II SA/Ke 128/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-07-09
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedstawiła pełnej i wyczerpującej informacji na temat swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, co uniemożliwia ocenę zasadności wniosku. Na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu wykazania niezdolności do poniesienia kosztów postępowania.Stan faktyczny
M. A. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody. Wnioskodawca podał, że prowadzi działalność gospodarczą, firma jest zadłużona, a uiszczenie wpisu wpłynie na płynność finansową. Z uwagi na brak wystarczających danych, wezwano go do uzupełnienia wniosku o dokumenty dotyczące dochodów, kredytów, sytuacji majątkowej żony i liczby zatrudnionych pracowników. Wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów ani wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 9 lipca 2008 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
M. A. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący jest właścicielem domu wielkości 150 m kw. Wnioskodawca podał, że osiąga z działalności gospodarczej miesięczny dochód w wysokości [...]zł brutto. Stwierdził, że prowadzona przez niego firma samochodowa jest aktualnie zadłużona w bankach na modernizację i rozbudowę zakładu. Uiszczenie kwoty wpisu wynoszącego 500 zł, zdaniem wnioskodawcy, będzie miało wpływ na utrzymanie płynności płatniczych i wypłatę wynagrodzeń dla pracowników.
Z uwagi na brak danych wystarczających do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego wezwano go w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a, do uzupełnienia w/w wniosku poprzez przedłożenie odpisów jego zeznań podatkowych za 2007 i 2006 rok, zaświadczeń dotyczących wysokości zaciągniętych przez niego kredytów w bankach i kwoty miesięcznych rat oraz udzielenie informacji, czy jego żona osiąga dochód, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i z jakiego źródła, a także ilu pracowników zatrudnia wnioskodawca. Wezwanie zostało doręczone dnia 28 kwietnia 2008 r. Wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów ani wyjaśnień.
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Podkreślić należy, że w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy należy wykazać rzeczywistą sytuację majątkową strony, z uwzględnieniem zarówno wydatków, jak i dochodów, która poddana ocenie Sądu może być przyczyną przyznania stronie prawa pomocy. Skarżący nie może jednak - tak jak to uczynił w niniejszej sprawie - uchylać się od składania dokładnych oświadczeń i nadesłania materiałów przedstawiających sytuację majątkową, w jakiej się znajduje (on i jego żona). Nie przedstawiając pełnej i wyczerpującej informacji na temat sytuacji majątkowej i rodzinnej, skarżący utrudnił dokonanie jej pełnej analizy, uniemożliwiając tym samym ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak Stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1115/04, niepubl.), a uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności i przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać zatem należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem jego wniosek podlega oddaleniu.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło