II SA/Ke 133/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lipca 2007r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]znak:[...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. M. utrzymał w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Wójta Gminy z dnia [...] orzekającą o odmowie na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały L. M. w lokalu położonym w B., ul. K. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte na wniosek M. M., jednej ze współwłaścicielek nieruchomości położonej w B., ul. K., według której dokonanie zameldowania L. M. w powyższym lokalu było niezgodne z obowiązującym prawem, bo bez zgody wszystkich współwłaścicieli. Zameldowanie L. M. nastąpiło w dniu 13 listopada 1995 r., w dacie gdy obowiązywał przepis ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązujący osoby dopełniające zameldowania na pobyt stały do przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Do potwierdzenia uprawnień byli zobowiązani właściciele (współwłaściciele) nieruchomości. Ponieważ okres przechowywania dokumentów w sprawie zameldowania określony został na 5 lat, nie można było obecnie zweryfikować, którzy współwłaściciele nieruchomości potwierdzili L. M., również jednemu ze współwłaścicieli uprawnienie do przebywania w lokalu. Organ odwoławczy podkreślił, że chodziło o "potwierdzenie uprawnienia", a nie o wyrażenie "zgody" wszystkich współwłaścicieli na dokonanie zameldowania. Jednak kwestia ta nie wymaga dalszych rozważań z uwagi na treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., w który uznano, iż przepis uzależniający wykonanie obowiązku meldunkowego polegającego na zameldowaniu się na pobyt stały od przedstawienia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W tym stanie rzeczy uznać należy, że nawet jeśli nie wszyscy współwłaściciele nieruchomości położonej w B., ul. K. potwierdzili L. M. uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym dokonano jego zameldowania, to wobec faktu, że wymóg ten został uznany za sprzeczny z Konstytucją RP, zameldowania dokonano prawidłowo, ponieważ nie ulega żadnej wątpliwości, że spełniona była druga przesłanka, a mianowicie w dacie zameldowania L. M. przebywał w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego w nim zamieszkiwania, co znalazło odbicie w zeznaniach wszystkich uczestników i stron postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła M. M. Zarzuty skargi sprowadzają się do braku potwierdzenia uprawnienia do przebywania L. M. w przedmiotowym mieszkaniu przez wszystkich współwłaścicieli lokalu, zwłaszcza w sytuacji, gdy na dzień zameldowania go nie było jeszcze dokonane stwierdzenie nabycia spadku po W. M., matce stron i ostatniej właścicielce lokalu. Podniosła, że zameldowanie brata L. M. miało miejsce dnia 23 listopada 1995 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że została ona wydana zgodnie z prawem. Zagadnienie dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy obywatel polski przebywający stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, czyli w miejscu zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r., III AZP 6/91, OSNC 1992 z. 4, poz. 51). Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu właściwemu organowi danych wymaganych do zameldowania i wymeldowania. Organ ten podejmuje czynności ewidencyjne na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej własny obowiązek meldunkowy. Osoba obowiązana do zameldowania się na pobyt stały zgłasza dane wymagane do zameldowania organowi gminy (wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta) właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu (art. 11 ust. 1 ustawy). Na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane organ prowadzący ewidencję ludności obowiązany jest dokonać zameldowania (art. 47 ust. 1 ustawy), to jest czynności rejestracyjnej rodzącej skutki prawne. Wyjątki od tej zasady, dopuszczające ingerencję organów w formie decyzji, zostały określone w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2 i art. 47 ust. 2). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. M. zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, polegające na braku potwierdzenia uprawnienia do przebywania L. M. w przedmiotowym mieszkaniu przez wszystkich współwłaścicieli lokalu, W związku z tym odnotowania wymaga zmiana stanu prawnego wynikająca z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716, OTK-A 2002 nr 3, poz. 34). Stosownie do przepisów ustawy o ewidencji ludności - w brzmieniu obowiązującym do 19 czerwca 2002 r. - do zameldowania osoby na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące niezbędne było łączne spełnienie dwóch przesłanek, mianowicie przedstawienie potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie (art. 9 ust. 2) i faktyczne przebywanie (zamieszkiwanie) pod tym adresem (art. 10 ust. 1), przy czym do potwierdzenia faktycznego pobytu zobowiązany był wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciel lokalu, zaś na właścicielu (zarządcy budynku) spoczywał obowiązek wskazania, czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie (art. 29 ust. 1). Potwierdzenie przez właściciela (zarządcę budynku) uprawnień do przebywania w lokalu następowało przez podpisanie formularza "Zgłoszenie pobytu stałego" (§ 7 ust. 1 pkt 15 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie obowiązku meldunkowego). Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana dnia 3 stycznia 2007 r. i rozstrzyga o odmowie uchylenia czynności materialno-prawnej zameldowania na pobyt stały L. M. w dniu 23 listopada 1995 r. w B., ul. K. W tym miejscu podnieść należy, że organ odwoławczy omyłkowo w uzasadnieniu decyzji wskazał jako datę zameldowania dzień 13 listopada 1995r., zamiast 23 listopada 1995r. (dzień 13 listopada 1995r. jest dniem wymeldowania L. M. z poprzedniego miejsca zamieszkania na pobyt stały w S.-K.), co jednak nie ma wpływu na trafność rozstrzygnięcia. Zatem w chwili dokonywania przez organ gminy czynności zameldowania dnia 23 listopada 1995 r. (na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy) obowiązywał przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, stwierdzającego niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że przestała istnieć przesłanka związana z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 ustawy, czyli utratą prawa do lokalu. W świetle art. 10 ust. 1 ustawy, wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. To konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (art. 1 ust. 2 powyższej ustawy). W rozpoznawanej sprawie nie budził zastrzeżeń i nie był kwestionowany na etapie postępowania fakt przebywania (zamieszkiwania) L. M. w przedmiotowym lokalu, potwierdzili to przesłuchani świadkowie J. M. i M. M., a także skarżąca M. M. na rozprawie w dniu 22 września 2006 r., która stwierdziła także, że potwierdziła pobyt "składając podpis na druku meldunkowym". Potwierdzenia pobytu w lokalu dokonanego przez właściciela lokalu (budynku) nie należy, jak to często ma miejsce w praktyce, utożsamiać z wyrażeniem zgody na zamieszkanie. Potwierdzenie pobytu jest tylko potwierdzeniem faktu - a nie uprawnienia - i ma charakter dowodowy. Przepis art. 47 ust. 2 ustawy upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu lub wymeldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu (art. 47 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1) budzą wątpliwości. Zakres postępowania organu dokonującego zameldowania obejmuje tylko dokonanie czynności materialno-technicznej (zameldowanie), mającej deklaratoryjny charakter, dokonywanej na podstawie wymaganych dokumentów (m.in. "potwierdzenia pobytu"), przy czym kompetencje organu do samodzielnego rozstrzygania wyłaniających się wątpliwości dotyczą kompletności dokumentacji, jej pochodzenia od osób upoważnionych, wiarygodności złożonej dokumentacji itd. W związku z tym podkreślenia wymaga, na co zwróciły uwagę organy administracji, że M. M. podpisała "potwierdzenie faktu pobytu" L. M. w przedmiotowym lokalu, a w toku postępowania nie wykazała, że potwierdzenie to było niezgodne ze stanem faktycznym. Określona w art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności przesłanka zameldowania na pobyt stały występuje wówczas, gdy łącznie spełnione zostaną obydwa warunki określone w tych przepisach, a mianowicie, gdy osoba zamieszkuje w lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania (por. wyrok NSA w Warszawie z 28 kwietnia 1994 r., V SA 1773/98, LEX nr 49403). Podnieść należy, ze organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły zebrany materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) zgodnie z zasadą prawdy materialnej (art. 7 kpa), uznając, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione (art. 80 kpa). Dysponując takim materiałem dowodowym organ dał wiarę zeznaniom L. M., że zamieszkiwał on w tym budynku w dacie zameldowania. Tym samym organ prawidłowo ocenił, że okoliczność zamieszkiwania L. M.i w miejscu zameldowania została udowodniona. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.