziecko lub osobę uczącą się na warunkach określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry Start" (Dz.U.2018.1061), zwanego dalej rozporządzeniem. Powołany § 6 pkt 1 rozporządzenia, zawiera negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie tego świadczenia. Jest to umieszczenie: w domu pomocy społecznej, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym, zakładzie karnym, szkole wojskowej lub innej szkole, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe jest więc ustalenie czy dziecko (Ł. I.) jest umieszczony w jednej z wymienionych wyżej placówek, która zapewnia nieodpłatne pełne utrzymanie jako warunku koniecznego i niezbędnego do ewentualnego ograniczenia prawa do świadczenia dobry start. Decydujące znaczenie ma zwrot: "nieodpłatne pełne utrzymanie", którego ustawodawca nie zdefiniował w rozporządzeniu. Zgodzić się należy ze skarżącą, że pojęcie "nieodpłatnego pełnego utrzymania" było już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niejednokrotnie przedmiotem wykładni, choćby na gruncie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220) i zawartego w niej art. 3 pkt 7, zgodnie z którym, instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 22.10.2013 r. sygn. akt II SA/Bd 757/13, Lex nr 1440551 uznał, że "pod pojęciem pełne utrzymanie" mieści się zaspokojenie wszystkich uzasadnionych podstawowych potrzeb życiowych osoby uprawnionej, nie tylko w zakresie wyżywienia, mieszkania, opieki, ale także innych potrzeb, choćby na minimalnym poziomie. Do takich potrzeb niewątpliwie należy także zapewnienie stosownego do pór roku ubrania, obuwia, środków czystości, przyborów szkolnych, a także dojazdów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.06.2009 r. I OSK 1352/08, stwierdził, że "wykładnia językowa nie powinna budzić tutaj żadnych wątpliwości interpretacyjnych, co oznacza, "nieodpłatne pełne utrzymanie" – jeżeli pokrywa się nawet częściowo swoje koszty utrzymania, to nie można mówić o pełnym niekompletnym utrzymaniu". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela zaprezentowane wyżej poglądy. Zdaniem Sądu, pełne utrzymanie oznacza zapewnienie dziecku potrzeb umożliwiających właściwy dla jego wieku i uzdolnień prawidłowy rozwój. Niewątpliwie do podstawowych potrzeb związanych z utrzymaniem należy zapewnienie stosownego do pór roku ubrania, obuwia, środków czystości, przyborów szkolnych, wydatków na leki czy dojazdy. Mimo ustaleń organu odwoławczego, że Ministerstwo Obrony Narodowej zapewnia uczniowi – Ł. I., bezpłatne wyżywienie, zakwaterowanie, umundurowanie oraz pomoc lekarską to jednak realizacja tych potrzeb następuje wyłącznie w okresie 10 miesięcy. Ponadto z zaświadczenia Ogólnokształcącego Liceum [...] wynika, że uczeń z własnych środków zakupuje leki, ubrania cywilne, środki higieny, podręczniki oraz pomoce i przybory szkolne, uczestniczy odpłatnie w imprezach kulturalno-oświatowych, pokrywa koszty wyjazdów do domu. Bezspornie zatem, skarżąca częściowo pokrywa koszty utrzymania swojego dziecka. W istniejącym stanie faktycznym, zakres kosztów jakie skarżąca ponosi na utrzymanie dziecka w ciągu całego roku, wbrew twierdzeniom Kolegium, przemawia więc za uznaniem, że szkoła nie zapewnia pełnego nieodpłatnego utrzymania, o którym mowa w § 6 pkt 1 rozporządzenia. Z podniesionych względów, SKO błędnie przyjęło, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie § 6 pkt 1 rozporządzenia uniemożliwiający przyznanie skarżącej świadczenia dobry start, co skutkuje naruszeniem wskazanego przepisu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Uznając, że zostały naruszone jedynie przepisy prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.