II SA/Ke 15/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-09-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która w wyniku nieudanych przedsięwzięć gospodarczych popadła w zadłużenie, przysługuje prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego), mimo korzystania z form pomocy społecznej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna, mimo korzystania z pomocy społecznej i deklarowania trudnej sytuacji materialnej, jest inwestorem licznych przedsięwzięć budowlanych wymagających znacznych nakładów finansowych. Przyznanie prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałoby przeniesienie konsekwencji nieudanych przedsięwzięć gospodarczych na podatników, co jest sprzeczne z celem instytucji prawa pomocy, która ma służyć osobom żyjącym w ubóstwie.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wniosek był składany kilkukrotnie, a jego rozpoznanie było poprzedzone postępowaniami dotyczącymi skuteczności doręczeń i terminowości składania formularzy. Skarżący powoływał się na trudną sytuację materialną, chorobę i korzystanie z pomocy społecznej. Sąd, analizując jego sytuację, ustalił, że skarżący jest inwestorem licznych przedsięwzięć budowlanych.Rozstrzygnięcie
I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ke 15/08 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. z dnia [....] o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
S. S. w dniu 23 stycznia 2008 r. złożył formularz PPF, w którym wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W formularzu tym podał, że posiada zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł netto miesięcznie, który w całości przeznacza na zakup lekarstw i leczenie, gdyż cierpi na choroby układu krążenia, urologicznego i zwyrodnienie stawów. Ponadto utrzymuje się dzięki pomocy syna, który go dożywia.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek S. S. z dnia 23 stycznia 2008 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 czerwca 2008 r. oddalił zażalenie S. S. złożone na w/w orzeczenie.
W dniu 4 sierpnia 2008 r. S. S. wniósł ponownie o przyznanie mu prawa pomocy, powołując się na zmianę jego sytuacji osobistej i majątkowej.
Mając na uwadze, że przedmiotowy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPF, Sąd wezwał skarżącego do usunięcia tego braku i wypełnienia stosownego formularza w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało wysłane na podany przez wnioskodawcę jego nowy adres korespondencyjny. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że adresowane do S. S. wezwanie zostało doręczone Kierownikowi Schroniska dla Bezdomnych - M. S. w dniu 11 sierpnia 2008 r.
S. S. złożył wypełniony urzędowy formularz PPF w dniu 19 sierpnia 2008 r. w którym wskazał, że pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł, z czego za [...] zł opłaca pobyt w schronisku dla bezdomnych, a około [...] zł wydaje na leki. Dodał, że posiada II grupę inwalidzką, cierpi na chorobę wieńcową serca, schorzenia urologiczne, kręgosłupa i zwyrodnienie kończyn dolnych. Ponadto codziennie otrzymuje posiłek o wartości [...] zł, a kolacje i śniadanie je jak uzbiera makulaturę.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. pozostawił powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu złożenia go jeden dzień po terminie.
W dniu 3 września 2008r. skarżący wniósł sprzeciw od w/w zarządzenia, podnosząc, iż kierownik schroniska zapomniał mu oddać przesyłkę z sądu, a ponadto zrobił to wbrew wcześniejszym ustaleniom, że w razie nieobecności skarżącego w schronisku będą zostawiane dla niego awiza, aby osobiście mógł odbierać przesyłki na poczcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zostanie rozpatrzony merytorycznie, gdyż Sąd uznał, że dokonane w trybie art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa doręczenie zastępcze nie było skuteczne, bowiem kierownik schroniska - M. S. - jak wynika z treści sprzeciwu skarżącego nie był uprawniony do odbioru przesyłek adresowanych do S. S.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie art. 241 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Z kolei w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżący wnosił już raz o przyznanie prawa pomocy, dlatego ponowne złożenie takiego wniosku może być skuteczne, jeżeli zaistnieją nowe okoliczności faktyczne uzasadniające wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa.
Z analizy treści formularza PPF z dnia 19 sierpnia 2008r. nie wynika, aby sytuacja materialna skarżącego znacząco się zmieniła. Jedynie z treści wniosku z dnia 4 sierpnia 2008r. można wywnioskować, iż skarżący wiąże zmianę swojej sytuacji życiowej z zamieszkaniem w schronisku dla bezdomnych.
W ocenie Sądu ta okoliczność nie może jednak przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Sądowi bowiem z urzędu wiadomo, że S. S. jest inwestorem licznych przedsięwzięć budowlanych wymagających znacznych nakładów finansowych, przykładowo jako inwestor prowadził budowę baru szybkiej obsługi z zapleczem, był inwestorem stacji paliw LPG, prowadził roboty polegające na utwardzeniu działki nr 802 we wsi B. gm. M. na której, zamierza wybudować hotel z zapleczem.
W świetle powyższych ustaleń dotyczących stanu majątkowego skarżącego, fakt korzystania z form pomocy społecznej nie może uzasadniać przyznania mu prawa pomocy, która ma służyć udzieleniu pomocy państwa dla osób żyjących w ubóstwie, pozbawionych dostatecznych środków materialnych dla zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb.
Dlatego jedynie na marginesie wskazać należy, że przyznanie prawa pomocy nie może usprawiedliwiać okoliczność, że jak twierdzi skarżący, w wyniku prowadzonych inwestycji popadł on w zadłużenie. Skoro bowiem zdecydował się na ich prowadzenie, powinien mieć świadomość, że ponosi ryzyko związane z niepowodzeniem swoich przedsięwzięć. Przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący w wyniku niepowodzenia swoich interesów popadł w zadłużenie, oznaczałoby przeniesienie na podatników konsekwencji tych nieudanych przedsięwzięć. Ze środków podatników pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując przesłanek o jakich mowa art. 246 § 1 uppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło