II SA/Ke 131/15
WyrokWSA w Kielcach2015-05-14
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Renata Detka, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, którego budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., może zostać wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli właściciel działki sąsiedniej nie wyraża zgody na usytuowanie obiektu w granicy?Ratio decidendi
Pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, którego budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., może zostać wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., nawet bez zgody sąsiada, jeśli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki lub wykonania zmian i przeróbek, a obiekt jest zdatny do użytku. Zgoda sąsiada nie jest warunkiem koniecznym do legalizacji samowoli budowlanej w tym trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek ten, wybudowany w latach 1990-1994 bez pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki, był przedmiotem wieloletniego postępowania administracyjnego i sądowego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa, w tym brak zgody na usytuowanie obiektu w granicy działki, oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. zamiast nowelizacji z 2003 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2014r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. W., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Na wniosek T. W., w którym zarzucał zacienianie jego działki przez budynek sąsiada, od 1997r. przed terenowymi organami nadzoru budowlanego toczyło się postępowanie w sprawie budynku gospodarczego usytuowanego na działce E. i W. T. położonej przy [...].
Postanowieniem z dnia 11.03.1997r. Kierownik Urzędu Rejonowego nałożył na E. i W. T. obowiązek opracowania i przedłożenia opinii technicznej budynku gospodarczego, ponieważ stwierdzono, że przedmiotowy obiekt został wybudowany w latach 1990-1994 bez decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z naruszeniem obowiązujących wówczas przepisów § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie z tymi przepisami budynek powinien być usytuowany w odległości co najmniej 4 m od granicy działki lub 3 m w przypadku ściany budynku nie posiadającej otworów bądź bezpośrednio przy granicy. Natomiast przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości 0,53 m od granicy z działką T. W.
Przedłożona w trakcie postępowania przez W. T. opinia techniczna potwierdziła, że budynek gospodarczy wykonany został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy i niezbędne jest wykonanie zmian i przeróbek, w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami.
Wyrokiem z dnia 16.01.2001r. sygn. akt. SA/Kr 1140/98 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił wydane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji z dnia 25.02.1998r. oraz z dnia 22.04.1998r. wydane w przedmiocie określenia niezbędnego zakresu zmian i przeróbek.
Decyzją z dnia 10.06.2002r., wydaną po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w ww. sprawie, organ I instancji nakazał wykonanie zmian i przeróbek, polegających na dobudowaniu ściany (na całej wysokości istniejącego budynku) bezpośrednio przy granicy działek i powiązaniu jej z istniejącym budynkiem w oparciu o sporządzoną opinię techniczną i projekt wraz z aneksem.
Decyzją z dnia 23.08.2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. W., utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wyrokiem z dnia 9.08.2006r. sygn. akt II SA/Kr 2571/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji z dnia 23.08.2002r. oraz z dnia 10.06.2002r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie ponowne dokonanie szczegółowej oceny (po przeprowadzeniu wnikliwej oceny zgromadzonego całego materiału dowodowego), czy w niniejszej sprawie wykluczone są przesłanki do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Dopiero po ewentualnym wykluczeniu istnienia tych przesłanek możliwe jest bowiem dokonanie szczegółowej wykładni przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., w szczególności również w zakresie, czy użyte w nim sformułowanie "dokonanie zmian i przeróbek" dotyczyć może rozbudowy obiektu budowlanego, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ I instancji uzyskał zaświadczenie Burmistrza Miasta z dnia 19.06.2007r., w którym wskazano, że zgodnie z miejscowym planem ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta działki położone w [...] o nr ewid. [...], , znajdują się na terenie oznaczonym symbolem C6-MN "Teren zabudowy mieszkalnej - jednorodzinnej, zabudowa wolnostojąca i bliźniacza (...). Zakaz budowy budynków inwentarskich i składowych. Na terenie dopuszcza się realizację budynków gospodarczych o minimalnych wymiarach i w uzasadnionych wypadkach (...)".
W dniu 26.07.2007r. organ I instancji przeprowadził oględziny na działce przy [...], ustalając że stan techniczny zlokalizowanego tam budynku gospodarczego jest dostateczny, a obiekt ten jest użytkowany jako garażowy z częścią gospodarczą. Ponadto od czasu oględzin dokonanych w dniu 30.01.1997r. w ww. budynku nie dokonano żadnych zmian w układzie pomieszczeń, czy w rozmieszczeniu otworów okiennych i drzwiowych.
Decyzją z dnia 15.07.2008r. organ I instancji, działając na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., odmówił nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, nakazując E. i W. T. wykonanie w bramie wjazdowej w jej dolnej części otworów wentylacyjnych o łącznej powierzchni 200 cm² zgodnie z ww. opinią techniczną i projektem zmian i przeróbek wraz z aneksem do opinii technicznej.
Decyzją z dnia 5.09.2008r. organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania T. W., uchylił w całości ww. decyzję z dnia 15.07.2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji uzyskał fragment części graficznej miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta obowiązującego do 31.12.2003r. oraz zaświadczenie Burmistrza Miasta z dnia 18.06.2009r. w sprawie zgodności budowy budynków gospodarczych, garażowo-gospodarczych realizowanych na terenie jednostki bilansowej C7- MN, na którym znajdują się działki o nr ewid. [...], , w okresie obowiązywania miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta przyjętego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 2 kwietnia 1980r. ze zm.).
Mając na względzie powyższe decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. W., uchylił ww. decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, obowiązującego w czasie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego (lata 1991-1993), pozwolenia na budowę wymagało między innymi wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. W konsekwencji wybudowanie przedmiotowego budynku bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. W tym zakresie organ odwoławczy, powołując się na przepis intertemporalny obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994r. – to jest art. 103 ust. 2 – wskazał, że postępowanie w stosunku do samowoli budowlanych wybudowanych pod rządami Prawa budowlanego z 1974r. powinno być zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem podjętym w oparciu o przepisy art. 37, art. 40 i art. 42 tej ustawy – czyli albo nakazującym rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku, albo legalizację tego obiektu po ewentualnym wykluczeniu istnienia przesłanek do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Tymczasem organ I instancji wydał decyzję odmawiającą nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku z zastosowaniem a contrario jedynie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. – co nie rozstrzyga co do dalszych losów tej samowoli. Tym samym nie zakończono we właściwy sposób postępowania wszczętego w sprawie samowoli budowlanej wybudowanej pod rządami Prawa budowlanego z 1974r.
Postanowieniem z dnia 18.02.2010r. organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego do czasu otrzymania orzeczenia Sądu Rejonowego w sprawie ustalenia prawnych spadkobierców po zmarłym W. T.
Postanowieniem z dnia 18.02.2011r. podjęto postępowanie w niniejszej sprawie.
Decyzją z dnia 14.04.2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A. M. oraz na M. T. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. W., uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 14.04.2011r. i w to miejsce orzekł - na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. - o nałożeniu na A. M., M. T. oraz E. T., jako współwłaścicieli działki nr ewid. [...], obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego o wymiarach 7,07 x 5,10 m znajdującego się na tej działce, z określeniem, że w tym celu w terminie do dnia 20.09.2011r. należy wystąpić z kompletnym wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, załączając 2 egzemplarze oceny technicznej stwierdzającej zdatność przedmiotowego budynku do użytku, opracowanej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Wyrokiem z dnia 24.11.2011r. sygn. akt II SA/Ke 524/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę T. W. na ww. decyzję z dnia [...].
W dniu 19.09.2011r. ww. inwestorzy przedłożyli inwentaryzację i ocenę techniczną wykonanych robót ww. budynku gospodarczo-garażowego, sporządzoną przez uprawnioną osobę. W przedmiotowej opinii stwierdzono, że stan zachowania użytych materiałów jest dobry, elementy konstrukcyjne nie wykazują żadnych zarysowań, pęknięć, uszkodzeń, ani odkształceń. Budynek nie powoduje zarazem zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia oraz nadaje się do dalszej eksploatacji bez konieczności wykonywania dodatkowych prac. Obiekt spełnia zarazem warunki techniczne dla garażu jednostanowiskowego i pomieszczenia gospodarczego na drobny sprzęt ogrodowy.
Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia 3.11.2014r. organ I instancji udzielił E. T., A. T. oraz M. T. pozwolenia na użytkowanie budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid. [...]. W podstawie prawnej powołano art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2, art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł T. W., wskazując że w niniejszej sprawie wydano szereg decyzji administracyjnych, które zostały następnie uchylone. W toku prowadzonego postępowania ustalono datę budowy obiektu na 1993r. stwierdzając, że w odniesieniu do spornego obiektu zastosowanie znajduje ustawa Prawo budowlane z 1974r. Zdaniem skarżącego, powyższe okoliczności podważają zasadność powołanego przez organ I instancji przepisu art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. oraz art. 103 Prawa budowlanego z 1994r. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdują bowiem przepisy Prawa budowlanego po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27.03.2003r. Ponadto brak zgody odwołującego się na usytuowanie obiektu w granicy z jego posesją stanowi przeszkodę do wydania zgody na użytkowanie przedmiotowego budynku.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielając w całości podstawę prawną powołaną przez organ I instancji oraz podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji własnej z dnia [...]. W tym zakresie organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Ponadto organ nie stwierdził podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., nakazującej wykonanie w wyznaczonym terminie zmian lub przeróbek przy przedmiotowym budynku – co szczegółowo uzasadniono w prawomocnej decyzji z dnia 10.06.2011r. o nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W takim stanie faktycznym i prawnym, zdaniem organu, należało wydać merytoryczne rozstrzygnięcie – decyzję o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974r., zwłaszcza że inwestorzy przedłożyli ocenę techniczną wykonanych przy spornym budynku robót, potwierdzającą zdatność obiektu do użytkowania.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. W., domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że sporny obiekt nie został dostosowany do zgodności z przepisami Prawa budowlanego oraz przepisami techniczno-budowlanymi, które rażąco narusza - poprzez usytuowanie bezpośrednio w granicy z jego działką. Warunek ten jest wymagany przez Prawo budowlane z 1974r. oraz ustawę z dnia 27.03.2003r. nowelizującą Prawo budowlane w zakresie legalizacji obiektów wybudowanych bez zezwolenia. Drugim rażącym naruszeniem prawa jest, zdaniem strony, uchybienie art. 83 ust. 1 i art. 103 Prawa budowlanego z 1994r. – poprzez zastosowanie do rozpatrywania niniejszej sprawy Prawa budowlanego z 1974r., co ma związek z ustaleniem daty budowy obiektu, zakończonej przed dniem 1.01.1995r. Organ odwoławczy, przyznając zasadność tego zarzutu cyt.: "Nie ma możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów Prawa Budowlanego z 1994r. na co wskazał skarżący w odwołaniu" nie uwzględnił bowiem (lub nie dostrzegł) w uzasadnieniu pierwszej z powołanych wyżej nieprawidłowości. Zdaniem skarżącego, jego zgoda na usytuowanie obiektu bezpośrednio w granicy z jego działką jest niezbędna do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, a stan techniczny, bądź stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu nie stanowi podstawy do takiej legalizacji – w świetle postanowień ww. ustawy nowelizującej Prawo budowlane.
Końcowo T. W. podniósł, że przepisów Prawa Budowlanego z 1974r. nie można interpretować w oderwaniu od art. 37 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce gdy organ administracji stwierdzi że obiekt lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania powodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej jest decyzja WINB, utrzymująca w mocy wydaną w trybie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) decyzję PINB udzielającą E. T., A. T. oraz M. T. pozwolenia na użytkowanie budynku garażowo-gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid. [...].
Zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlanego z 1974r. jest konsekwencją ustalenia, że przedmiotowy obiekt został samowolnie wybudowany w latach 1990-1994 oraz regulacji zawartej w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), w myśl której do obiektów, których samowolna budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne – stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek (w związku z wybudowaniem obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37), dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wydanego przez właściwy organ. Poza wypadkiem określonym w ust. 1 właściwy organ może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego (ust. 2). Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu (ust. 3).
Skarżący zakwestionował prawidłowość zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 42 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r. Zadaniem skarżącego brak jego zgody na usytuowanie obiektu w granicy z jego posesją stanowi przeszkodę do wydania zgody na użytkowanie spornego obiektu.
Stanowisko skarżącego pozostaje jednak w sprzeczności z ostateczną decyzją WINB z dnia [...], którą organ ten uchylił decyzję organu I instancji i na podstawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., orzekł o nałożeniu na inwestorów obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. W rozstrzygnięciu tym organ II instancji przesądził, że z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), w sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż budowa spornego budynku bez wymaganego pozwolenia została zakończona przed 1 stycznia 1995r. Wskazano przy tym, że brak jest przesłanek do nakazu rozbiórki w myśl art. 37 ust. 1 i 2 i Prawa budowlanego z 1974 r. i wydania decyzji na podstawie art. 40 tej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, wniesiona przez T. W. skarga na powyższą decyzję została przez WSA w Kielcach oddalona wyrokiem z dnia 24 listopada 2011r. sygn. akt II SA/Ke 524/11, co oznacza, że Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że sprawa dotycząca samowoli budowlanej, w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., powinna zostać zakończona decyzją orzekającą o legalności inwestycji.
Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 559/12 (wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego od wyroku WSA w Kielcach z dnia 26 października 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 472/11), pozwolenie na użytkowanie jest jednym z etapów (końcowych) legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Skoro pozwolenie na użytkowanie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania, to decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli na podstawie art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. winno mieć ustalenie, że obiekt użytkowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa. Przeszkodą dla legalizacji nie powinna być okoliczność, że budynek już jest użytkowany.
W świetle powyższego, w rozpoznawanej sprawie organ zasadnie zastosował tryb określony w art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., a zarzut skarżącego w tym zakresie należy uznać za bezzasadny. Udzielenie inwestorom pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego jest konsekwencją wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych zarówno przez organy nadzoru budowlanego, jak i sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy zasadne jest stanowisko organów obu instancji co do zgodności z prawem nałożenia na inwestorów obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu - na podstawie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych obowiązkiem organu orzekającego w sprawie niniejszej było sprawdzenie, czy przedmiotowy obiekt jest zdatny do użytku. Inwestorzy przedłożyli organowi ocenę techniczną wykonanych robót budynku gospodarczo-garażowego położonego przy [...], sporządzoną przez [...] posiadającego uprawnienia budowlane Nr UAN - Upr. 222/88 i przynależącego do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, z której wynika zdatność obiektu do użytkowania. W opracowaniu tym stwierdzono, że stan zachowania użytych materiałów jest dobry, elementy konstrukcyjne nie wykazują żadnych zarysowań, pęknięć, uszkodzeń, ani odkształceń. Budynek nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia oraz nadaje się do dalszej eksploatacji bez konieczności wykonywania dodatkowych prac. Obiekt spełnia zarazem warunki techniczne dla garażu jednostanowiskowego i pomieszczenia gospodarczego na drobny sprzęt ogrodowy (K-I-216 akt administracyjnych).
Podkreślić trzeba, że powyższa opinia nie została w żaden sposób podważona przez skarżącego.
W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę powyższą opinię oraz stanowisko wyrażone w ostatecznej decyzji WINB z dnia [...], skontrolowanej przez WSA w Kielcach w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 524/11, organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Skoro zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło