II SA/Ke 140/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2009r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po czynnościach kontrolnych w sprawie odwołania J. S. , na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 września 2008r., dotyczącej odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji z dnia 23 września 2008r., odwołanie wnosi się do właściwego organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie (art. 129 § 1 § 2 K.p.a). Organ wskazał, że decyzja z 23 września 2008r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 13 października 2008r. – w myśl art. 43 K.p.a. Przesyłka adresowana była na adres wskazany przez J. S. we wniosku o wpis do ewidencji producentów i na zmianę stanowiska organu nie może mieć wpływu fakt, że strona zapoznała się z decyzją w dniu 10 listopada 2008r., bowiem skuteczne doręczenie decyzji miało miejsce 13 października 2008r. Zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a. upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Powyższe oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 27 października 2008r. Odwołanie zostało nadane natomiast w placówce pocztowej w dniu 17 listopada 2008r., zostało zatem złożone z uchybieniem terminu, a termin na wniesienie odwołania nie został stronie przywrócony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł J. S., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi J. S. podniósł, że "wyraża ubolewanie z tytułu nie kompletnego wzięcia pod uwagę schorzeń zawartych w zaświadczeniu lekarskim", podniósł ponadto, że nie mógł upoważnić innej osoby do odebrania przesyłki, ponieważ nie wiedział o jej nadejściu. Skarżący zarzucił organowi, że organ odwoławczy, nie wezwał strony do wyjaśnienia okoliczności, które miały wpływ na nie odebranie przesyłki poleconej w terminie. Na okoliczność schorzeń jakie posiada przedłożył zaświadczenia lekarskie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto podkreślił, że termin na wniesienie odwołania nie został stronie przywrócony, w związku z tym organ był zobligowany do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając legalność zaskarżonego w sprawie niniejszej postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznać należy, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 134, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podnieść, że wyłącznym trybem weryfikacji decyzji nieostatecznej w kodeksie postępowania administracyjnego jest postępowanie odwoławcze, które oparte jest w pełni na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej – wniesienia odwołania w terminie określonym w art. 129 kpa, co powoduje, że organ wyższego stopnia może skorzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 25.V.1984 r. II SA 2048/83 – ONSA 1984, Nr 1, poz. 51). Obowiązkiem organu jest zatem należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione przez stronę postępowania administracyjnego w terminie przewidzianym przepisem art. 129 kpa. Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W sprawie niniejszej organ uznał, iż termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 23 września 2008r. biegnie od daty doręczenia skarżącemu w dniu 13 października 2008r. decyzji (zdaniem organu w myśl art. 43 K.p.a.), albowiem decyzja zawierała stosowne pouczenie. W tym miejscu należy wskazać, iż organ błędnie wskazał podstawę prawną doręczenia przedmiotowej decyzji, albowiem art. 43 K.p.a. reguluje "doręczenie zastępcze" – w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z doręczeniem zastępczym uregulowanym w art. 44 K.p.a. (kiedy to ma miejsce dwukrotne awizowanie przesyłki, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 cytowanego artykułu). Należy podnieść, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania i takim przypadku organ odwoławczy przed rozstrzygnięciem tego wniosku nie może wydać postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W sprawie II SA/Ke 208/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 27 maja 2009r. uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]o odmowie przywrócenia J. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 23 września 2008r. Zatem dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej znaczenie będzie miało ponowne rozpatrzenie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosku J. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Od rozstrzygnięcia bowiem tej wstępnej kwestii zależą dalsze losy odwołania, a w szczególności to, czy odwołanie zostanie zakończone postanowieniem, o jakim mowa w art. 134 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 p.p.s.a.