II SA/Ke 143/08
WyrokWSA w Kielcach2008-04-16
Skład orzekający: Renata Detka, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo stwierdzenie choroby alkoholowej i podjęcie leczenia odwykowego, przy jednoczesnym zachowaniu abstynencji, stanowi wystarczającą podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami?Ratio decidendi
Samo stwierdzenie choroby alkoholowej i podjęcie leczenia odwykowego, nawet jeśli nie zostało formalnie zakończone, nie stanowi wystarczającej podstawy do skierowania kierowcy na badania lekarskie, jeśli osoba ta zachowuje abstynencję i nie wykazuje objawów wskazujących na zmniejszoną sprawność fizyczną lub psychiczną, mogącą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przesłanki do skierowania na badania muszą opierać się na wiarygodnych informacjach wskazujących z dużym prawdopodobieństwem na istotne zmniejszenie sprawności kierującego.Stan faktyczny
Starosta skierował J. W. na badania lekarskie z powodu zastrzeżeń co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, powołując się na informacje o leczeniu odwykowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, mimo że J. W. twierdził, iż zakończył leczenie i utrzymuje abstynencję. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od SKO na rzecz J. W. koszty postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. W. kwotę 257 ( dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
II SA/Ke 143/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Starosta, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym skierował J. W., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył J. W., podnosząc, że jest ono dla niego krzywdzące.
Skarżący podkreślił, że § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się
o uprawnienia do kierowania pojazdami, określa, w jakich przypadkach kieruje się osobę na badania lekarskie, przy czym jego przypadku nie można zaliczyć do żadnego spośród wymienionych w tym przepisie. W związku z tym, w przekonaniu J. W. decyzja organu I instancji jest niezgodna z cyt. Rozporządzeniem.
Skarżący wskazał, że z informacji, na których oparł się Starosta nie wynika jakiekolwiek zagrożenie dla ruchu drogowego z jego strony. Zebrany przez organ
I instancji materiał dowodowy potwierdza natomiast, że poddał się leczeniu odwykowemu i obecnie utrzymuje abstynencję.
Rozpoznając powyższe odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ II instancji ustalił, że Prokuratura Rejonowa pismem z dnia 10 lipca 2007 r. wystąpiła do Starostwa Powiatowego o wydanie decyzji kierującej J. W. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wobec nasuwających się zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. W uzasadnieniu wniosku Prokurator powołał się na prowadzone przez Sąd Rejonowy w K. postępowanie w sprawie III RNs 160/04, dotyczące przymusowego leczenia odwykowego J. W. oraz na opinie biegłych psychologa i psychiatry, którzy orzekli
o konieczności objęcia go leczeniem odwykowym przeciwalkoholowym w warunkach stacjonarnych, gdyż poprzednie leczenie w poradni nie przyniosło rezultatu. Postępowanie miało na celu ustalenie poczytalności skarżącego - czy jest uzależniony od alkoholu. W toku postępowania ustalono, że strona posiada prawo jazdy kategorii B, wydane przez Starostę w dniu 21 stycznia 2003 r.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z powyższym wnioskiem Starosta wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] orzekł o skierowaniu J. W. na badania lekarskie.
Po rozpoznaniu odwołania J. W., w którym zarzucał, że organ I instancji nie wziął pod uwagę aktualnego stanu jego zdrowia oraz faktu, że zakończył leczenie odwykowe i obecnie utrzymuje abstynencję, a więc brak jest powodów do skierowania na leczenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
Organ I instancji decyzją z dnia [...], po uzupełnieniu materiału dowodowego ponownie skierował J. W. na badania lekarskie. Starosta zwrócił się dodatkowo do Specjalistycznej Poradni Leczenia Uzależnień w K. oraz do Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w M. o przekazanie informacji, czy J. W. jest aktualnie leczony w placówce i czy aktualny stan zdrowia pozwala mu na bezpieczne prowadzenie pojazdów silnikowych. W odpowiedzi na powyższe pisma Szpital w M. poinformował jedynie, że skarżący leczył się
w szpitalu dwa razy w okresie od 12 kwietnia 2006 r. do 30 maja 2006 r. oraz
w okresie od 20 października 2006 r. do 26 października 2006 r. Obecnie nie jest leczony i nie jest pacjentem przychodni przyszpitalnej. Nie wyraził natomiast stanowiska w sprawie przeciwwskazań zdrowotnych co do kierowania pojazdami.
Poradnia Leczenia Uzależnień w K. odpowiedziała, że instytucją kompetentną do wyrażenia stanowiska, czy stan zdrowia pacjenta pozwala na prowadzenie pojazdów mechanicznych jest tylko Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K.
Organ II instancji ustalił, że J. W. przedłożył zaświadczenie z w/w Poradni, poświadczające, że jest zarejestrowany w przychodni i utrzymuje abstynencję. Jako rozpoznanie choroby lekarz wpisał kod F 10, skarżący nie przedłożył żadnych dodatkowych opinii lekarskich z oceną jego aktualnego stanu zdrowia.
W przekonaniu organu odwoławczego, Starosta podjął stosowne działania w celu uzyskania informacji o aktualnym stanie zdrowia skarżącego, jednakże żadna z instytucji w której J. W. się leczył lub pozostaje pod jej opieką nie wyraziła opinii, wskazując, że jedynym organem kompetentnym jest Ośrodek Medycyny Pracy w K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że bezsporny pozostaje fakt, iż J. W. został skierowany na przymusowe leczenie odwykowe w zakładzie stacjonarnym z powodu choroby alkoholowej, przy czym ze szpitala został zwolniony na podstawie zarządzenia tymczasowego Sądu. W zaleceniach w karcie szpitalnej wskazano konieczność zachowania całkowitej abstynencji, dalsze leczenie w poradni odwykowej, udział w mitingach AA oraz dalszą realizację planu zdrowienia. J. W. nadal pozostaje pacjentem Poradni Leczenia Uzależnień w K., leczenie choroby alkoholowej nie zostało zatem zakończone.
Organ odwoławczy podkreślił, że choroba alkoholowa jest bezsprzecznie jedną z chorób, które powodują niezdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skarżący podnosił wprawdzie, że po zakończeniu leczenia szpitalnego utrzymuje abstynencję, a jego stan zdrowia się poprawił, ale twierdzenia te nie zostały poparte żadnym dokumentem medycznym. W związku z powyższym tylko poprzez przeprowadzenie stosownych badań będzie można ustalić, czy obecny stan zdrowia skarżącego nie powoduje niezdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż decyzja organu
I instancji jest niezgodna z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, SKO przytoczyło treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, wyjaśniając, że przepis ten stanowił podstawę prawną skierowania J. W. na badania lekarskie. Warunki i tryb kierowania na tego typu badania określa cyt. rozporządzenie, które zostało wydane w oparciu o delegację ustawową.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. W., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.
Skarżący zarzucił, iż organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, polegającej na przyjęciu, że sam fakt leczenia odwykowego stanowi podstawę do skierowania na badania lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy w K., a także rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 7 i 8 kpa.
W uzasadnieniu skargi J. W. podkreślił, że Starosta nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy, wydał decyzję o skierowaniu na badania lekarskie, podczas gdy w świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Nie można opierać swoich zastrzeżeń na dokumentach i faktach, które nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu zdrowia badanego.
Skarżący wskazał, że niewystarczające również pozostają wątpliwości, że kierujący może znajdować się w stanie nie gwarantującym bezpieczeństwa prowadzenia pojazdu. Podstawą wydania decyzji mogą być tylko te przesłanki, które z dużym prawdopodobieństwem wskazują na istotne zmniejszenie sprawności kierującego. W stosunku do J. W. nie została natomiast przeprowadzona żadna kontrola w ruchu drogowym, która ewentualnie mogłaby być podstawą skierowania na badania.
Autor skargi podniósł, że samo stwierdzenie, iż był leczony odwykowo nie stanowi podstawy do kierowania go na badania lekarskie, bowiem Starosta i SKO mylnie łączą chorobę alkoholową ze stanem nietrzeźwości i zagrożeniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
W przekonaniu J. W. nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, że leczenie nie zostało ukończone i na tej podstawie skierować na badania lekarskie. W przypadku choroby alkoholowej nigdy nie można uznać, że zakończono leczenie, gdyż jest to choroba nieuleczalna, wystarczy zatem stwierdzenie, że leczony zachowuje abstynencję.
Skarżący zarzucił, że działanie organów w niniejszej sprawie stanowi naruszenie praw obywatelskich, gdyż w sposób dowolny i rozszerzający zinterpretowały przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, wkraczając w sferę praw
i wolności gwarantowanych konstytucyjnie, co stanowi naruszenie zakazu dyskryminacji określonego w art. 32 § 2 Konstytucji RP. Nałożenie na obywatela obowiązku poddania się uciążliwym, kosztownym i zbędnym badaniom jedynie z powodu choroby jaką dotknięty jest obywatel (przy braku zagrożenia wynikającego z tej choroby), stanowi również naruszenie art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Skarżący podniósł, że z załączonego do skargi zaświadczenia Komisariatu Policji w S. z dnia 12 lutego 2008 r. wynika, że nigdy nie był karany za wykroczenia drogowe, nie został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami, ani też nie jest odnotowany w rejestrach policyjnych w związku z jakimkolwiek zdarzeniem drogowym. Z tego wynika, że jest kierowcą przestrzegającym przepisów i brak jest okoliczności wskazujących, że może mieć jakiekolwiek problemy w prowadzeniu samochodu.
Autor skargi podkreślił, że poddał się leczeniu z powodu choroby alkoholowej dobrowolnie i leczenie to kontynuuje z własnej woli, co świadczy o jego poczuciu odpowiedzialności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszeń prawa, które powodują konieczność uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji.
Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż J. W. jest osobą uzależnioną od alkoholu oraz, że w 2006 r. dwukrotnie przebywał na leczeniu odwykowym w Centrum Psychiatrii w M. Jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 26 października 2006r., J. W. od pierwszego pobytu w tym szpitalu - wiosną 2006r. - utrzymywał abstynencję i realizował plan zdrowienia. Po raz drugi został przyjęty do szpitala w M. dnia 20 października 2006r. na mocy postanowienia sądowego o przymusie leczenia odwykowego. W odwołaniu złożonym od pierwszej decyzji organu I-szej instancji, jaka zapadła w tej sprawie dnia [...], skarżący podkreślił, że po raz pierwszy - 14 kwietnia 2006r. - zgłosił się do szpitala dobrowolnie i realizował program terapeutyczny. Drugi raz, obowiązek stawienia się w szpitalu wyniknął z konieczności wykonania orzeczenia sądowego. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 października 2006r. sygn. akt IIIRNs 112/06, którego kserokopia znajduje się w aktach administracyjnych, na wniosek placówki leczącej, J. W. uzyskał zgodę Sądu na opuszczenie szpitala wobec zakończenia realizacji programu edukacyjno-motywacyjnego. Aktualnie skarżący zarejestrowany jest w Przychodni Specjalistycznej w K.- Poradni Leczenia Uzależnień i jak stwierdza zaświadczenie lekarskie wydane przez tę placówkę - utrzymuje abstynencję (k.24 akt administracyjnych).
W takim stanie faktycznym - ustalonym w toku postępowania administracyjnego - organy wydały decyzje orzekając w oparciu o przepis art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy
z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.05.108.908 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu
w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Zgodnie natomiast z § 2 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
7 stycznia 2004 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U.04.2.15), starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach
w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.
Ponieważ prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy, dlatego też ograniczenia tego prawa mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przypadkach. Z tych względów ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona. Organ nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, a jedynie w przypadku, gdy spełnione zostały ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia w myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, przy czym nie wystarczą wątpliwości, że kierujący może być w takim stanie, że nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem. Przykładowo do takich przesłanek można zaliczyć: pochodzącą z różnych źródeł informację
o pogorszonym stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami (np. aktywna forma alkoholizmu, lub narkomanii, a także wady wzroku, słuchu itp.), wielokrotne notowanie kierującego
w ewidencji popełniających przestępstwa lub wykroczenia drogowe, jeżeli okoliczności wskazują na brak sprawności fizycznej lub psychicznej (por. R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd.II, a także W.Kotowski, Ustawa Prawo o ruchu drogowym. Komentarz praktyczny. Dom Wydawniczy ABC, 2002).
Jak wynika z treści obu decyzji, w ocenie organów wiarygodną informacją nasuwającą zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego jest okoliczność, że jest on uzależniony od alkoholu, na co wskazuje opinia biegłej złożona na rozprawie przed Sądem Rejonowym w K. dnia 9 lutego 2004r. w sprawie IIIRNs 160/04 o orzeczenie wobec J. W. obowiązku leczenia odwykowego. Sam fakt choroby alkoholowej czy też podjęcie w przeszłości leczenia odwykowego nie może być jednak utożsamiany z istnieniem "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia", czego wymaga art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy do skierowania kierowcy na badania lekarskie. Chodzi bowiem o takie zastrzeżenia, które wskazują na zmniejszoną sprawność kierującego pojazdem, mogącą stanowić zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Takich objawów nie daje jednak nieaktywna forma choroby alkoholowej, czyli stan, w którym osoba uzależniona zachowuje abstynencję.
O ile sytuacja stwierdzona przez biegłą na rozprawie przed Sądem Rejonowym
w K. dnia 9 lutego 2004r., świadcząca o występującej u skarżącego w tym czasie czynnej formie uzależnienia, dawała podstawy do zastosowania art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy, to okoliczności faktyczne wynikające z dowodów zgromadzonych ponad 4 lata później i ustalone aktualnie przez organy - nie były już tak oczywiste
z punktu widzenia przesłanek określonych w tym przepisie.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje przy tym w sposób jednoznaczny na motywy, jakimi kierował się organ przyjmując zasadność zastosowania w sprawie art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy.
Z jednej strony, uzasadnienie zaskarżonej decyzji zdaje się wskazywać, że konieczność skierowania J. W. na badania lekarskie wynika z tego, że nie wykazał on "żadnym dokumentem medycznym" prawdziwości twierdzenia, iż utrzymuje abstynencję, a jego stan zdrowia się poprawił. Tym samym należałoby konsekwentnie uznać, iż organ przyjął występowanie u skarżącego aktywnej formy choroby alkoholowej, aczkolwiek ustalenie takie nie zostało sformułowane przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło przy tym przybliżenia, jaki dokument medyczny mógłby jeszcze złożyć skarżący; wszak w aktach znajduje się zaświadczenie lekarskie Przychodni Specjalistycznej w K.- Poradni Leczenia Uzależnień, że J. W. jest pacjentem tej placówki i utrzymuje abstynencję. Także karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 26 października 2006r. potwierdza wyjaśnienia skarżącego, iż po pierwszym pobycie w Centrum Psychiatrii w M. zachowywał on abstynencję. Z tego właśnie powodu Sąd Rejonowy
w K. zezwolił mu na opuszczenie szpitala. Również w opinii złożonej na rozprawie przed tym Sądem dnia 9 lutego 2004r. w sprawie IIIRNs 160/04 biegła wskazywała na silną motywację J. W. do podjęcia leczenia. Dokonując lakonicznej analizy wyjaśnień skarżącego organ z naruszeniem art. 80 kpa nie wziął pod uwagę wszystkich tych okoliczności, sprowadzając ocenę jego twierdzeń do konieczności złożenia bliżej nieokreślonego dokumentu medycznego, z którego miałby wynikać jego aktualny stan zdrowia, a konkretnie - zachowanie abstynencji. Jeżeli organ odmówił wiary wyjaśnieniom skarżącego, że od 2006r. tj. od dobrowolnego podjęcia leczenia odwykowego, nie spożywa alkoholu, to winien był w uzasadnieniu swojej decyzji podać motywy takiej oceny, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Z drugiej strony, stanowisko Kolegium, że "choroba alkoholowa jest bezsprzecznie jedną z tego rodzaju chorób, które powodują niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych" i "tylko poprzez przeprowadzenie stosownych badań lekarskich można będzie ustalić, czy obecny stan zdrowia strony nie powoduje" tej niezdolności, zdaje się zakładać, że każda osoba uzależniona od alkoholu spełnia przesłanki określone w art. 122 ust.1 pkt 4 bez względu na to, czy zachowuje abstynencję czy też nie. Podkreślenie tego stanowiska przez organ II-giej instancji wskazywać by jednak mogło na przyjęcie ustalenia, że skarżący zachowuje abstynencję, co pozostaje w sprzeczności ze sformułowanym w zaskarżonej decyzji zarzutem, że nie wykazał on prawdziwości swoich twierdzeń w tym zakresie.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela poglądu przedstawionego wyżej przez organ II-giej instancji; co więcej stanowisko przeciwne do zawartego w zaskarżonej decyzji przedstawiło Kolegium w pierwszym swoim rozstrzygnięciu, jakie zapadło w tej sprawie (decyzja z dnia [...]). Zwrócenia uwagi przy tym wymaga, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I-szej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (po zapadnięciu decyzji Kolegium z dnia [...]) nie wpłynęło w żaden sposób na zmianę okoliczności faktycznych bądź ocenę zgromadzonych dowodów. W szczególności, dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma żadnego znaczenia pismo Przychodni Specjalistycznej w K. - Poradni Zdrowia Psychicznego z dnia 25 października 2007r. odpowiadające na zapytanie organu, czy aktualny stan zdrowia J. W. predysponuje go do bezpiecznego prowadzenia pojazdów silnikowych i czy brak jest lub istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie posiadanych przez niego uprawnień, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Mając na uwadze specyfikę okoliczności, jakie chciał wyjaśnić organ zwracając się do placówki służby zdrowia, w której leczy się skarżący, a przede wszystkim fakt, że odpowiedź na zadane pytanie wymaga specjalistycznej wiedzy medycznej, treść pisma nadesłanego z Przychodni - nieupoważnionej do wyrażania tego typu opinii - staje się oczywista. Zwracając się do Poradni, organ I-szej instancji chciał ustalić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, czyli okoliczności, które zgodnie z art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy wyjaśnić może jedynie badanie lekarskie, przeprowadzone w oparciu decyzję wydaną na podstawie powyższego przepisu. Pytanie sformułowane przez organ było zatem nieporozumieniem, a odpowiedź uzyskana z Poradni nie może mieć znaczenia dla wyniku sprawy.
Poza tym, na podstawie bezspornej okoliczności pozostawania skarżącego pod opieką medyczną Przychodni Specjalistycznej w K. - Poradni Leczenia Uzależnień Kolegium uznało, że jego leczenie nie zostało zakończone. Wniosek ten - jakkolwiek słuszny co do zasady - nie może mieć jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i ocenę okoliczności faktycznych. Powszechnie znaną jest bowiem wiedza, że choroba alkoholowa jest nieuleczalna i z tego tylko powodu jej leczenie nie może się zakończyć. Z punktu widzenia niniejszej sprawy i zastosowania art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy ważne jest natomiast ustalenie, czy osoba uzależniona zachowuje abstynencję, gdyż w tym stanie funkcjonuje ona prawidłowo, nie wykazuje objawów chorobowych związanych z nadużywaniem alkoholu i tym samym nie mamy do czynienia z zastrzeżeniami co do stanu jej zdrowia.
Reasumując, w toku postępowania prowadzonego w sprawie organy dopuściły się tego rodzaju naruszeń prawa, które powodują konieczność uchylenia wydanych przez nie decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że decyzja organu I-szej instancji w zasadzie nie zawiera uzasadnienia, co narusza przepis art. 107 § 1 i 3 kpa i uniemożliwia dokonanie merytorycznej kontroli rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy możliwość istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy jest oczywista i nie wymaga dodatkowych wywodów.
Jeśli chodzi o zaskarżoną decyzję organu II-giej instancji, to jej motywy nie są jasne, co samo w sobie stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Z uzasadnienia nie wynika bowiem w sposób czytelny, czy zasadność skierowania skarżącego na badania lekarskie organ upatruje w tym, że nie wykazał on swojej abstynencji (co samo w sobie zakładać musi ustalenie, że skarżący wykazuje aktywną formę alkoholizmu), czy też w tym, że sam fakt choroby alkoholowej - bez względu na jej postać - stanowi spełnienie przesłanek z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy.
W obu przypadkach mamy do czynienia z naruszeniem prawa powodującym konieczność uchylenia decyzji. W pierwszym z nich, organ uchybił art. 7, 77 § 1, 80
i 107 § 3 kpa, gdyż w pisemnych motywach decyzji zabrakło wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, o czym szczegółowo była już mowa wyżej i co mogło w sposób istotny wpłynąć na ustalenie okoliczności faktycznych (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). W drugim przypadku mamy do czynienia
z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy, mającym wpływ na wynik sprawy - co także wykazano wyżej - gdyż nieaktywna postać choroby alkoholowej nie spełnia przesłanek powołanego przepisu (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak
w dyspozytywnej części wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt II znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie w pkt III wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty postępowania sądowego składają się: uiszczony wpis w kwocie 200 zł., opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie adwokackie obliczone na podstawie § 2 ust.2 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności ustali - w oparciu o wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, czemu da wyraz w pisemnych motywach decyzji - czy skarżący zachowuje abstynencję czy też nie. W zależności od tego ustalenia rozstrzygnie sprawę mając na uwadze pogląd przedstawiony
w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło