II SA/Ke 141/12

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 22 marca 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. B. P. złożyła w dniu 12.III.2012 r. formularz urzędowy PPF, wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego. Skarżąca podała we wniosku, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem. Wnioskodawczyni pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 5500 zł, a jej ojciec otrzymuje emeryturę w wysokości 880 zł – w sumie 6380 zł brutto miesięcznie. Skarżąca wykazała własność domu mieszkalnego wielkości 70 m² i nieruchomości rolnej o powierzchni 8,49 ha. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania dołączonym do skargi B. P. podała, że osiąga z gospodarstwa rolnego miesięczny dochód w wysokości 600 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jej ojciec ma 80 lat, wymaga pomocy finansowej, rzeczowej i osobistej, a cała jego emerytura jest przeznaczana na zakup leków. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem ustanowienia instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Ubiegający się o prawo pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać jej na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł oraz poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych. Skarżąca i jej ojciec osiągają stałe dochody z wynagrodzenia za pracę i emerytury, a także z gospodarstwa rolnego, co umożliwia planowanie wydatków. Wnioskodawczynię stać na utrzymanie domu i korzystanie z usług adwokata z wyboru. W świetle powyższych okoliczności uznano, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem i posiadanym majątkiem skarżąca ma możliwość, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i ojca, zapłacić wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł oraz ponieść inne ewentualne koszty sądowe na późniejszym etapie postępowania, jednorazowo nie przekraczające kwoty 100 zł. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.