II SA/Ke 134/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata J. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. S. od wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez p.o. Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzji z dnia [...] znak: [...] w sprawie przyznania K. S. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na okres od 01.11.2007r. do 31.10.2009r. w wysokości 63,34 zł miesięcznie oraz składki zdrowotnej na czas trwania w/w świadczenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na materiał zebrany w postępowaniu przed organem I instancji, z którego wynikało, że K. S. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Na jej dochód w miesiącu październiku 2007r. /tj. w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego/ złożyły się dochody z gospodarstwa rolnego o pow. 3,78 ha fizycznych, co stanowi 0,76 ha przeliczeniowych w wysokości 157,32 zł /0,76 ha przeliczeniowego x 207,00 zł/; zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 68 zł; dodatek do tego zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w kwocie 50 zł oraz zaliczka alimentacyjna w wysokości 300 zł. Zatem łączny dochód wnioskodawczyni uzyskany w październiku 2007r. wyniósł 575,32 zł, co w przeliczeniu na członka dwuosobowej rodziny daje kwotę 287,66 zł. Organ II instancji przytaczając treść stosownych przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593/ wskazał, że K. S. spełnia warunki do przyznania jej zasiłku stałego, gdyż jej dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego oraz legitymuje się ona orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że sposób ustalania kwoty zasiłku jest szczegółowo uregulowany przez ustawodawcę. Oznacza to, że organ ds. pomocy społecznej nie może przyjąć innej kwoty zasiłku stałego niż tej, która wynika z różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem osoby zainteresowanej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie wysokość zasiłku stałego powinna wynosić 63,34 zł, ponieważ tyle właśnie stanowi różnica pomiędzy dochodem K. S. a ustawowym kryterium dochodowym /351 zł - 287,66 zł = 63,34 zł/. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że rację ma wnioskodawczyni, że wywiad środowiskowy winien być sporządzany w ramach wizyty pracownika socjalnego u podopiecznego. Jednak w niniejszej sprawie stan faktyczny zawarty w aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 9 listopada 2007r. został potwierdzony przez stronę w samym wywiadzie oraz w odwołaniu, gdzie wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną, schorowaną, utrzymującą się ze świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej. Z kolei ustosunkowując się do zarzutu, że K. S. nie uprawia pola i nie ma z tego tytułu żadnych korzyści materialnych Kolegium wyjaśniło, iż przepis art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej nie daje podstaw prawnych do odstąpienia od ustalenia dochodu z hektarów przeliczeniowych. Dochód ten ustala się bowiem bez względu na fakt, czy gospodarstwo rolne uprawiane jest przez samego właściciela, dzierżawcę pola, czy też w ogóle nie jest uprawiane. Na koniec organ II instancji wskazał, że strona ma prawo ubiegać się o przyznanie dalszego wsparcia w postaci świadczeń pomocy społecznej o charakterze uznaniowym /zasiłek celowy na dożywianie, zasiłek celowy specjalny/. W skardze na powyższą decyzję K. S. podniosła, że jest ona dla niej upokarzająca i niesprawiedliwa. Pokreśliła, iż nie ma żadnego źródła dochodu. Alimenty są zasądzone na jej pełnoletniego syna, który sam je pobiera i jej nic nie daje. Poza tym alimenty te nie są w stanie pokryć jego wszystkich wydatków. Skarżąca wskazała, że jest osobą schorowaną, wymaga specjalistycznego leczenia oraz diety, tymczasem przyznana kwota zasiłku stałego nie wystarczy jej nawet na kupno jednego leku. Zarzuciła również, że organ I instancji w ogóle nie interesuje się jej losem W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze. zm./ zwanej dalej ustawą, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z kolei na mocy § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej /Dz. U. Nr 135, poz. 950/ od dnia 1 października 2006r. kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie ustalone zostało w wysokości nie przekraczającej 351 zł. W niniejszej sprawie w świetle zebranego przez organy materiału dowodowego okolicznością niesporną było to, iż z uwagi na stwierdzony umiarkowany stopień niepełnosprawności oraz wysokość osiąganych dochodów, skarżąca kwalifikuje się do przyznania jej takiego zasiłku. Pozostaje natomiast kwestia jego wysokości. Jak wynika z "aktualizacji wywiadu" sporządzonej w dniu 9 listopada 2007r., który to dokument został podpisany przez skarżącą i nie był przez nią kwestionowany w toku postępowania administracyjnego, mieszka ona wraz z synem, z którym tworzy rodzinę; na syna otrzymuje świadczenia rodzinne wraz z zaliczką alimentacyjną. Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji K. S. wskazała, że "Pobieram tylko na syna zaliczkę alimentacyjną i zasiłek rodzinny w sumie 418 zł". Takie oświadczenie jednoznacznie wskazywało na to, iż skarżąca wraz z uczącym się jeszcze synem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy użyte w niej określenie "rodzina" oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Dlatego też za prawidłowe należy uznać ustalenia organów, iż K. S. nie jest, a przynajmniej nie była w dacie wydawania zaskarżonej decyzji "osobą samotnie gospodarującą" w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy, była natomiast "osobą w rodzinie", do której zastosowanie ma art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy. Odnosząc się w tym miejscu do zawartego w odwołaniu zarzutu, iż wszystkie świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej oraz zasiłku rodzinnego pobiera syn skarżącej i jej tych pieniędzy nie przekazuje, to pomijając, iż jak już wyżej wskazano, skarżąca tych okoliczności nie powoływała przed organami administracyjnymi, to dodatkowo wskazać należy, iż we wniosku o przyznanie pomocy prawnej z dnia 12 lutego 2008r. wskazała D. S. jako osobę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Potwierdza to jedynie prawidłowość ustaleń organu co do pozostawania przez skarżącą w rodzinie, w rozumieniu przepisów ustawy. Bez znaczenia zaś w tej sytuacji jest okoliczność, w jaki sposób faktycznie członkowie tej rodziny dzielą się swoimi dochodami. Skoro zgodnie z art. 6 pkt 3 ustawy za dochód w rodzinie należy rozumieć sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie, prawidłowo organy do dochodów rodziny, w której żyje skarżąca, wliczyły także przyznane świadczenia rodzinne na syna skarżącej w postaci zaliczki alimentacyjnej oraz zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem. Okolicznością niesporną jest, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 3,78 ha – przeliczeniowych 0,76 ha, z którego dochody prawidłowo zostały przez organ ustalone w oparciu o przepis art. 8 ust. 9 ustawy na kwotę 157,32 zł. Jak słusznie wskazał organ, bez znaczenia jest to, czy skarżąca lub jej syn gospodarstwo to uprawiają, czy też leży ono odłogiem. Przepisy, na podstawie których orzeka się o wysokości zasiłku stałego, nie pozwalają na uznaniowe działanie organu administracji i różnicowanie jego wysokości w zależności od oceny sytuacji życiowej i materialnej osoby ubiegającej się o to świadczenie. Przepisy te mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący; przyznanie prawa do zasiłku stałego uzależniają od spełnienia kryterium dochodowego, wskazując jakie i czyje dochody należy uwzględniać przy jego określaniu. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy zasiłek stały ustala się w przypadku osoby w rodzinie w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Jak to ustalił organ, dochód rodziny skarżącej wynosi 575,32 zł, co w przeliczeniu na jednego członka daje kwotę 287,66 zł. Ponieważ kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi kwotę 351 zł. prawidłowo organ ustalił wysokość należnego skarżącej zasiłku jako różnicę między tymi kwotami. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./. O kosztach udzielonej pomocy prawnej Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku na podstawie z art. 250 cytowanej ustawy w zw. z § 2 ust. 3, § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm./.