II SA/Ke 135/07
WyrokWSA w Kielcach2007-05-24
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie opiniujące projekt podziału nieruchomości, wydane w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może zostać uznane za zgodne z prawem, jeśli wstępny projekt podziału nie spełnia wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu, w szczególności w zakresie naniesienia granic projektowanych działek i zapewnienia dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) oraz prawa materialnego (§ 3 ust. 2 pkt 4 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości). Wstępny projekt podziału nieruchomości nie spełniał wymogów formalnych, co uniemożliwiało prawidłową ocenę jego zgodności z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości nr 411/3. Podział miał na celu wydzielenie gruntu pod budowę ulicy S., zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżący sprzeciwiał się podziałowi, wskazując na naruszenie jego prawa własności i przepisów proceduralnych. Organy administracji uznały projekt za zgodny z prawem, mimo braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2007r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opinii projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości położonej w K. oznaczonej numerem działki 411/3.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z wnioskiem o podział działek nr 359, 411/3, 183/2 wystąpił Miejski Zarząd Dróg, powołując się w piśmie z 01.09.2006r. na przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych. We wniosku podano, że część wymienionych działek, wykazanych w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przeznaczona jest pod budowę ulicy S. Do wniosku załączono wstępny projekt podziału m. in. działki Nr 411/3.
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Prezydent Miasta pozytywnie zaopiniował projektu podziału nieruchomości położonej w K. oznaczonej numerem działki 411/3 uznając, że projekt ten jest zgodny z ustaleniami zawartymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 28.10.2004 r. dla inwestycji polegającej na budowie ulicy S. wraz z budową kanalizacji deszczowej i oświetleniem. Organ I instancji podniósł, że dla terenu objętego wnioskiem o podział nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego też - stosownie do art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami - opinia co do proponowanego podziału nieruchomości dotyczy jego zgodności z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydanej przed dniem złożenia wniosku o podział.
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia W. S., utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 93 i 94 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), i stwierdził, że wstępny projekt podziału nieruchomości spełnia wymagania określone przepisami § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.12.2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Opracowany został bowiem na mapie zasadniczej, na której zaznaczono granice nieruchomości podlegającej podziałowi, zaś w wyniku podziału tej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 411/3 o powierzchni 0,0055 ha, mają zostać wydzielone nowe działki oznaczone numerami: 411/19 o powierzchni 0,0030 ha i 411/20 o powierzchni 0,0025 ha, wyznaczone na mapie kolorem czerwonym. Z kolei z treści przepisów art. 93 ust. 4 i 94 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że opinia ma dotyczyć zgodności proponowanego podziału z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast dla objęcia danej nieruchomości postępowaniem podziałowym i sposobu jej podziału znaczenie mają linie rozgraniczające inwestycję, dla której w/w decyzją ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) decyzja taka jest zaliczona, obok decyzji o warunkach zabudowy, do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Kolegium podniosło, iż celem podziału jest realizacja zamierzenia inwestycyjnego, dla którego ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego, poprzez wydzielenie tej części gruntu, na którym inwestycja będzie realizowana, a więc gruntu pod budowę ulicy S. Dlatego też granica projektowanych do wydzielenia działek gruntu na nieruchomości oznaczonej jako działka nr 411/3 powinna być odzwierciedleniem linii rozgraniczających teren inwestycji, przedstawionych na załączniku graficznym do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiącym integralną część tej decyzji. Po porównaniu linii rozgraniczających teren inwestycji, to jest pasa gruntu pod budowę ulicy S., wyznaczonych na załączniku do decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28.10.2004r. z linią podziału działki Nr 411/3 wyznaczoną na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości organ stwierdził, iż linie te pokrywają się. Podkreślono jednocześnie, iż jedynym warunkiem dopuszczalności podziału nieruchomości jest zgodność proponowanego podziału z warunkami podziału określonymi w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast przebieg trasy ulicy S. określa decyzja o ustaleniu lokalizacji tej inwestycji, a konkretnie załącznik graficzny w postaci mapy w odpowiedniej skali z wyznaczonymi liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Natomiast dla potrzeb wyrażenia opinii w trybie art. 93 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, istotne jest jedynie wykazanie przez organ opiniujący, iż proponowany podział nieruchomości jest zgodny z decyzją o lokalizacji celu publicznego.
Skargę na postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł W. S. Skarżący wskazał, iż nie wyraża zgody na podział działki nr 411/3, będącej ogródkiem pod oknem budynku, w którym mieszka wraz z rodziną. Zdaniem skarżącego organy naruszyły przepisy art. 3 pkt 1 oraz art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, przewidując usytuowanie ulicy S. w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych. Zaskarżone postanowienie narusza prawo własności oraz przepisy 6, 7, 8, 9 i 89 k.p.a. Naruszenie ostatniego z powołanych przepisów ma wynikać z faktu, iż organ mógł przeprowadzić rozprawę, aby uzgodnić interesy stron, ustalić przebieg granic. Zaniechanie organu w tym zakresie pozbawiło skarżącego ochrony jego praw. Ponadto skarżący podkreślił, iż na budowę ulicy S. w K. odstąpił już 5,75 m, a na resztę projektowanej ulicy można zabrać grunt z drugiej strony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty skargi za nieuzasadnione i wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ podkreślił, iż zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wymagań ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia i bezpieczeństwa ludzi i prawa własności mogły być podnoszone w sprawie zakończonej decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie ulicy S. w K. Natomiast podział nieruchomości w celu wydzielenia gruntu pod drogę jest sprawą wtórną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż wskazane w jej treści.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania.
Natomiast stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., postanowienie (lub decyzja) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszyły przepisy prawa materialnego tj. § 3 ust. 2 pkt. 4 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 268, poz. 2663), które miało wpływ na wynik sprawy.
W sprawach podziału nieruchomości mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity z 2004r. Dz. U. nr 261, poz. 2603), zwanej dalej u.g.n., oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 268, poz. 2663).
Stosownie do art. 94 ust. 1 u.g.n. w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu, a gmina nie ogłosiła o przystąpieniu do sporządzenia planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z przepisami odrębnymi, a jeżeli przed dniem złożenia wniosku o podział była wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obowiązująca w dniu złożenia wniosku, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w tej decyzji. Stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych, w przypadku nabywania gruntów przeznaczonych pod pas drogowy zarząd drogi może wystąpić z wnioskiem o dokonanie podziału lub scalenia i podziału nieruchomości, zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami lub przepisami o scalaniu gruntów. Z kolei stosownie do art. 97 ust. 1 i 1a pkt. 4 ustawy u.g.n., podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć m.in. wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) - wstępny projekt podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 97 ust. 1a pkt 4, opracowuje się na kopii mapy zasadniczej, a w przypadku jej braku - na kopii mapy katastralnej, uzupełnionej o niezbędne dla projektu podziału elementy zagospodarowania terenu. Stosownie zaś do ust. 2 w/w przepisu - wstępny projekt podziału nieruchomości powinien zawierać w szczególności:
1) granice nieruchomości podlegającej podziałowi;
2) oznaczenie nieruchomości podlegającej podziałowi według danych z katastru nieruchomości oraz księgi wieczystej, a w razie jej braku - według innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości;
3) powierzchnię nieruchomości podlegającej podziałowi;
4) naniesione w kolorze czerwonym granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu;
5) przedstawione w kolorze czerwonym powierzchnie projektowanych do wydzielenia działek gruntu;
6) przedstawioną w formie graficznej w kolorze czerwonym lub w formie opisowej propozycję sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielenia działek gruntu do drogi publicznej.
Takie brzmienie w/w przepisów oznacza, że przede wszystkim należy ustalić,czy będący przedmiotem zaskarżonego postanowienia wstępny projekt podziału nieruchomości odpowiada, jak twierdzi organ odwoławczy, wymogom określonym w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości.
Porównując przedstawiony do zaopiniowania wstępny projekt podziału nieruchomości z treścią § 3 ust. 2 rozporządzenia, należy stwierdzić, iż wbrew stanowisku organu II instancji, dokument ten nie spełnia warunków wymienionych w § 3 ust. 2 pkt. 4 i 6 tego rozporządzenia. Na dokumencie tym (k.3 akt administracyjnych) nie zostały naniesione w kolorze czerwonym wszystkie granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu. Ponadto nie przedstawiono propozycji sposobu zapewnienia dostępu projektowanych do wydzielania działek do drogi publicznej.
W ocenie Sądu, organ I instancji zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, nie badając czy istotnie projekt ten odpowiada wymogom formalnym określonym w § 3 w/w rozporządzenia. Wymaga podkreślenia, że dopiero wówczas gdy wstępny projekt podziału nieruchomości sporządzony zostanie odpowiednio do wymogów formalnych określonych w/w przepisie można będzie stosownie do art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy u.g.n., dokonać oceny jego zgodności z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organ odwoławczy podobnie jak organ I instancji przyjął bez zastrzeżeń wstępny projekt podziału i na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 cyt. ustawy badając zgodność proponowanego podziału przedmiotowej nieruchomości z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydał zaskarżone postanowienie aprobując naruszenie prawa przez organ I instancji. Tym samym sam naruszył prawo. Nadto poczynił ustalenia faktyczne, które nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w aktach sprawy. Zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego wstępny projekt podziału nieruchomości opracowany został na mapie zasadniczej, na której zaznaczono granice nieruchomości podlegającej podziałowi, zaś w wyniku podziału tej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr 411/3 o powierzchni 0,0055 ha, mają zostać wydzielone nowe działki oznaczone numerami: 411/19 o powierzchni 0,0030 ha i 411/20 o powierzchni 0,0025 ha, wyznaczone na mapie kolorem czerwonym. Tymczasem na dokumencie tym (k. 3 akt administracyjnych) nie zostały naniesione w kolorze czerwonym wszystkie granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu.
Z uwagi na uchybienie przepisom prawa materialnego i procesowego zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu.
Skarżący wnosząc skargę na postanowienie organu odwoławczego, wyraża sprzeciw przeciwko podziałowi jego nieruchomości, podnosząc argumenty zrozumiałe z punktu widzenia skarżącego, pragnącego zachować własność całej nieruchomości. Jednakże Sąd zauważa, że wystąpienie przez uczestnika MZD z wnioskiem o podział nieruchomości jest konsekwencją podjętej uprzednio decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (od której skarżący nie wniósł odwołania) i znajduje uzasadnienie w/w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym zarzuty przeciwko podziałowi nieruchomości zawarte w skardze nie znajdują uzasadnienia. Jednakże, z przyczyn wyżej podniesionych, skarga wywołuje ten skutek, iż zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji jako naruszające wykazane na wstępie przepisy - podlegają uchyleniu.
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez organy art. 6, 7,8 i 9 oraz 89 k.p.a., albowiem Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przepisów. Wymaga podkreślenia, że zaskarżone postanowienie nie stanowi ostatecznego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie podziałowe, które rodziłoby dla strony określone skutki w zakresie podziału nieruchomości. Stanowi ono jedynie o zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, którą skarżący ( jak wynika z akt sprawy) nie kwestionował.
Orzekając ponownie organy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą zgodnie z wymogami obowiązujących przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej postępowanie w sprawie i wydadzą stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 134 i 135 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w pkt. I wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt.II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło