II SA/Ke 14/14

PostanowienieWSA w Kielcach2014-02-19

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Jacek Kuza, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyklucza osoby niepodejmujące zatrudnienia z tytułu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny z kręgu uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jest zgodny z Konstytucją RP, a w szczególności z zasadą równości i ochrony rodziny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który miał ocenić zgodność przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją RP. Przepis ten wykluczał osoby niepodejmujące zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co mogło naruszać zasady konstytucyjne.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. A. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunku rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ nadal sprawuje opiekę nad ojcem, mimo że wcześniej przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne na stałe. Wnioskodawczyni zakwestionowała stanowisko organu, podnosząc, że przepisy dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego mogą być niezgodne z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Kielcach, po rozpoznaniu odwołania W.A .od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta w sprawie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – R. W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art. 2 pkt 2, art. 16a, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 3, art. 26 ust. 1, 2 i art. 29 ust. 1, art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczenia rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Organ wskazał, że wniosek W.A. , złożony dnia 27 czerwca 2013r. o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego podlegał rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013r. Jednym z warunków przyznania specjalnego zasiłki opiekuńczego, o jakim mowa w art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992, ostatnia zmiana Dz.U. z 2012r., poz. 1548) jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki stałej nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W ocenie organu, skarżąca nie spełnia tego warunku, gdyż nie zrezygnowała z zatrudnienia uwagi na konieczność sprawowania opieki nad ojcem. Dnia 26 stycznia 2010r. została wykreślona z ewidencji osób bezrobotnych i od stycznia 2010r. sprawuje opiekę nad ojcem, który na podstawie orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia został zaliczony do I grupy inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia na stałe. Decyzją z dnia 25 stycznia 2010r. W.A. miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na stałe. Przyznanie tego świadczenia skarżącej nastąpiło z powodu spełnienia przesłanki "niepodejmowania zatrudnienia", gdyż fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przed ustaleniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie wykluczał ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w stanie prawnym, obowiązującym do dnia 1 stycznia 2013r. Wówczas świadczenie pielęgnacyjne mogła otrzymać nie tylko osoba rezygnująca z zatrudnienia, ale także nie podejmująca zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasły z mocy prawa po dniu 30 czerwca 2013r., na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r., poz. 1548). Z kręgu podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego wykluczone zostały osoby niepodejmujące zatrudnienia z tytułu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję z dnia 25 listopada 2013r. W. A. zakwestionowała stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W dniu 12 grudnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późniejszymi zmianami), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, rozstrzygający czy, mający w sprawie niniejszej zastosowanie przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późniejszymi zmianami) jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będzie miał wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200, – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i na tej podstawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozstrzygnięcia powyższego pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło