II SA/Ke 130/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2012r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata A.S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. G., utrzymało w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B., Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania Z. G. zasiłku stałego z uwagi na posiadanie lekkiego stopnia niepełnosprawności. W uzasadnieniu organ podał następujący stan faktyczny. Wnioskiem z dnia 15 listopada 2011 r. Z. G. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie mu zasiłku stałego z uwagi na fakt posiadania orzeczenia o niepełnosprawności oraz zaświadczeń specjalistycznych poradni lekarskich wyjaśniając przy tym, że jest bezrobotnym wyrejestrowanym z PUP i nie posiada pracy ani źródeł dochodu. Wniósł również o zgłoszenie go do ubezpieczenia zdrowotnego NFZ. Organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku stałego z uwagi na posiadanie lekkiego stopnia niepełnosprawności, na podstawie m.in. art. 6, 8, 36, 37 i 106 ustawy o pomocy społecznej. Odwołanie od ww. decyzji wniósł Z. G., kwestionując jej zasadność oraz zarzucając, iż jest ona głęboko krzywdząca, nieuczciwa i nieżyciowa oraz wskazując, że inne argumenty przedłoży na posiedzeniu Kolegium, na które winien być zaproszony. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO stwierdziło, że decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa, oraz że brak było potrzeby przeprowadzania w sprawie rozprawy administracyjnej z udziałem strony, bowiem decyzja została wydana w oparciu o przepisy nie mające charakteru uznaniowego, a zgromadzona przez organ I instancji i wymagana dokumentacja, w pełni potwierdza zasadność rozstrzygnięcia. Kolegium wskazało, że Z. G. ma 50 lat, jest osobą samotnie gospodarującą, nie posiadającą żadnych dochodów i statusu osoby całkowicie niezdolnej do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, gdyż legitymuje się orzeczeniem z dnia 15 stycznia 2009 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, zaliczającym go do lekkiego stopnia niepełnosprawności na czas określony do dnia 31 stycznia 2014. Zdaniem Kolegium, orzeczenie tej treści oraz wiek nie uprawniają skarżącego do świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego, na poparcie czego organ przytoczył treść art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. SKO wskazało również, że Z. G. regularnie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej i, gdyby były warunki do przyznania mu obligatoryjnej formy pomocy w postaci zasiłku stałego, to organ, po przedłożeniu przez skarżącego orzeczenia o odpowiednim stopniu niepełnosprawności, przyznałby mu pomoc we wnioskowanej formie. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Z. G., zarzucając jedynie niedostateczne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, co skutkowało negatywnie szkodami o charakterze materialnym i niematerialnym. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy w dniu 29 marca 2012 r. Z. G. oświadczył, że jego wniosek dotyczył przyznania zasiłku okresowego a nie stałego, a we wniosku z dnia 15 listopada 2011 r. określił żądane świadczenie jako "stały zasiłek finansowy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wskazać należy, iż kryteria przyznania zasiłku stałego określone są w art. 37 ust. 1 ustawy. Przysługuje on m.in. pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie natomiast z art. 6 ustawy, całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt 1). Niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (pkt 7). Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że Z. G. jest osobą samotnie gospodarującą, nie posiadającą żadnego dochodu (bezrobotną bez prawa do zasiłku), a orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Kielcach z dnia 15 stycznia 2009 r. stwierdzono u niego lekki stopień niepełnosprawności do dnia 31 stycznia 2014 r. Z orzeczenia tego wynika również, że ma obniżoną zdolność do wykonywania pracy. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, organy rozpatrujące sprawę prawidłowo uznały, iż, mając na względzie z jednej strony treść wyżej powołanego przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, z drugiej zaś prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, nie zaszły wszystkie przesłanki, od których łącznego spełnienia zależy przyznanie wnioskowanego przez skarżącego świadczenia w postaci zasiłku stałego. Skarżący wprawdzie spełnia określoną w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy przesłankę dochodową, bowiem nie uzyskuje dochodu przekraczającego ustawowe kryterium dochodowe określone dla osoby samotnie gospodarującej, jednakże nie jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy. W myśl wskazanej wyżej definicji ustawowej zawartej w art. 6 pkt 7 ustawy, osobą niezdolną do pracy z tytułu wieku jest m.in. mężczyzna, który ukończył 65 lat, a bezsporny w sprawie jest fakt, że skarżący nie osiągnął jeszcze tego wieku. Jak wyżej wykazano, nie jest on też osobą całkowicie niezdolną do pracy, bowiem legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim, a samo orzeczenie pozwala na wykonywanie pracy. Trafnie w tej sytuacji organy rozpoznające sprawę uznały, że skarżący nie spełnia określonych w art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przesłanek do przyznania mu zasiłku stałego. W tej sytuacji zaskarżone orzeczenie uznać należy za prawidłowe. Nadmienić przy tym trzeba, że decyzja wydana na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy, jest decyzją o charakterze związanym, co oznacza, że w razie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, organ administracji nie może odmówić stronie ubiegającej się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, lecz ma obowiązek je przyznać. W razie jednak niespełnienia przez stronę przesłanek określonych w tym przepisie, organ nie może świadczenia przyznać, nawet wówczas, gdy ubiegający się o nie znajduje się w najbardziej trudnej sytuacji materialnej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego wskazanego podczas rozprawy w dniu 29 marca 2012 r. stwierdzić należy, że nie można go uznać za trafny. Już organ I instancji, w decyzji z dnia [...], odmówił przyznania skarżącemu właśnie zasiłku stałego. Gdyby wolą Z. G. było ubieganie się o inne świadczenie, okazją do podniesienia tego było odwołanie od decyzji MGOPS w B. Tymczasem w jego treści skarżący wskazał jedynie, że z rozstrzygnięciem się nie zgadza oraz wniósł o jego zmianę jako głęboko krzywdzącego, nieuczciwego i nieżyciowego. Nie wskazał na ten fakt również w treści skargi. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również fakt, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 10 lutego 2011 r., w którym skarżący domagał się przyznania "zasiłku", organ I instancji przyznał mu zasiłek okresowy. Decyzja ta nie była bowiem przedmiotem badania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, a tym samym nie została zweryfikowana jej prawidłowość w zakresie przyznania takiego, a nie innego świadczenia. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II wyroku wydano w oparciu o przepis art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).