II SA/Ke 137/08

WyrokWSA w Kielcach2008-04-10

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zgodne z prawem, jeśli skarżący zgłosił się do organu po odbiór decyzji, ale nie został mu ona wydana, a następnie otrzymał ją później pocztą?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sytuacji, gdy NSA wskazał, że sąd pierwszej instancji nie zakwestionował prawidłowości doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., a jedynie rozważał hipotetyczną sytuację, to sąd pierwszej instancji powinien ocenić zgodność z prawem postanowienia organu odwoławczego pod kątem przepisów o doręczeniach. W tym przypadku, mimo późniejszego odbioru decyzji, doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. zostało uznane za skuteczne, a wniesienie odwołania z uchybieniem terminu było prawidłowo stwierdzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta w sprawie nakazania usunięcia odpadów. Decyzja organu I instancji została doręczona A. G. w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 8 lutego 2005 r. Odwołanie zostało wniesione w dniu 15 marca 2005 r., co nastąpiło po upływie terminu. Skarżący zarzucił, że przebywał poza miejscem zamieszkania i nie mógł odebrać przesyłki, a następnie nie otrzymał decyzji w urzędzie, mimo zgłoszenia się po nią. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, uznając, że termin powinien być liczony od daty faktycznego odbioru decyzji. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że sąd nie zakwestionował prawidłowości doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. i że kwestie te mogą być rozważane jedynie w kontekście wniosku o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia 6 maja 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i 57 § 1 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez A. G. i S. G. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 stycznia 2005r. w sprawie nakazania usunięcia odpadów, w postaci gruntu z wykopów, z działek nr 914 i 917, oznaczonych w rejestrze gruntów obr. 032, ark. 7 symbolami użytków rolnych ŁIV, PsV i RIV, położonych w K. przy ul. Ł. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w swojej decyzji organ I instancji prawidłowo pouczył strony o terminie wniesienia odwołania. Treść pouczenia zgodna jest z art. 129 § 2 kpa. Odwołanie zostało wniesione w dniu 15 marca 2005r. Z nadesłanych akt wynika, że S. G. decyzję otrzymał w dniu 25 stycznia 2005r. natomiast dla A. G. dla doręczenia decyzji zastosowano tryb określony w art. 44 kpa. Ze znajdującego się w aktach dowodu doręczenia wynika, że doręczyciel nie zastał adresata w domu i zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieścił w skrzynce pocztowej mieszkania. Dwukrotnie awizowanej przesyłki w okresie od 25 stycznia do 8 lutego 2005r. nie podjęto. W dniu 9 lutego 2005r. urząd pocztowy zwrócił przesyłkę nadawcy jako nie podjętą w terminie. Urząd pocztowy zaświadczył w ten sposób, że zawiadomienie zostało dokonane zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych / Dz. U. Nr 5 poz. 34 ze zm./. Zgodnie z art. 44 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres 7 dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Mimo, że później decyzja została doręczona stronie w dniu 2 marca 2005, to fakt ten nie czyni nieskutecznym doręczenia decyzji w myśl powołanego wyżej przepisu. W związku z tym, zdaniem Kolegium należy przyjąć, iż decyzja organu I instancji została doręczona A. G. w dniu 8 lutego 2005., tak więc wniesienie odwołania od tej decyzji w dniu 15 marca 2005r. nastąpiło z naruszeniem art. 129 § 2 kpa. Organ dodatkowo wskazał, że w treści odwołania strony nie zawarły prośby o przywrócenie terminu, a prośbę taką należało wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na to postanowienie A. G. zarzucił, iż w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności, które uniemożliwiły mu odebranie przesyłki w urzędzie pocztowym w terminie wymienionym w zaskarżonym postanowieniu, gdyż w tym czasie przebywał we Wrocławiu. Zarówno pierwsze jak i drugie zawiadomienie o korespondencji wyjął ze skrzynki dopiero w dniu 10 lutego. Po zgłoszeniu się do urzędu pocztowego został poinformowany, że korespondencja została zwrócona adresatowi. Tego samego dnia zgłosił się do Urzędu Miasta Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska z prośbą o wydanie mu decyzji. Urzędnik poinformował go, że nie wie, czy "już wrócił zwrot", a w odpowiedzi na oświadczenie skarżącego, że ponownie musi wyjechać urzędnik poinformował go, że wyśle decyzję za pośrednictwem poczty. Skarżący wskazał, że uznając, iż "wszystko jest prawidłowo" ponownie wyjechał do Wrocławia, a po powrocie w dniu 2 marca 2005r. odebrał decyzję w urzędzie pocztowym i zachowując termin w dniu 15 marca 2005r. złożył odwołanie. W związku z tak sprecyzowanymi zarzutami skarżący wniósł o "przywrócenie terminu" gdyż zależy mu na merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, zaś odnosząc się zawartego w skardze zarzutu wskazało, iż skarżący nie wystąpił do Kolegium z wnioskiem o przywrócenie terminu. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd ten ustalił, iż doręczenie skarżącemu decyzji, stosownie do przepisów art. 44 kpa nastąpiło w dniu 8 lutego 2005r., a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 lutego 2005r. Tym niemniej organ odwoławczy pominął w swoich rozważaniach, że w dniu 10 lutego 2005r. skarżący zgłosił się do organu po odbiór przesyłki i gdyby mu ją wówczas wydano, mógłby złożyć odwołanie z zachowaniem w terminu. Tego dnia decyzji mu nie wydano, pouczając, iż zostanie mu ona ponownie doręczona drogą pocztową. Decyzję tą drogą skarżący otrzymał w dniu 2 marca 2005r. i w terminie, jaki wynikał z zawartego w niej pouczenia złożył odwołanie. W tej sytuacji należało liczyć skarżącemu termin do wniesienia odwołania nie od daty 8 lutego lecz od daty 2 marca 2005r. Na skutek wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lutego 2008r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd ten między innymi wskazał, że w rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, aby przepis art. 44 kpa został zastosowany wadliwie bądź, że nie powinien być stosowany. Samo stawiennictwo skarżącego w organie i niewydanie mu wówczas decyzji nie oznacza jeszcze, iż brak było podstaw do uznania doręczenia dokonanego w trybie art. 44 kpa za prawidłowe, a więc wywołujące procesowy skutek prawny doręczenia. Rozważania hipotetycznej sytuacji, że gdyby skarżącemu wydano decyzję w dniu stawiennictwa w urzędzie to mógłby wnieść odwołanie z zachowaniem terminu z jednej strony wskazują, że Sąd nie zakwestionował prawidłowości doręczenia w trybie art. 44 kpa, z drugiej zaś strony nie mają żadnego znaczenia dla oceny terminu doręczenia decyzji. Przepis art. 134 kpa nie uprawnia organu odwoławczego do uznaniowego określania daty doręczenia decyzji. Podnoszone w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji kwestie mogą być rozważane podczas rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie mogą natomiast mieć wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania art. 134 kpa. Wobec powyższego rzeczą Sądu I instancji będzie dokonanie oceny zaskarżonego postanowienia zgodnie z zasadami doręczeń obowiązującymi na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej w skrócie uppsa, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA wytycznych Sąd dokonał oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z przepisami o doręczeniach. Zdaniem Sądu prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, iż decyzja organu I instancji została A. G. doręczona skutecznie w trybie art. 44 kpa w dniu 8 lutego 2005. Przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji była przechowywana w urzędzie pocztowym w okresie od 25 stycznia do 8 lutego 2005r., o czym doręczyciel dwukrotnie zawiadomił skarżącego, pozostawiając w jego skrzynce pocztowej awiza. Fakt zostawienia przez doręczyciela w skrzynce dwóch zawiadomień o przesyłce nie był przez skarżącego kwestionowany; okoliczność ta została przez niego przyznana chociażby w samej, skierowanej do Sądu, skardze. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż sposób doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 stycznia 2005r. nie tylko spełniał wymogi art. 44 kpa w brzmieniu wówczas jeszcze formalnie obowiązującym, kiedy to wymagane było pozostawienie przesyłki tylko na okres 7 dni z jednym tylko zawiadomieniem, ale również wymogi tego przepisu w jego nowym, korzystniejszym dla stron brzmieniu, obowiązującym od dnia 6 czerwca 2005r. Przesyłka była bowiem dwukrotnie awizowana i była przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni. Stosownie do nowego, korzystnego dla skarżącego brzmienia art. 44 kpa, Kolegium uznało, iż do doręczenia doszło w 14 dniu od pozostawienia pierwszego zawiadomienia w skrzynce pocztowej, a więc w dniu 8 lutego 2005r. W tym miejscu jedynie na marginesie zauważyć należy, iż nowelizacja art. 44 kpa dokonana ustawą z dnia 11 marca 2005r. / Dz. U. Nr 78 poz. 682/ miała na celu dostosowanie przepisów kpa do zajętego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002 r. w sprawie SK 35/01 / Dz. U. Nr 157 poz. 1318/ stanowiska odnośnie obowiązku dwukrotnego awizowania pism sądowych. Wyrażone w tym wyroku stanowisko skutkowało tym, iż jeszcze przed formalną zmianą przepisu art. 44 kpa organy zaczęły wymagać od urzędów pocztowych dwukrotnego awizowania przesyłek i pozostawiania ich w tych urzędach przez 14 - dniowy okres. W niniejszej sprawie, o czym była już wyżej mowa, stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zostało uwzględnione. Okolicznością niesporną jest, iż skarżący składając odwołanie dopiero w dniu 15 marca 2005r., podczas, gdy termin zaskarżenia upływał w dniu 22 lutego 2005r., złożył je z uchybieniem 14- dniowego terminu, o jakim mowa w art.129 § 2 kpa. W tej sytuacji prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Podnoszone w skardze okoliczności, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając złożoną przez SKO skargę kasacyjną, nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 134 kpa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem postanowienia organu odwoławczego, stwierdzającego stosownie do art. 134 kpa wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Sąd administracyjny nie może w tej sprawie rozpoznać zawartego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do rozpoznania takiego wniosku właściwe byłoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do którego to organu skarżący powinien był wniosek taki skierować. Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło