II SA/Ke 150/15
WyrokWSA w Kielcach2015-03-31
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony środowiska może nałożyć na zarządcę drogi obowiązek wymiany nawierzchni drogi w ramach ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, nawet jeśli jest to inwestycja i zarządca jest jednostką budżetową?Ratio decidendi
Organ ochrony środowiska może nałożyć na zarządcę drogi obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym wymiany nawierzchni, na podstawie art. 362 Prawa ochrony środowiska. Trudna sytuacja majątkowa lub sposób finansowania jednostki budżetowej nie zwalnia z tej odpowiedzialności. Obowiązki te należy traktować kompleksowo, a ich celem jest eliminacja negatywnego oddziaływania na środowisko, co może wykraczać poza standardowe działania Policji w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Starosty K. nakładającą na Zarząd Dróg Wojewódzkich obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko (hałas) na odcinku drogi wojewódzkiej nr 746. Obowiązki obejmowały wymianę nawierzchni, ograniczenie prędkości do 50 km/h oraz poprawę oznakowania przejść dla pieszych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionował możliwość nałożenia obowiązku inwestycyjnego na jednostkę budżetową oraz zasadność ograniczenia prędkości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko oddala skargę.
Decyzją z [...] , znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 kpa utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z 26 września 2014 r. nakładającą na Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko na odcinku drogi wojewódzkiej nr 746 przebiegającej przez teren miejscowości Modliszewice, a ograniczonego tablicami informacyjnymi oznaczającymi teren zabudowany poprzez:
- wymianę nawierzchni drogi od km 14+988 w kierunku m. Końskie do granic miejscowości Modliszewice,
- wprowadzenie ograniczenia prędkości ruchu pojazdów do 50 km/h w terenie zabudowanym przez całą dobę, z zachowaniem istniejącego ograniczenia prędkości na zakrętach i skrzyżowaniu z drogą w kierunku m. Kazanów,
- wprowadzenie lepszego, bardziej widocznego oznakowania przejść dla pieszych poprzez zastosowanie wysoko odblaskowego oznakowania pionowego
i oznakowania poziomego przejść dla pieszych w połączeniu z rozwiązaniem typu: "oświetlone przejścia dla pieszych" co poprawi zarówno bezpieczeństwo jak również uspokoi ruch i zmniejszy prędkość pojazdów.
Jednocześnie organ I instancji nałożył na zobowiązanego termin przywrócenia środowiska do stanu właściwego do dnia 31 grudnia 2015 r.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w odwołaniu od opisanej powyżej decyzji organu I instancji [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. podniósł, że jako jednostka budżetowa Województwa [...] nie posiada własnych środków na finansowanie prac, a powierzone zadania wykonuje ze środków przyznawanych w budżecie województwa, zatwierdzonych przez Sejmik Województwa Świętokrzyskiego.
Dalej skarżący podniósł, iż w kwestionowanej decyzji Starosta K. nałożył oprócz obowiązku wymiany nawierzchni drogi, również obowiązki ograniczenia do 50 km/h prędkości ruchu pojazdów przez całą dobę i wprowadzenie opisanego w decyzji lepszego, bardziej widocznego oznakowania przejść dla pieszych. Na uzasadnienie nałożenia dodatkowych obowiązków organ I instancji powołał się ogólnie na wyniki przeglądu oraz treść bliżej nieokreślonej korespondencji z autorami przeglądu ekologicznego. Brak jest zatem, w ocenie skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przekonującego wyjaśnienia, dlaczego w niniejszej sprawie nie będzie wystarczająca wymiana nawierzchni drogi (jak to określono w decyzji z 25 marca 2014 r.) oraz czy i jaki wpływ na ograniczenie hałasu ma wykonanie dalszych działań określonych w decyzji z 26 września 2014 r.
Ponadto w ocenie odwołującego się, z uwagi na ukształtowanie drogi biegnącej przez miejscowość Modliszewice (liczne głębokie zakręty) i ograniczenia na niektórych odcinkach prędkości do 40km/h - wprowadzenie na tym terenie ograniczenia prędkości do 50 km/h przez całą dobę (tzn. ograniczenie prędkości z 60 do 50 km/h w godzinach od 23:00 do 5:00) nie miałoby żadnego wpływu na prędkość poruszania się pojazdów.
Podniósł również, iż w dniu 8 października 2014 r. miała miejsce wizja lokalna w miejscowości Modliszewice z udziałem przedstawicieli organu zarządzającego ruchem (tzn. Urzędu Marszałkowskiego) i Wydziału Ruchu Drogowego Komedy Wojewódzkiej Policji, w wyniku której stwierdzono, że z uwagi na przebieg drogi tj. liczne łuki poziome nie ma potrzeby ograniczenia prędkości do 50 km/h całodobowo, a oznakowanie pionowe przejść dla pieszych jest wystarczające.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium przytoczyło treść art. 362 ust. 1 i 2 oraz art. 378 i 375 ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska i ustaliło, że postępowanie w sprawie toczy się w związku
z interwencjami mieszkańców miejscowości Modliszewice, które spowodowały wszczęcie w dniu 14 listopada 2012 roku z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko hałasu powodowanego eksploatacją drogi wojewódzkiej nr 746 przebiegającej przez
m. Modliszewice, której zarządcą jest [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich
w K..
Wyniki badań hałasu powodowanego eksploatacją drogi, wykonanych
w dniach 2 - 3 października 2012 r. przez Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu w porze dziennej i w porze nocnej. Uzyskane wyniki wskazywały na przekroczenia dopuszczalnych wartości określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
SKO podniosło, że o tym czy określony podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, co do zasady konieczne jest skorzystanie
z wiadomości specjalnych o odpowiedniej wiedzy. W tym celu organ I instancji zlecił wykonanie Przeglądu ekologicznego, który został sporządzony przez osoby posiadające wiadomości specjalne.
W ramach sporządzonego przeglądu ekologicznego poddano analizie oddziaływanie odcinka drogi wojewódzkiej nr 746 (od km 14+260 do km 15+875) przebiegającej przez m. Modliszewice na klimat akustyczny, powietrze atmosferyczne, wody powierzchniowe oraz w zakresie oddziaływania drgań.
Z przedstawionego oddziaływania obiektu drogowego na środowisko wynika, iż nie występują przekroczenia stanu normatywnego dla oddziaływania na powietrze atmosferyczne oraz wody powierzchniowe i podziemne.
W celu natomiast oceny wpływu analizowanego odcinka DW 746 na stan klimatu akustycznego i sąsiadujących z nim terenów, przeprowadzono na potrzeby opracowania przeglądu ekologicznego, całodobowe obserwacje w 5 punktach pomiarowych zlokalizowanych przed zabudową mieszkaniową. Wyniki obliczeń zawarte w przeglądzie ekologicznym dla stanu aktualnego wskazują przekroczenia wartości dopuszczalnych dla 81 budynków, dla których w porze dnia przekroczenia wynoszą maksymalnie 2,3 dB (średnia wartość przekroczeń wynosi 0,5 dB), natomiast w porze nocy przekroczenia wynoszą maksymalnie 5,2 dB (średnia wartość przekroczeń wynosi 2,3 dB).
W piśmie z dnia 25 lutego 2014 r. stanowiącym wyjaśnienia do opinii, autor Przeglądu ekologicznego wyjaśnił, iż informacje, które pojawiają się na str. 35 opracowania (rozdział 4.6.6 Określenie poziomu dźwięku A metodami obliczeniowymi) oraz na str. 37 opracowania (rozdział Wnioski końcowe) zawierają zapisy, iż dla stanu aktualnego (na czas wykonywania pomiarów hałasu
i opracowywania przeglądu ekologicznego) wyniki obliczeń wykazują przekroczenia wartości dopuszczalnych dla 81 budynków - w porze dnia przekroczenia te wynoszą maksymalnie 2,3 dB (średnia wartość przekroczeń wynosi 0,5 dB, natomiast
w porze nocy przekroczenie wynosi 2,3 dB). Przez stan aktualny należy rozumieć sytuację rzeczywistą, która istniała w czasie wykonywania pomiarów hałasu
i opracowywania przeglądu ekologicznego tj. stan nawierzchni, organizacja ruchu analizowanego odcinka drogi wojewódzkiej nr 746, zmierzone w terenie prędkości oraz natężenie ruchu pojazdów (przy wykorzystaniu radarowego miernika natężenia ruchu pojazdów typu SmartSensor HD Model 125).
W dalszej części opracowania jego autorzy stwierdzili, że dla stanu prognozowanego poziomy dźwięku osiągane na fasadach budynków mieszkalnych obniżyły się do wartości dopuszczalnych (tj. osiągnęły wartość ≤ 65 dB dla pory dnia
i ≤ 56 dB dla pory nocy), bądź wartości mieściły się w granicach błędu obliczeniowego przyjętego na poziomie 2,5 dB (tj. osiągnęły wartość z przedziału <65;67 dB dla pory dnia i <56;58,5 dla pory nocy). Autor wyjaśnił, że podstawą do zrozumienia ww. sformułowania jest świadomość, iż każda metoda służąca do ilościowej oceny danego parametru obarczona jest pewnym błędem - w tym przypadku błędem metody obliczeniowej (oszacowanym oraz przyjętym na poziomie 2,5 dB) wynikającym z niedoskonałości metody, błędu i tolerancji używanego oprogramowania, zaokrąglenia wyników końcowych, niepewności wyników pomiarów bezpośrednich wykorzystanych do weryfikacji modelu obliczeniowego. Przyjęta
w tym przypadku wartość błędu obliczeniowego jest wartością wynikającą z warunku równoważności metod pomiarowych i obliczeniowych, wskazanym
w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii
w środowisku przez zarządzającego drogą. Podkreślił również, że przez stan prognozowany należy rozumieć sytuację po wprowadzeniu optymalnych (ze względu na możliwości techniczne jak również uwarunkowania ekonomiczne)
w rozpatrywanym przypadku rozwiązań pozwalających na poprawę aktualnie występującego klimatu akustycznego.
Następnie w piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r. autor opracowania wskazał, iż wymienione w Przeglądzie ekologicznym działania należy traktować kompleksowo. Wprowadzenie powyższych działań, wg przeprowadzonych obliczeń, będzie skutkowało obniżeniem poziomów hałasu do wartości dopuszczalnych lub mieszczących się w granicach błędu obliczeniowego.
Wyjaśnił, iż wymiana nawierzchni pozwoli na ograniczenie hałasu powstającego na styku kół z nawierzchnią drogi jak również powodowanego drganiami pojazdów oraz ładunków na nich przewożonych podczas przejazdu po nierównościach drogi.
Działanie drugie i trzecie jest ze sobą powiązane, gdyż działania dotyczące bardziej widocznego oznakowania przejść dla pieszych, poza względami bezpieczeństwa pieszych, pozwoli na uspokojenie ruchu i zmniejszenie prędkości
w tych miejscach, co z kolei będzie skutkowało zmniejszeniem emisji hałasu.
Dodatkowo autor opinii wskazał, iż w celu sprecyzowania obowiązku określonego w punkcie trzecim działania, właściwym będzie zastosowanie wysoko odblaskowego oznakowania pionowego i poziomego połączone dodatkowo z jednym z rozwiązań typu: "oświetlenie przejścia dla pieszych" lub "aktywne inteligentne kocie oczko" bądź rozwiązanie temu podobne.
Uwzględniając powyższe podkreślił, iż zarówno wyniki pomiarów jak i obliczeń zawsze obarczone są pewnym błędem, o czym wspominano w opracowaniu,
a wyniki obliczeń są właściwe jedynie dla przyjętych założeń - w omawianym przypadku w szczególności dotyczy to natężenia i struktury rodzajowej pojazdów, prędkości ruchu, rodzaju ruchu, nawierzchni drogi. W przypadku zmiany któregokolwiek z założeń określonych w opinii, oddziaływanie źródła emisji hałasu drogowego również ulegnie zmianie i będzie rozbieżne z prognozowanym
w Przeglądzie ekologicznym z marca 2013 r.
W opinii tej autorzy stwierdzili, iż po wprowadzeniu do modelu obliczeniowego założeń wynikających z działań naprawczych (str. 37 przeglądu) wykonano obliczenia dźwięku zarówno w siatce obliczeniowej jak i na elewacjach budynku. Obliczone poziomy dźwięku przy uwzględnieniu proponowanych działań naprawczych doprowadzą do obniżenia hałasu do wartości mieszczących się
w granicach dopuszczalnych przez przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska
z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu.
Oceniając sporządzoną opinię – Przegląd ekologiczny wraz w wyjaśnieniami Kolegium uznało ją za fachową, rzetelną, wykonaną na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, w związku z czym stanowi ona, w ocenie organu, wiarygodny dowód w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że brak środków pieniężnych po stronie jednostki budżetowej Województwa [...] na wykonanie obowiązków określonych decyzją nie może stanowić podstawy do odmowy ich nałożenia. Zdaniem organu, z art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska nie można wywieść normy prawnej stanowiącej podstawę do domagania się przez podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko zwolnienia go od tej odpowiedzialności w przypadku trudnej sytuacji majątkowej.
Organ wyjaśnił, że nałożone na skarżącego obowiązki należy traktować kompleksowo. Dopiero wprowadzenie tych wszystkich działań, wg przeprowadzonych obliczeń, będzie skutkowało obniżeniem poziomów hałasu do wartości dopuszczalnych.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. wniósł o uchylenie decyzji z 29 grudnia 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił:
I. Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu
I instancji mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia,
2. art. 77 § 1 i 107 § 1 kpa poprzez uznanie za właściwe nakazanie ograniczenia prędkości do 50 km/h przez całą dobę na terenie miejscowości Modliszewice mimo braku przekonujących dowodów uzasadniających wprowadzenie takiego ograniczenia.
II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez jego niewłaściwe zastosowanie – naruszenie art. 362 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez uznanie, że przepis ten dawał Staroście Koneckiemu podstawę do nakazania skarżącemu wykonania inwestycji drogowej wymiany nawierzchni odcinka drogi wojewódzkiej nr 746
w Modlliszewicach.
Skarżący podniósł, że istotne zastrzeżenia budzi nałożenie na niego w oparciu o art. 362 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska obowiązku wymiany nawierzchni drogi wojewódzkiej w miejscowości Modliszewice.
Wskazał, że wymiana nawierzchni drogi stanowi działalność inwestycyjną. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. jako jednostka budżetowa Województwa Świętokrzyskiego nie posiada własnych środków finansowych, swoją działalność prowadzi w oparciu o środki przyznane na dany rok w planie finansowym Województwa Świętokrzyskiego. Plan ten, uchwalony przez Sejmik Województwa Świętokrzyskiego określa szczegółowo zadania inwestycyjne poszczególnych jednostek budżetowych i przyznaje na nie środki. Okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ I i II instancji. Niezależnie od tego należy zauważyć, że jakkolwiek przepis art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje szeroki zakres obowiązków, które mogą być nałożone na zobowiązanych, jednak nie mogą to być obowiązki nieograniczone.
Dlatego co najmniej wątpliwe jest, zdaniem skarżącego, nałożenie na niego - będącego zarządcą drogi - obowiązku wykonania zadania inwestycyjnego - wymiany nawierzchni drogi.
[...] Zarząd Dróg Wojewódzkich podniósł, iż przewiduje m. in. poprawę jakości jezdni w miejscowości Modliszewice, w tym również wymianę nawierzchni drogi w ramach planowych działań mających na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu i jakości dróg wojewódzkich. Jednakże tego rodzaju planowa działalność inwestycyjna nie powinna być wymuszana decyzjami organów administracji publicznej w oparciu o przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska.
W ocenie skarżącego, nie została w sprawie w sposób przekonujący uzasadniona potrzeba ograniczenia prędkości w miejscowości Modliszewice do 50 km/h przez całą dobę. W miejscowości tej obowiązuje powszechnie stosowany przepis Prawa o ruchu drogowym ustanawiający prędkość maksymalną 50 km/h
w terenie zabudowanym. Prędkość maksymalna 60 km/h obowiązuje jedynie
w godzinach nocnych od godz. 23:00 do 05:00 dnia następnego.
Z uwagi na przebieg drogi tj. liczne łuki poziome oraz ograniczenie na niektórych odcinkach prędkości do 40 km/h, nie ma potrzeby ograniczenia prędkości na terenie miejscowości Modliszewice do 50 km/h przez całą dobę. Do takich wniosków doszli też przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego i Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K., którzy dokonywali wizji lokalnej w Modliszewicach w dniu 8 października 2014 r.
Zdaniem skarżącego, zarówno z decyzji organu I jak i II instancji nie wynika,
w jaki sposób ograniczenie prędkości o 10 km/h przez 6 godzin nocnych miałoby przyczynić się do ograniczenia hałasu.
Ponadto, w ocenie skarżącego, powołanie się w uzasadnieniu decyzji na fakt, iż wspomniane w przeglądzie ekologicznym działania należy traktować kompleksowo, nie przesądza o konieczności wprowadzenia opisanego ograniczenia prędkości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego
i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w K. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. nakładającą na stronę skarżącą obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko na odcinku drogi wojewódzkiej nr 746 przebiegającej przez teren miejscowości Modliszewice poprzez wykonanie określonych, wskazanych w tej decyzji, czynności.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U.
z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek:
1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;
2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
Stosownie do ust. 2 tego przepisu w decyzji, o której mowa w ust. 1, organ ochrony środowiska może określić:
1) zakres ograniczenia oddziaływania na środowisko lub stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko;
1a) czynności zmierzające do ograniczenia oddziaływania na środowisko lub przywrócenia środowiska do stanu właściwego;
2) termin wykonania obowiązku.
Organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa m.in. w art. 362 ust. 1-3 ustawy, jest starosta (art. 378 ust. 1).
W niniejszej sprawie w związku z interwencjami mieszkańców miejscowości Modliszewice skarżących się na nadmierny hałas i drgania powodowane eksploatacją odcinka drogi 746, po wykonaniu przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. pomiarów akustycznych wskazujących na przekroczenie dopuszczalnych wartości określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2012 r., poz. 1109), decyzją z 6 grudnia 2012 r. Starosta Konecki zobowiązał Świętokrzyski Zarząd Dróg Wojewódzkich w K., będący zarządcą drogi wojewódzkiej nr 746, na podstawie m.in. art. 237 ustawy, do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dla odcinka drogi wojewódzkiej nr 746 przebiegającej przez teren miejscowości Modliszewice, a ograniczony tablicami informacyjnymi oznaczającymi teren zabudowany.
W sporządzonym w marcu 2013 r. "Przeglądzie ekologicznym dla odcinka od km 14+260 do km 15+875 drogi wojewódzkiej nr 746 przebiegającej przez teren miejscowości Modliszewice, a ograniczonego tablicami informacyjnymi oznaczającymi teren zabudowany" opracowanym przez [...] Sp. z o.o. w K. jednoznacznie stwierdzono występowanie negatywnego oddziaływania na środowisko. We wnioskach końcowych autorzy wskazali, że przeprowadzone obliczenia poziomu hałasu na elewacjach budynków dla stanu aktualnego wskazują przekroczenia wartości dopuszczalnych określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla 81 budynków, dla których w porze dnia przekroczenia wynoszą maksymalnie 2,3 dB (średnia wartość przekroczeń wynosi 0,5 dB), natomiast
w porze nocy przekroczenia wynoszą maksymalnie 5,2 dB (średnia wartość przekroczeń wynosi 2,3 dB).
We wskazanym wyżej Przeglądzie ekologicznym jednoznacznie określono też działania naprawcze mające na celu zminimalizowanie negatywnego oddziaływania analizowanego odcinka drogi tj.:
- wymiana nawierzchni drogi od km 14+988 w kierunku m. Końskie do granic miejscowości Modliszewice,
- wprowadzenie ograniczenia prędkości ruchu pojazdów do 50 km/h w terenie zabudowanym przez całą dobę, z zachowaniem istniejącego ograniczenia prędkości na zakrętach i skrzyżowaniu z drogą w kierunku m. Kazanów,
- wprowadzenie lepszego, bardziej widocznego oznakowania przejść dla pieszych poprzez zastosowanie wysoko odblaskowego oznakowania pionowego
i oznakowania poziomego przejść dla pieszych w połączeniu z rozwiązaniem typu: "oświetlone przejścia dla pieszych" co poprawi zarówno bezpieczeństwo jak również uspokoi ruch i zmniejszy prędkość pojazdów.
W dalszym toku postępowania, z uwagi na zalecenia zawarte w decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 13 grudnia 2013r., a to:
- konieczność sprecyzowania, jakie elementy w sposób niewątpliwy spowodują wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń tak, aby nie pozostawiać organowi różnych możliwości interpretacyjnych oraz
- potrzebę wypowiedzenia się przez specjalistów, czy zastosowanie wszystkich trzech obowiązków określonych w Przeglądzie spowoduje wyeliminowanie negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko czy też wystarczy spełnienie niektórych z nich,
w piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. w K. wyjaśniła, że wymienione działania należy traktować kompleksowo. Wprowadzenie powyższych działań, wg przeprowadzonych obliczeń, będzie skutkowało obniżeniem poziomów hałasu do wartości dopuszczalnych lub mieszczących się w granicach błędu obliczeniowego. Wymiana nawierzchni pozwoli na ograniczenie hałasu powstającego na styku kół z nawierzchnią drogi, jak również powodowanego drganiami pojazdów oraz ładunków na nich przewożonych podczas przejazdu po nierównościach drogi. Działanie drugie i trzecie jest ze sobą powiązane, gdyż działania dotyczące bardziej widocznego oznakowania przejść dla pieszych, poza względami bezpieczeństwa pieszych, pozwolą na uspokojenie ruchu i zmniejszenie prędkości w tych miejscach, co z kolei będzie skutkowało zmniejszeniem emisji hałasu. Sposób realizacji trzeciego działania może być realizowany różnymi środkami, pod warunkiem spełnienia zadań stawianych temu rozwiązaniu np. wysoko odblaskowe oznakowanie pionowe i oznakowanie poziome połączone dodatkowo
z jednym z rozwiązań typu: "oświetlenie przejścia dla pieszych" lub "aktywne inteligentne kocie oczko" bądź rozwiązanie temu podobne.
Jako prawidłową i pozostającą w zgodzie z prawem należy uznać ocenę Kolegium, że sporządzony dokument – Przegląd ekologiczny wraz z pismami wyjaśniającymi są rzetelne, fachowe, wykonane na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego i jako takie mogły stanowić w sprawie wiarygodny dowód,
w oparciu o który organ uprawniony władny był nałożyć obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i określić czynności zmierzające do ograniczenia tego oddziaływania.
Tym samym zasadnym było nałożenie na zarządcę drogi – jako podmiot korzystający ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska i negatywnie na nie oddziaływujący – stosownych obowiązków w oparciu o art. 362 ust. 1 tej ustawy.
Podkreślenia przy tym wymaga, że strona skarżąca w żaden przekonujący sposób nie zakwestionowała treści sporządzonego Przeglądu oraz wypływających
z niego wniosków.
Nie sposób podzielić zarzutu skargi wskazującego na naruszenie przez organ art. 77 § 1 i 107 § 1 kpa poprzez uznanie za właściwe nakazanie ograniczenia prędkości do 50 km/h przez całą dobę na terenie miejscowości Modliszewice mimo braku przekonujących dowodów uzasadniających wprowadzenie takiego ograniczenia. Jak wynika zarówno z zaskarżonej decyzji, jak i Przeglądu ekologicznego, przeprowadzone obliczenia poziomu hałasu wskazują na przekroczenia wartości dopuszczalnych nie tylko w porze dnia, ale również w porze nocy, przy czym w przypadku pory nocy przekroczenia te są większe. Tym samym zasadnym jest ograniczenie prędkości w porze nocnej z dopuszczalnych obecnie 60 km/h do 50 km/h, co, jak wyżej wskazano, w ocenie autorów Przeglądu poprzez uspokojenie ruchu i zmniejszenie prędkości przejeżdżających pojazdów, doprowadzi do zmniejszenia emisji hałasu.
Bez znaczenia dla powyższego pozostaje podniesione przez stronę skarżącą stanowisko przedstawicieli Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K., chociażby z uwagi na różne kompetencje Policji i organu ochrony środowiska. Stosując przepis art.362 ust. 1 ustawy właściwy organ kieruje się przede wszystkim ochroną środowiska i nakładając obowiązek wykonania działań naprawczych ma na uwadze wyeliminowanie negatywnego oddziaływania na to środowisko. Policja zaś jest formacją przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 1 ust. 1 ustawy
z 6 kwietnia 1990r. o Policji – t.j. Dz.U.2015.355 ze zm.). Działania stosowane przez Policję w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa na drogach (w tym limity ograniczenia prędkości) nie muszą być zatem wystarczające z punktu widzenia ochrony środowiska.
Sąd podziela również stanowisko SKO, że przepis art. 362 ustawy nie daje podstaw do zwolnienia podmiotu korzystającego ze środowiska z odpowiedzialności za negatywne oddziaływanie na środowisko z uwagi na trudną sytuację majątkową czy sposób finansowania. Należy również zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2012 r. Przegląd ekologiczny został sporządzony w marcu 2013r. na zlecenie [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w K., a więc strona skarżąca niewątpliwie miała od tego momentu świadomość znacznego prawdopodobieństwa nałożenia na nią obowiązku wykonania czynności łączących się z koniecznością poniesienia kosztów, a tym samym miała stosowny czas na zabezpieczenie środków przeznaczonych na podjęcie wskazanych w Przeglądzie ekologicznym działań zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko.
Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło