II SA/Ke 133/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 133/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego T. G. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w wysokości 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Ke 133/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u A. B. choroby zawodowej: - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, wymienionego w poz.15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., jak również - przewlekłego zanikowego, przerostowego ani alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym, wymienionego w poz.6 powyższego wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ podniósł, że wyrokiem z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nie stwierdzającą u A. B. choroby zawodowej oraz utrzymującą ją w mocy decyzję organu II instancji z dnia[..]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że organy służby zdrowia winny wypowiedzieć się jednoznacznie co do tego, czy stwierdzone uszkodzenie słuchu u strony jest spowodowane warunkami pracy tj. hałasem, czy też innymi przyczynami. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim z [...] nie stwierdził u A. B. zawodowego uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ani przewlekłego, zanikowego, przerostowego ani alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. Uszkodzenie słuchu ucha lewego powstało w wyniku zmian pozapalnych, których przyczyną nie był ponadnormatywny hałas przemysłowy, lecz przebyty proces zapalny ucha. Stwierdzony natomiast niedosłuch odbiorczy ucha prawego niewielkiego stopnia związany jest z procesem fizjologicznym starzenia słuchu i nie stanowi choroby. Rozpoznana torbiel zastoinowa krtani powstaje wskutek zaczopowania ujścia gruczołu śluzowego bądź surowiczego i nie ma związku z wykonywaną pracą. Rozpoznając odwołanie wniesione od tego rozstrzygnięcia przez A. B., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I-szej instancji. W toku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy podniósł, że zaskarżona decyzja jest trafna i zasadna w części dotyczącej nie stwierdzenia u A. B. chorób zawodowych, albowiem nie zostały one rozpoznane przez właściwe jednostki orzecznicze. Stwierdzone uszkodzenie słuchu nie jest klinicznie charakterystyczne dla przewlekłego urazu akustycznego, a wynika z przebytego procesu zapalnego ucha lewego. Stwierdzony natomiast podczas badań lekarskich w 1999 i 2003 r. niedosłuch ucha prawego niewielkiego stopnia nie może być uznany za następstwo pracy w hałasie zakończonej w 1994 r., gdyż hałas jest czynnikiem fizycznym oddziałującym na organizm człowieka jedynie w czasie i miejscu jego ekspozycji. Poza tym Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy nie rozpoznał u A. B. przewlekłego, zanikowego, przerostowego ani alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy jako choroby zawodowej uzasadniając swe stanowisko brakiem związku rozpoznanych zmian chorobowych z wykonywana pracą. Jednocześnie organ II instancji podniósł, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny popełnił uchybienia proceduralne, co spowodowało wydanie decyzji prawnie wadliwej. Nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania - po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy decyzji organów i i II instancji ( art. 61 § 1kpa ), nie zapewnił stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania ( art. 10 § 1 kpa ) wydając jedynie decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej oraz skierował tę decyzję jedynie do niej pomijając firmę A. ( jako następcę prawnego B.), będącą również stroną w sprawie. Ponadto dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez przedstawiciela Państwowego Inspektora Sanitarnego nie spełnia wymogów w zakresie dokumentowania chorób zawodowych. Ponieważ uchybienia te stanowią podstawę do zastosowania art. 138 § 2 kpa, organ I-szej instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać stosowną decyzję. Skargę od tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. B. podnosząc, że od 1972 do 1994 r. pracowała w warunkach narażenia na hałas i pyły przemysłowe o działaniu drażniącym drogi oddechowe, których stężenie przekraczało dopuszczalne normy. Czynniki te miały decydujący wpływ na jej stan zdrowia, tj. uszkodzenie słuchu i odnawiające się polipy krtani. Choroby te powstały - w ocenie skarżącej w czasie wykonywania pracy zawodowej, gdyż w tym okresie miała trzykrotnie usuwane polipy. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji należało przede wszystkim odnieść się do zasadności zastosowania przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 kpa, który jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wyższego stopnia. Stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I-szej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nie ulega przy tym wątpliwości, że uchybienia proceduralne w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, na jakie trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, nie mogły zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa. W szczególności, uwaga ta dotyczy pozbawienia udziału w tym postępowaniu A., która niewątpliwie jest stroną jako następca prawny zakładu pracy, w którym ostatnio zatrudniona była skarżąca. Wyeliminowanie uchybień, na które wskazał Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji, mogło zatem nastąpić jedynie poprzez ponowne przeprowadzenia postępowania przed organem I-szej instancji, co znalazło wyraz w prawidłowym rozstrzygnięciu organu odwoławczego. Jak wynika przy tym z treści skargi, zarzuty w niej sformułowane dotyczą nie tyle samego orzeczenia organu II instancji ( korzystnego przecież dla skarżącej), lecz wyrażonego w jego pisemnych motywach poglądu o zasadności uchylonej decyzji co do meritum. Podnieść w tym miejscu należy, że podjęcie w zaskarżonym rozstrzygnięciu kwestii merytorycznej oceny decyzji organu I instancji budzi zastrzeżenia, skoro organ jednocześnie wydał decyzję kasacyjną z przyczyn formalnych, o jakich była mowa wyżej. Decyzja taka wyłącza bowiem z natury zasadę merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Wyrażenie poglądu co do zasadności nie stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w motywach zaskarżonej decyzji jest zatem naruszeniem prawa ( art. 138 § 2 kpa), jednak nie wpływającym na wynik sprawy. W ostateczności bowiem decyzja wydana przez ten organ jest prawidłowa. Szczegółowe odniesienie się do argumentacji przedstawionej w skardze uznać zatem należy za przedwczesne, skoro faktycznie zwalczane przez A. B. stanowisko organu odwoławczego nie miało żadnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji, a sprawa będzie ponownie rozpoznana co do zasady przez organ I-szej instancji, a w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia i skutecznie złożonego odwołania - także przez organ odwoławczy. Na obecnym etapie postępowania, kontrola sądowoadministracyjna ograniczyć się musiała do oceny zgodności z prawem decyzji kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i prawidłowości zastosowania przez niego przepisu art. 138 § 2 kpa. Skoro zatem kontrola ta nie wykazała niezgodności z prawem w rozumieniu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 tej ustawy. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o treść § 15 w zw. z § 2 ust. 1 oraz § 14 ust.2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).