II SA/Ke 129/16

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 9 marca 2016 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T.a o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. A. T. złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W złożonym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i jedenastoletnim synem. Cała rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości 2146,09 zł netto miesięcznie. wnioskodawca podał, że za mieszkanie i media płaci 600 zł, a na rehabilitację niepełnosprawnego syna wydaje 800 miesięcznie. Skarżący wykazał, że posiada 3000 zł na lokacie terminowej w banku, akcje spółki o wartości około 800 zł oraz wierzytelność w KZP w wysokości 5000 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Zawarty w art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Na wnioskodawcy ciąży więc obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Należy podkreślić, że ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Podnieść też należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Pomoc finansowa ze strony państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (post. NSA z dnia 16 kwietnia 2008 r., II OZ 326/08, zwana dalej "CBOSA"). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, to jest w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wymaganych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych należy zaliczyć wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Na dalszym etapie postępowania sądowoadminiostracyjnego mogą ewentualnie pojawić się inne opłaty sądowe nieprzekraczające jednorazowo kwoty 100 zł (w wypadku oddalenia skargi – opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem, a w dalszej kolejności wpisy od skargi kasacyjnej czy zażalenia). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący osiąga stały dochód z wynagrodzenia za pracę, co pozwala na planowanie wydatków, a także posiada akcje i zasoby pieniężne na lokacie bankowej wielokrotnie wyższe niż koszty sądowe występujące w niniejszej sprawie. Nie można więc uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą wymagającą dofinansowania z budżetu państwa. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł więc zostać uwzględniony. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.