II SA/Ke 143/06

WyrokWSA w Kielcach2006-07-27

Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej, która legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność ta powstała po ukończeniu 21. roku życia, ale posiadała ona wrodzoną wadę serca?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność ta powstała przed ukończeniem 21. roku życia. Posiadanie wrodzonej wady serca nie jest wystarczające do przyznania zasiłku, jeśli nie towarzyszy mu odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności powstałej przed 21. rokiem życia. W przypadku braku takiego orzeczenia, organy administracji nie mogą przyznać zasiłku, a uchylenie decyzji organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji w celu umożliwienia stronie przedłożenia stosownego orzeczenia było zasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla M. K. Organ drugiej instancji (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając zgromadzoną dokumentację medyczną za niewystarczającą do przyznania świadczenia. Skarżący M. K. zarzucił organom naruszenie prawa, twierdząc, że jego wrodzona niepełnosprawność powstała przed 21. rokiem życia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że brak jest stosownego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność powstałą przed wymaganym wiekiem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Asesor WSA Jacek Kuza (spr.),, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. II SA/Ke 143/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcą Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla M. K. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że M. K. do wniosku z dnia 7 listopada 2005 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dołączył następujące dokumenty: zaświadczenie ZUS z dnia 7 listopada 2005 r. o pobieraniu od 1 stycznia 1993 r. renty z tytułu niezdolności do pracy, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 9 września 2004 r. z którego wynika, że M. K. jest częściowo niezdolny do pracy, przy czym data powstania niezdolności do pracy nie jest określona oraz wypis z treści orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w K. z dnia 11 maja 1993 r., z którego wynika, że M. K. zaliczono do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia na okres do maja 1996 r., a inwalidztwo to istniało 3 miesiące wstecz od daty złożenia wniosku. Ponadto skarżący dołączył wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 sierpnia 2005 r. z którego wynika, że schorzenia M. K. w ich aktualnym kształcie uzasadniają całkowitą niezdolność do pracy w okresie od dnia 1 stycznia 2005r. do 1 stycznia 2007 r., a w okresie od 1 stycznia 1993 do 31 grudnia 2004 r. pobierał on rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Na podstawie tych dokumentów organ II instancji ustalił, że niezdolność M. K. do pracy, a wcześnie inwalidztwo powstało w 1993 r., gdy miał on 37 lat. Choć bezsporne jest, bo wynika to z dokumentacji medycznej, że posiada on wrodzoną wadę serca, to jednak nie jest to wystarczające do przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, bo do tego, stosownie do treści art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228/2003 poz. 2255 ze zm.), konieczne jest posiadanie stosownego orzeczenia o niepełnosprawności, z którego będzie wynikać, że niepełnosprawność o umiarkowanym stopniu powstała przed ukończeniem przez niego 21 roku życia. W nawiązaniu do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił również, że nie jest konieczne, aby orzeczenie takie zostało wystawione przed ukończeniem przez stronę 21 roku życia. W przedstawionych okolicznościach organ uznał, że ponieważ M. K. posiada wrodzoną wadę serca, w celu ustalenia ponad wszelką wątpliwość kiedy powstała jego niepełnosprawność, konieczne jest przedłożenie przez stronę wszystkich orzeczeń dotyczących stanu zdrowia zarówno sprzed 1993 r. jak i za lata 1996 - 2004. Ponieważ wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia. W skardze na tę decyzję M. K. nie sprecyzował ani o co w skardze wnosi, ani też jakie konkretnie naruszenia przepisów prawa bądź interesu prawnego zgłasza. Ze skargi wynika jedynie, że zdaniem M. K., w kwestii orzeczenia o istniejącym inwalidztwie przed 21 rokiem życia, oba organy " wbrew przepisom prawa odnoszą się do jego sprawy ze szkodą dla niego, choć jego inwalidztwo jest wrodzone". Organ II instancji natomiast choć uchylił decyzję organu I instancji, to również uznał zgromadzoną dokumentację lekarską za niewystarczającą. W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza bowiem ani prawa materialnego obowiązującego w dacie jej wydania, ani też przepisów postępowania w takim zakresie, iż mogłoby ono mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy stwierdzić, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228/2003 poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z art. 16 ust. 3 tej ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Pojęcie umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zostało ustawowo zdefiniowane w art. 3 pkt 20 tej ustawy. Zgodnie z nim ilekroć w tej ustawie jest mowa o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - oznacza to: a) niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Z żadnego ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby M. K. legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w podanym, ustawowym rozumieniu, z którego ponadto by wynikało, że jego niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Ponieważ warunkiem przyznania przedmiotowego zasiłku pielęgnacyjnego jest legitymowanie się stosownym orzeczeniem, to nie może ono być zastąpione żadnym innym dokumentem, ani tym bardziej domniemaniem, że skoro M.K. cierpi na wrodzoną wadę serca, to jego niepełnosprawność powstała przed ukończeniem przez niego 21 roku życia. Dlatego w istniejącym stanie faktycznym, organy obu instancji nie miały możliwości przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego. Ponieważ jednak skarżący być może posiada, lub ma możliwość uzyskania, właśnie ze względu na wrodzoną wadę serca, orzeczenia o jakim mowa w cytowanych przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji celem umożliwienia stronie przedłożenia takiego orzeczenia. Taka decyzja była tym bardziej zasadna, że w toku postępowania przed organem I instancji M. K. był informowany o konieczności doręczenia aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności (k. 8 akt administracyjnych), a nie orzeczenia o niepełnosprawności, z którego (bez względu na datę jego wydania) będzie wynikać, czy niepełnosprawność M. K. o umiarkowanym stopniu, w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt. 20 tej ustawy), powstała przed ukończeniem przez niego 21 roku życia. Mając powyższe na uwadze, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło