II SA/Ke 147/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Marta Bieniek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pomocy w postaci bezpłatnych posiłków dla dzieci w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], odmawiającej przyznania pomocy w postaci bezpłatnych posiłków dla dzieci w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji swoje rozstrzygniecie uzasadnił tym, że zostało przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do tej formy pomocy, albowiem dochód rodziny wynosi 3453,56 zł, co w przeliczeniu na osobę daje 690,71 zł, podczas gdy kryterium dochodowe dla 5-osobowej rodziny wynosi 3420 zł. W odwołaniu M. S. opisała swoją ciężką sytuację materialną wyjaśniając, że znaczna część dochodu przeznaczana jest na leki i leczenie chorego na stwardnienie rozsiane męża. Rozpoznając odwołanie Kolegium wskazało, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. S. z 18 września 2012 r. o przyznanie pomocy w formie obiadów w szkole dla jej trojga dzieci, że jest ona matką czworga dzieci, ale najstarszy syn mieszka i pracuje w K. Mąż wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną, leczy się z powodu stwardnienia rozsianego i wymaga pomocy we wszystkich czynnościach. Do osób niepełnosprawnych został zaliczony także syn Ł. z powodu niedosłuchu i wady wymowy. Na dochód rodziny składa się renta inwalidzka w wysokości 2218,53 zł, świadczenie pielęgnacyjne - 520 zł, zasiłek pielęgnacyjny - 153 zł oraz zasiłki rodzinne wraz z dodatkami w łącznej wysokości 433 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 129,03 zł – łącznie 3453,56, a na osobę 690,71 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zmianami), dalej określanej w skrócie ustawą, pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o których mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Kryterium to dla osoby w rodzinie wynosi 456 zł. Po ponownym przeliczeniu dochodu organ ustalił, że faktyczny dochód rodziny stanowi kwotę 3520,13, a nie jak wskazał organ I instancji 3453,56 zł, co jednak nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem dochód ten jest wyższy od ustalonego w decyzji organu I instancji. Reasumując organ wskazał, że nie znajduje podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji. Wskazał także, że skoro w odwołaniu M. S. wskazała, że znaczną część dochodu wydaje na leczenie męża organ I instancji powinien z urzędu zbadać możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego na dożywianie dzieci w szkole jak również zasiłku celowego specjalnego na leki – powołując art. 41 ustawy o pomocy społecznej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na tę decyzję M. S. zarzuciła, że decyzja jest dla jej dzieci krzywdząca, ponadto wzajemnie niespójna, skoro Kolegium wyraźnie nadmienia, że powinna otrzymać pomoc z Ośrodka Pomocna na leki i dożywianie dzieci. Dalej opisała sposób, w jaki została potraktowana przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, który oświadczył jej, że żadnej pomocy nie otrzyma. Wskazała, że nikt jej nie wspiera w wyjątkowo trudnej sytuacji związanej z chorobą męża i dziecka, otrzymywane świadczenia z trudem wystarczają na to, aby przetrwać i zmuszają do oszczędzania na jedzeniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że występując z wnioskiem o przyznanie dzieciom obiadów w szkole M. S. nie sprecyzowała, że chodzi jej wyłącznie o skorzystanie z tej formy pomocy bezpłatnie. Tak więc w chwili, gdy organ ustalił, że w jej rodzinie zostało przekroczone kryterium dochodowe (według ustaleń organu I instancji o kwotę 33,56 zł – w przeliczeniu na jednego członka rodziny o 6,71 zł, natomiast według ustaleń organu II Instancji o 100,13 zł, a w przeliczeniu na jednego członka rodziny o 20,03 zł ) miał obowiązek, stosownie do art. 9 kpa wyjaśnić, czy jest ona także zainteresowana przyznaniem dzieciom obiadów odpłatnie, informując ją o wysokości tej odpłatności (wynikającej z uchwały rady gminy podjętej stosowanie do obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 2 ustawy). W sytuacji uzyskania odpowiedzi twierdzącej dalej obowiązkiem organu było rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym pomoc w formie posiłku może być przyznana odpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium, o którym mowa w art. 5 ust. 1 albo ust. 2. Niewątpliwie bowiem rodzina skarżącej jest rodziną o jakiej mowa w art. 3 pkt 1. Odmowa przyznania pomocy w formie posiłku (obiadów dla dzieci w szkole) powinna być szczegółowo uzasadniona. Jeśli chodzi o odmowę przyznania takiej pomocy odpłatnie nie jest wystarczające ograniczenie się do wskazania, że w rodzinie zostało przekroczone kryterium dochodowe, skoro art. 6 ust. 1 właśnie w takiej sytuacji – przekroczenia kryterium dochodowego - przewiduje możliwość przyznania pomocy w tej formie. Reasumując stwierdzić należy, że organy nie wyjaśniając, czy skarżąca chce przyznania dzieciom obiadów w szkole odpłatnie i nie informując ją o takiej możliwości naruszyły przepisy art. 7, 8, 9 kpa w stopnie, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego też obie te decyzje podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami). Stosownie do art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyeliminować wskazane wyżej uchybienia.