II SA/Ke 128/09

WyrokWSA w Kielcach2009-04-17

Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku hurtowni artykułów spożywczych, która mogła zostać wykonana w 1994 roku na podstawie pozwolenia na budowę z tego samego roku, a następnie użytkowana od 1995 roku, może zostać uznana za samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, jeśli pozwolenie na budowę mogło wygasnąć z powodu niewykonywania budowy w określonym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia daty wykonania rozbudowy oraz tego, czy pozwolenie na budowę z 1994 roku wygasło. Bez tych ustaleń nie można było zasadnie zastosować art. 48 Prawa budowlanego (samowola budowlana), a należało rozważyć zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego (niezgodność z pozwoleniem na budowę).
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę części północnej budynku hurtowni artykułów spożywczych. Skarżący twierdzili, że rozbudowa została wykonana w 1994 roku na podstawie pozwolenia na budowę z tego samego roku. Organy administracji uznały rozbudowę za samowolę budowlaną, błędnie ustalając datę jej wykonania i nie badając wygaśnięcia pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą rozbiórkę, i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi T. K. i S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującą T. i S. K. rozbiórkę części północnej budynku hurtowni artykułów spożywczych o wymiarach 12,5m x 17,5 m usytuowanej na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w B.-Z., przy ulicy D. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że na skutek interwencji D. N., Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 2 sierpnia 2006 r. przeprowadził oględziny w trakcie których stwierdził, że na działce numer [...] położonej w B.-Z. przy ulicy [...] znajduje się parterowy budynek o wymiarach 34,00 x 17,50m, z dobudowaną od strony południowej murowaną częścią o wymiarach 4,00 x 5,80m, użytkowany jako hurtownia artykułów spożywczych. Część północna o wymiarach 34,00 x 17,50m (w tym część dobudowana o wymiarach 12,50 x 17,50m, stanowiąca wiatę magazynową o konstrukcji stalowo-drewnianej, będąca przedmiotem postępowania) użytkowana jest jako magazyn artykułów spożywczych, natomiast w części południowej (o wymiarach 4,00 x 5,80m) znajduje się część socjalna i biurowa. Uczestniczący w oględzinach inwestor S. K. oświadczył, że obydwie części budynku istniejące na przedmiotowej działce zostały wybudowane w 1994r. Obecnie budynek użytkuje jako hurtownię artykułów spożywczo-przemysłowych, ale nie posiada pozwolenia na obecne jego użytkowanie. Posiada natomiast dokument zgłoszenia zakończenia jego budowy jako budynku gospodarczego. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji S. K. pismem z dnia 17.08.2006r. poinformował, że przedmiotowy budynek użytkuje jako hurtownię materiałów spożywczych od 1 stycznia 1995r. Powyższe ustalenia oraz pismo S. K. z dnia 17.08.2006r. wskazujące na samowolną zmianę sposobu użytkowania w/w budynku gospodarczego, poskutkowały postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], wydanym w oparciu o przepis art. 71a ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994r., nakazującym T. i S. K. wstrzymanie w trybie natychmiastowym użytkowania w/w budynku gospodarczego jako hurtowni artykułów spożywczych, z jednoczesnym nałożeniem na inwestorów obowiązku przedłożenia w terminie do 20 listopada 2006r. wymienionych w piśmie dokumentów. Na skutek pisma Starosty z dnia 05.09.2006r. o braku sprzeciwu do zgłoszonej przez inwestorów w dniu 10.08.2006r. zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce Nr [...] w B.Z., przy ul. [...] na "budynek handlowo - usługowy - hurtownia branży spożywczo-przemysłowej" oraz wykonanych robót budowlanych w tym budynku - Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.-Z. decyzją z dnia [...], umorzył postępowanie w sprawie "użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce Nr [...] w B. Z., przy ul. [...]". Od decyzji tej żadna ze stron nie odwołała się, w związku z czym stała się ona ostateczna. W związku z interwencją D. N. z dnia 19.02.2007r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 14.03.2007r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] umarzającej postępowanie. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania WINB decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność w/w decyzji z uwagi na to, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W toku ponownego postępowania organ I instancji postanowieniem z dnia [...], podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy-Prawo budowlane z 1994r. nakazał T. i S. K. wstrzymać w terminie natychmiastowym rozbudowę istniejącego budynku hurtowni artykułów spożywczych od jej północnej strony, usytuowaną na działce nr ewidencyjny [...] położonej w B.-Z. przy ul. [...] oraz nakazał wykonanie i dostarczenie w terminie do dnia 20.03.2008r. następujących dokumentów: zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z niewywiązaniem się zobowiązanych z nałożonych obowiązków organ I instancji decyzją z dnia [...] nakazał T. i S. K. rozbiórkę części północnej budynku hurtowni artykułów spożywczych o wymiarach 12,5m x 17,5m usytuowanej na działce nr ewidencyjny gruntu [...] położonej w B.-Z., przy ul. [...]. W trybie odwoławczym organ II instancji decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz podjęte w toku postępowania postanowienie z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007r., Sygn. akt: P 37/06, w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W trakcie ponownego postępowania wyjaśniającego INB w B.-Z. postanowieniem z dnia [...], nakazał T. i S. K. wstrzymać w terminie natychmiastowym rozbudowę istniejącego budynku hurtowni artykułów spożywczych od jej północnej strony, usytuowaną na działce nr ewidencyjny [...] położonej w B.-Z. przy ul. [...] oraz nakazał wykonanie i dostarczenie w terminie do dnia 22.09.2008r. następujących dokumentów: zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym, iż zobowiązani nie przedłożyli żądanych dokumentów w wyznaczonym terminie, decyzją z dnia [...] INB nakazał T. i S. K. rozbiórkę części północnej budynku hurtowni artykułów spożywczych o wymiarach 12,5m x 17,5m usytuowanej na działce nr ewidencyjny gruntu [...] położonej w B.-Z., przy ul. [...]. Od decyzji tej odwołanie wnieśli T. i S. K.. Skarżący zakwestionowali przede wszystkim ustalenia INB w B.-Z. odnośnie daty budowy przedmiotowego budynku oświadczając, że przedmiotowy obiekt "jest widoczny na pozwoleniu na budowę przyłącza gazowego [...] z dnia [...], potwierdzony decyzją przez Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]." Skarżący oświadczyli ponadto, że "wiata" od strony północnej była wybudowana w miesiącach: listopad i grudzień 1994r., tj. przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy-Prawo budowlane z 1994r. T. i S. K. oświadczyli również, że na wniosku z 1997r o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie była wskazana wiata, ponieważ zamierzali ją "po dokonaniu pewnych formalności rozebrać i wybudować nowy budynek o konstrukcji murowanej". Ponieważ otrzymali decyzję z dnia [...], wiata pozostała do chwili obecnej. W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał, że nie ulega wątpliwości, iż roboty budowlane związane z rozbudową przedmiotowego budynku hurtowni artykułów spożywczych zostały zrealizowane samowolnie, pod rządami obecnie obowiązującej ustawy-Prawo budowlane z 1994r. Wynika to ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności z dokumentacji związanej z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], odmawiającą udzielenia na wniosek S. K. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej hurtowni artykułów spożywczych w zakresie budowy magazynu murowanego 20,0 x 20,0m i wysokości 7,0m, łącznika murowanego o wymiarach 20,0 x 10,0m oraz zadaszenia o wymiarach 40,0 x 8,0m. Jak bowiem słusznie ustalił organ I instancji, z akt sprawy dotyczących przedmiotowego postępowania jednoznacznie wynika, iż w czasie składania wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla rozbudowy istniejącego budynku hurtowni artykułów spożywczych, usytuowanego na działce nr ewidencyjny [...], przy ul. [...] w B.-Z., istniał budynek gospodarczy o wymiarach 21,5 x17,5m z częścią usytuowaną od strony południowej o wymiarach 4,0 x 5,5m oraz budynek mieszkalny. Świadczy to o tym, iż inwestorzy dokonali rozbudowy o wymiarach 12,5 x 17,5m po okresie złożenia wniosku o ustalenie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, czyli pod rządami obecnie obowiązującej ustawy-Prawo budowlane z 1994r. W związku z tym organ I instancji był zobowiązany do umożliwienia inwestorom zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej, zgodnie z przepisem art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy-Prawo budowlane z 1994r. Zasadnie zatem organ I instancji po wyeliminowaniu wszystkich uchybień wynikających z postępowania prowadzonego w trybie art. 48 ustawy-Prawo budowlane z 1994r., postanowieniem z dnia [...] podjętym na podstawie art. 48 ust 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. wstrzymał przedmiotową rozbudowę z jednoczesnym nałożeniem na inwestorów obowiązku przedłożenia w określonym terminie wskazanych w ww. postanowieniu dokumentów. Skoro zaś inwestorzy nie wykonali nałożonych obowiązków organ I instancji decyzją z dnia [...].- zasadnie, na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy-Prawo budowlane z 1994r. - nakazał T. i S. K. rozbiórkę części północnej budynku hurtowni artykułów spożywczych o wymiarach 12,5 x 17,5m, usytuowanej na działce nr ewidencyjny gruntu [...] położonej w B.-Z., przy ul. [...]. W konkluzji organ II instancji uznał, że inwestorzy przed rozpoczęciem robót związanych z rozbudową istniejącej hurtowni artykułów spożywczych, winni najpierw uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Skoro zaś decyzji takiej nie otrzymali, rozbudowę przedmiotowego budynku hurtowni artykułów spożywczych należy uznać za samowolną. Ponieważ zgodnie z przepisem art. 3 pkt 6 ustawy-Prawo budowlane z 1994r. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także m. in. rozbudowę obiektu budowlanego, a według art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 - organ I instancji zasadnie zastosował w sprawie przepis art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, w myśl którego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze na tę decyzję T. i S. K. zarzucili, że przedmiotowa wiata została wybudowana w 1994 r. z odstępstwami od projektu, na który S. K uzyskał pozwolenie na budowę z dnia [...] dotyczące dwóch budynków. Podtrzymali również swoje wcześniejsze twierdzenie, że użytkowanie budynków jako hurtowni artykułów spożywczych rozpoczęli od dnia 1 stycznia 1995 r. uzyskując stosowne zezwolenia i bez sprzeciwu ze strony urzędów i instytucji. Odnosząc się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący wyjaśnili, że po otrzymaniu decyzji z dnia [...] odmawiającej im udzielenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej hurtowni artykułów spożywczych, w 1998 r. nabyli inną nieruchomość, gdzie również jest prowadzona działalność gospodarcza, przez co temat rozbudowy przedmiotowej wiaty nie był już "drążony". Ponieważ urzędy i instytucje kontrolne nie wskazywały na braki i nieprawidłowości – taki stan pozostał do dziś. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ zauważył również, że inwestor wykonał zupełnie inny obiekt, niż te na które uzyskał pozwolenie na budowę zarówno ze względu na jego usytuowanie, konstrukcję i wymiary. Poza tym pozwolenie na budowę, które uzyskał inwestor wygasło na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. S. K. złożył do akt dokumentację z badania sprawozdania finansowego jego firmy za 1997 r., celem wykazania daty budowy przedmiotowej wiaty. W celu ustalenia tej okoliczności, tj. w celu ustalenia kiedy została zbudowana północna część budynku hurtowni o wymiarach 12,5 na 17,5 metra na działce nr [...] położonej w B.-Z., Sąd dopuścił dowód ze złożonego dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, że skarga jest zasadna, częściowo z przyczyn jakie w niej wskazano. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją przeprowadzone zostało w trybie, o jakim mowa w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, przytaczanej dalej jako prawo budowlane z 1994 r. (Dz. U. Nr 156/06 poz. 1118 ze zm.) Przepis ten dotyczy sytuacji całkowitego zignorowania przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację. W efekcie ma on zastosowanie wtedy, gdy obiekt budowlany lub jego część są w budowie albo zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z mocy art. 3 pkt 6 prawa budowlanego z 1994 r. regulacja ta dotyczy również rozbudowy. W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji została przedłożona decyzja Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] zawierająca pozwolenie na budowę na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntu [...], położonej w B.-Z. przy ulicy [...], dwóch budynków gospodarczych według projektu typowego, udzielone T. i S. K. Decyzja ta nie stała się jednak przedmiotem dostatecznej analizy organów obu instancji. W szczególności organy te nie podjęły próby wyjaśnienia, czy przedmiotowa, rozbudowana, północna część budynku hurtowni została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę z [...], czy też nie. Zauważając fakt uzyskania przez inwestora tej decyzji, organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że "nie ma wątpliwości, iż roboty budowlane związane z rozbudową przedmiotowego budynku hurtowni artykułów spożywczych zostały zrealizowane samowolnie, pod rządami obecnie obowiązującej ustawy-Prawo budowlane z 1994r.". Takie niczym nie uzasadnione twierdzenie nie spełnia wymogów, jakim zgodnie z art. 107 § 1 i 3 kpa powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji administracyjnej oraz nie pozwala na kontrolę tego ustalenia organu. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ II instancji podjął próbę uzasadnienia przyjętego trybu postępowania. Stwierdził bowiem, że "wykonano zupełnie inny obiekt zarówno ze względu na jego usytuowanie, konstrukcję i wymiary niż te, na wybudowanie których inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, które w okresie kiedy dokonano tej rozbudowy wygasło, bowiem zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (zgodnie z brzmieniem tego art. w dniu wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę) pozwolenie na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata". Odnosząc się do takiej argumentacji należy zauważyć, że skoro pozwolenie na budowę z dnia [...] dotyczyło dwóch obiektów budowlanych, to wykonanie właśnie dwóch obiektów na tej samej działce, częściowo w tym samym miejscu i o zbliżonej powierzchni zabudowy, należy uznać za budowę w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a nie za zupełnie inną inwestycję. Charakterystyczne przy tym jest, że organy nadzoru budowlanego nie kwestionowały faktu wybudowania na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] budynku hurtowni o wymiarach 34.0 x 17,5m z dobudowaną od strony południowej murowaną częścią o wymiarach 4,00 x 5,80m, choć różnica co do wymiarów i konstrukcji pomiędzy tym obiektem, a budynkiem gospodarczym w/g projektu typowego [...] była daleko większa, niż pomiędzy projektowanym na podstawie pozwolenia na budowę budynkiem gospodarczym, a wykonaną przedmiotową rozbudową. Odnosząc się do drugiego z przedstawionych w odpowiedzi na skargę argumentów należy stwierdzić, że dokładna data zrealizowania przedmiotowej rozbudowy nie została w sprawie ustalona, a twierdzenie organów obu instancji, że nastąpiło to po okresie złożenia wniosku o ustalenie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji – nie ma dostatecznego oparcia w materiale dowodowym. Ustalenie organów obu instancji opierało się na dokumentacji związanej z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] odmawiającą wydania decyzji z wniosku S. K. z dnia [...] o udzielenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącej hurtowni artykułów spożywczych w zakresie budowy magazynu murowanego 20,0 x 20,0m i wysokości 7,0m, łącznika murowanego o wymiarach 20,0 x 10,0m oraz zadaszenia o wymiarach 40,0 x 8,0m. Analiza akt sprawy wskazuje, że dokumentację tę (nie wymienioną w decyzjach organów obu instancji) stanowiły: decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Nr [...] z dnia [...] wraz ze stanowiącym jej integralną część załącznikiem graficznym oraz decyzja SKO z dnia [...] znak: [...] (k. I-10 akt organu I instancji). W uzasadnieniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] stwierdzono, że "Wg obecnego stanu na działce istnieje budynek mieszkalny oraz gospodarczy o wymiarach 21x17,50m jako hurtownia artykułów spożywczych", bez podania jednak źródła takiego ustalenia. Załącznik graficzny do tej decyzji odzwierciedla jako istniejące na działce nr [...] tylko budynek mieszkalny i budynek hurtowni z przybudówką o wymiarach 5,5x4,0m. Ustalenia SKO dotyczące dotychczasowego sposobu zagospodarowania tej działki oparte są w całości na ustaleniach organu I instancji, gdyż SKO nie prowadziło w tamtej sprawie własnego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89/94 poz. 415 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie tamtego postępowania, ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następowało na wniosek zainteresowanego, a wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powinien zawierać określenie m. in. granic terenu objętego wnioskiem, funkcji i sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu. Konfrontując treść wskazanego przepisu z przedstawionymi dokumentami należy zauważyć, że nie można uznać za udowodnione, iż przedmiotowa w niniejszej sprawie rozbudowa nie istniała w dacie postępowania zakończonego odmowną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]. Ponieważ to wnioskodawca ubiegający się o uzyskanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu określał dotychczasowy sposób jego zagospodarowania oraz charakterystykę planowanej zabudowy i zagospodarowania terenu, a z opisanych wyżej dokumentów pochodzących z postępowania z 1997 r. nie wynika, aby oświadczenia S. K. zostały w tamtym postępowaniu zweryfikowane przez organ administracji, nie da się tylko w oparciu o przeprowadzone w kontrolowanym postępowaniu dowody wykluczyć, że twierdzenia skarżącego zawarte w odwołaniu i skardze co do daty wykonania przedmiotowej rozbudowy – są prawdziwe. Trudno bowiem przypuszczać, aby S. K. ujawnił w swoim wniosku o warunki zabudowy z dnia 11 grudnia 1996 r. fakt istnienia przedmiotowej rozbudowy, skoro zamierzał ją rozebrać, a istnienie takiego budynku eliminowałoby możliwość uwzględnienia jego wniosku w tamtym postępowaniu. Dodatkowym argumentem za prawdziwością tych twierdzeń skarżącego jest również dokumentacja z badania sprawozdania finansowego PPUH Hurtowni Spożywczej "[...]" w B.-Z. za rok 1997, z której dowód na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił Sąd na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. Z dokumentacji tej sporządzonej przez biegłego rewidenta według stanu na dzień 31 grudnia 1997 r. wynika, że hurtownia S. K. posiadała budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 580,7 m2, posadowione na działce dla której założona była księga wieczysta nr 1080, a jeden z tych budynków w postaci wiaty stanowiącej środek trwały, został postawiony w stan likwidacji przez wyksięgowanie ze stanu ewidencyjnego, bez dokonania fizycznej rozbiórki, z powodu uznania go za nieprzydatny w działalności gospodarczej (k. 11, 12, 21, 22 i 25 dokumentacji z badania sprawozdania finansowego). Z dokumentu tego można wywnioskować, że przedmiotowa w niniejszej sprawie rozbudowa została wykonana na długo przed 1997 r. (skoro na dzień 31 grudnia 1997 r. została postawiona w stan likwidacji), a nie jak to ustaliły organy obu instancji, po okresie złożenia wniosku o ustalenie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, tj. po 11 grudnia 1996 r. Należy również zauważyć, że o wygaśnięciu pozwolenia na budowę uzyskanego przez skarżącego w dniu 15 marca 1994 r. można by mówić dopiero wtedy, gdyby w ciągu okresu o jakim mowa w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, nie została rozpoczęta budowa któregokolwiek z obiektów objętych tym pozwoleniem. Trzeba bowiem pamiętać, że pozwolenie to dotyczyło dwóch obiektów budowlanych, a organy nadzoru budowlanego nie kwestionowały, że na jego podstawie został wybudowany budynek hurtowni o wymiarach 34.0 x 17,5m z dobudowaną od strony południowej murowaną częścią o wymiarach 4,00 x 5,80m, przy czym data rozpoczęcia budowy tego budynku również nie została ustalona. Jeżeliby się natomiast okazało, że budowa ta rozpoczęła się przed upływem terminu określonego w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego, to o wygaśnięciu pozwolenia na budowę z dnia 15 marca 1994 r., również co do przedmiotowej w niniejszej sprawie rozbudowy – nie mogłoby być mowy. Należy też zwrócić uwagę, że skarżący od początku postępowania konsekwentnie twierdził, że przedmiotową rozbudowę wykonał w 1994 r. na podstawie pozwolenia na budowę [...]. Bez wyjaśnienia wskazanych wątpliwości i bez ustalenia dokładnej daty wykonania budynku hurtowni o wymiarach 34.0 x 17,5m z dobudowaną od strony południowej murowaną częścią o wymiarach 4,00 x 5,80m oraz przedmiotowej rozbudowy nie było możliwe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Nie dało się bowiem odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotowa rozbudowa została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 15 marca 1994 r. czy też nie, z racji wygaśnięcia tego pozwolenia z mocy prawa na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (por. art. 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane - Dz. U. Nr 145/08 poz. 914, która to nowelizacja spowodowała przywrócenie ważności wszystkim pozwoleniom budowlanym, które wygasły z mocy prawa na gruncie dotychczasowych przepisów z powodu ich niewykonywania przez okres od dwóch do trzech lat, ale w stosunku do których nie wydano decyzji o stwierdzeniu ich wygaśnięcia – A. Legat, Rzeczpospolita z 21 sierpnia 2008 r. – artykuł p.t. "Które pozwolenia budowlane będą ważne dłużej.") ,które by spowodowało zasadność uznania przedmiotowej rozbudowy za samowolę budowlaną. W razie ustalenia jednak, że rozbudowa lub budowa budynku hurtowni o wymiarach 34.0 x 17,5m z dobudowaną od strony południowej murowaną częścią o wymiarach 4,00 x 5,80m, zostały rozpoczęte przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] stała się ostateczna albo, że nie zostały przerwane na czas dłuższy niż 3 lata, rzeczą organów było wdrożenie postępowania o jakim mowa w art. 50 i 51 prawa budowlanego. Realizowanie bowiem obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa budowlanego, wypełnia dyspozycję przepisów art. 50 i art. 51 prawa budowlanego, których ratio legis polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach prawa. Dopiero w przypadku niewykonania nałożonych w trybie powyższych przepisów obowiązków właściwy organ może w drodze decyzji nakazać inwestorowi zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części (art. 51 ust. 2 prawa budowlanego). Celem bowiem regulacji, o jakiej mowa w art. 50 i 51 prawa budowlanego z 1994 r. jest wymuszenie na inwestorze dokonania zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach Prawa budowlanego, a dopiero w razie niewykonania takiego obowiązku doprowadzenie do zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części. Z uwagi na stwierdzone i wskazane powyżej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, (gdyż mogło doprowadzić do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 50 i 51 prawa budowlanego zamiast na podstawie art. 48 tej ustawy) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie natomiast z treścią art. 135 p.p.s.a. uchyleniu podlegała również poprzedzająca zaskarżony akt decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazująca T. i S. K. rozbiórkę części północnej budynku hurtowni artykułów spożywczych o wymiarach 12,5m x 17,5 m usytuowanej na działce ewidencyjnej nr [...] położonej w B.-Z., przy ulicy [...]. Poczynienie bowiem wskazanych wyżej ustaleń będzie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (art. 138 § 2 kpa). Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji ustali na wstępie, kiedy został wykonany budynek hurtowni o wymiarach 34.0 x 17,5m z dobudowaną od strony południowej murowaną częścią o wymiarach 4,00 x 5,80m, a także kiedy została wykonana rozbudowa objęta nakazem rozbiórki orzeczonym w decyzji z dnia [...]. Następnie stosując art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. w aktualnym brzmieniu wyjaśni, czy pozwolenie na budowę udzielone S. K. w dniu [...] wygasło, czy też nie. W razie ustalenia, że nie wygasło, organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadzi postępowanie naprawcze o jakim mowa w art. 50 i 51 prawa budowlanego z 1994 r. Organ ten będzie miał przy tym na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i wyeliminuje dotychczasowe naruszenia prawa. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparte zostało na przepisie art. 152 p.o p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło