II SA/Ke 151/25
WyrokWSA w Kielcach2025-06-11
Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Krzysztof Armański
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny na stałe, w sytuacji gdy osoba uprawniona nabyła prawo do dodatku pielęgnacyjnego, może nastąpić z mocą wsteczną?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z nabyciem prawa do dodatku pielęgnacyjnego, może nastąpić jedynie ze skutkiem na przyszłość (ex nunc). Sentencja decyzji uchylającej decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny na stałe od określonej daty opisuje uchylany akt, a nie datę wstecznego uchylenia prawa do świadczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej J. W. zasiłek pielęgnacyjny na stałe od 1 kwietnia 2018 r. Organ I instancji uchylił tę decyzję, ustalając, że J. W. nabył prawo do dodatku pielęgnacyjnego od 1 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. J. W. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając m.in. uchylenie zasiłku z mocą wsteczną oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2024 r. [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny oddala skargę.
Decyzją z 30 grudnia 2024 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania J. W. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego decyzję z 17 października 2024 r., znak: [...], orzekającą o uchyleniu decyzji z 20 kwietnia 2018 r., znak: [...], przyznającej zasiłek pielęgnacyjny J. W. na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Decyzją z 20 kwietnia 2018 r. Prezydent Miasta Ostrowca Świętokrzyskiego przyznał J. W. zasiłek pielęgnacyjny na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r. Na podstawie informacji KRUS z 2 sierpnia 2024 r. organ I instancji ustalił, że J. W. posiada prawo do dodatku pielęgnacyjnego od 1 czerwca 2022 r. Oznacza to, że w trakcie pobierania zasiłku pielęgnacyjnego został uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego z KRUS. W tej sytuacji organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 17 października 2024 r. W odwołaniu J. W. zarzucił organowi I instancji naruszenie: art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2-3 w zw. z art. 16 ust. 6 w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ("u.ś.r."); art. 107 § 1 pkt 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9 i art. 40 § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 16 ust. 6 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Mając zatem na uwadze, że w trakcie pobierania zasiłku pielęgnacyjnego J. W. został uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego z KRUS, organ I instancji zobowiązany był uchylić pierwotną decyzję przyznającą stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, stosownie do art. 32 ust. 1 u.ś.r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że w części są one zasadne, jednakże pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Ustawodawca jednoznacznie określił, że osoba, której przysługuje dodatek pielęgnacyjny nie może być beneficjentem zasiłku pielęgnacyjnego. Zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny są przeznaczone na pokrywanie przez osoby otrzymujące te świadczenia wydatków wynikających z niepełnosprawności, uniemożliwiając takim osobom samodzielne funkcjonowanie. Cel i charakter oraz funkcja obu świadczeń są podobne, dlatego też w art. 16 ust. 6 u.ś.r. uregulowano kwestię zbiegu uprawnień w ten sposób, że świadczenia te wykluczają się wzajemnie. Pomimo lakonicznego uzasadnienia decyzji organu I instancji, niespełniającego wymogów art. 107 § 3 k.p.a., wydana decyzja odpowiada prawu.
Kolegium wyjaśniło, że rozpoznało sprawę na nowo, w jej całokształcie, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu słusznie podniesiono, że w niniejszym postępowaniu strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, zatem obowiązkiem organu było doręczenie decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi. Jednakże, jak potwierdzają akta sprawy, pełnomocnik otrzymał decyzję organu i wniósł odwołanie od tej decyzji w ustawowym terminie. Kolegium podzieliło prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że sam fakt doręczenia decyzji organu I instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków prawnych, ponieważ pozwoliło na wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej we właściwym terminie, stanowi co prawda naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., ale nie daje podstawy do przyjęcia, że ta decyzja nie weszła do obrotu prawnego.
Dalej Kolegium stwierdziło, że strona błędnie odczytuje rozstrzygnięcie organu, iż uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny następuje od 1 czerwca 2015 r. Zbieg prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego nastąpił od 1 czerwca 2022 r., tj. od daty przysługiwania dodatku pielęgnacyjnego z KRUS. W decyzji z 20 kwietnia 2018 r. przyznającej stronie zasiłek pielęgnacyjny zawarto pouczenie, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, osoba uprawniona jest zobowiązana niezwłocznie poinformować o tych zmianach podmiot realizujący świadczenia rodzinne, a w szczególności o uzyskaniu przez uprawnionego prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Zatem obowiązkiem strony było poinformowanie organu ds. świadczeń rodzinnych o uzyskaniu dodatku pielęgnacyjnego z KRUS. Odnosząc się natomiast do wniosku o przeprowadzenie kontroli prawidłowości działania organu I instancji, Kolegium wyjaśniło, że nie jest właściwe do przeprowadzenia kontroli organu I instancji.
Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że inną okolicznością mającą wpływ na prawo do świadczeń, która daje podstawę do uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest ustalenie, że doszło do jednoczesnego pobierania zarówno zasiłku pielęgnacyjnego, jak i dodatku pielęgnacyjnego. Przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. - jeśli chodzi o przesłankę "wystąpienia innych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń" - powinien być wykładany w powiązaniu z art. 16 ust. 6 u.ś.r. w ten sposób, aby stan niezgodny z prawem eliminować, a nie utrzymywać. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że uchylenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. może nastąpić jedynie ze skutkiem na przyszłość (ex nunc).
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. W. zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości, wniósł o:
1. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
2. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie
3. uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego przed tymi organami wraz z orzeczeniem o braku możliwości wykonania obu decyzji;
4. rozpoznanie sprawy na rozprawie;
5. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania;
6. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi celem wykazania faktów poniżej wskazanych, tj.:
a) dokumentacji medycznej małżonki skarżącego;
b) dokumentacji potwierdzającej wysokość renty skarżącego i jego małżonki W. W. i w tym zakresie skarżący wniósł o zwrócenie się do KRUS celem przekazania ww. informacji;
c) faktury za ogrzewanie za styczeń 2025;
d) recepty małżonki skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy;
e) wycena aparatu słuchowego;
f) wycena leczenia protetycznego
celem wykazania sytuacji zdrowotnej i majątkowej skarżącego oraz koniecznych wydatków skarżącego i jego małżonki pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na zagrożenie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wobec skarżącego i jego małżonki.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 16 ust 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 16 ust. 6 i 7 w zw. z art. 32 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej stronie zasiłek pielęgnacyjny na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r., w sytuacji gdy stronie przysługiwał zasiłek pielęgnacyjny jako osobie, która ukończyła 75 lat;
2) art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2-3 w zw. z art. 16 ust. 6 i 7 w zw. z art. 32 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji organu I instancji uchylającej decyzję przyznającą stronie zasiłek pielęgnacyjny na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r., tj. również za okres, w którym strona nie miała przyznanego z urzędu przez KRUS prawa do dodatku pielęgnacyjnego, co organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji potwierdził powołując się na przyznanie skarżącemu dodatku pielęgnacyjnego od 1 czerwca 2022 r. i uznał, że od tej daty miał miejsce zbieg prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego;
3) art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2-3 w zw. z art. 16 ust. 6 i 7 w zw. z art. 32 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej stronie zasiłek pielęgnacyjny na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r. i błędne uznanie przez organ II instancji, że organ I instancji był zobligowany do uchylenia w całości, tj. od dnia jej wydania decyzji przyznającej stronie zasiłek pielęgnacyjny, mimo iż nawet w opinii organu II instancji, strona na ten dzień była uprawniona do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego;
4) art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji organu I instancji uchylającej decyzję przyznającą stronie zasiłek pielęgnacyjny na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r., w sytuacji gdy świadczenie wypłacone stronie od tej daty, tj. zasiłek pielęgnacyjny, nie było nienależne, w szczególności gdy dodatek pielęgnacyjny został przyznany skarżącemu przez KRUS z urzędu;
5) art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji organu I instancji uchylającej decyzję przyznającą stronie zasiłek pielęgnacyjny na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r., tj. z mocą wsteczną, co jest niedopuszczalne w tej sytuacji w świetle przepisów prawa;
6) art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji, tj. decyzji, która nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, które pozwalałoby stronie ocenić podstawy wydania zaskarżonej decyzji, a organ I instancji w uzasadnieniu nie wskazał jednoznacznie przyczyn uchylenia świadczenia, ograniczając się do powołania na pismo z KRUS z 2 sierpnia 2024 r. Tymczasem ani z treści tego pisma, ani z decyzji, którą Kolegium utrzymało w mocy nie wynika, jakie konkretne okoliczności miałyby uzasadniać uchylenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, w szczególności mając na uwadze, że prawo do zasiłku zostało de facto uchylone od 1 kwietnia 2018 r.; organ I instancji przy tym nie badał, czy zasiłek pielęgnacyjny był faktycznie wypłacany i w jakim okresie oraz czy dodatek pielęgnacyjny był faktycznie wypłacany i w jakim okresie;
7) naczelnych zasad postępowania administracyjnego i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji, który nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz poprzez prowadzenie postępowania w II instancji w ten sposób, w szczególności pominięcie, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji braku współpracy i systemu informowania pomiędzy organami oraz mając na uwadze, że dodatek pielęgnacyjny został przyznany według oświadczenia KRUS stronie z urzędu, bez wniosku strony, a strona otrzymując świadczenie wypłacane razem z rentą nie ma obowiązku analizowania składowych, podstawy prawnej i weryfikowania poprawności działania organu. W tym przypadku wypłacając świadczenie - dodatek pielęgnacyjny, KRUS nie badał przesłanek negatywnych przyznania świadczenia, ani nie pytał strony o pobieranie zasiłku pielęgnacyjnego, a ponadto poprzez pominięcie informacji przedstawionych przez stronę, a przytoczonych na stronie 2 uzasadnienia, wskazujących na brak złej wiary skarżącego co do pobierania świadczenia nienależnego, w tym mając na uwadze brak komunikacji między MOPS i KRUS, przyznanie skarżącemu dodatku pielęgnacyjnego z urzędu, a ponadto w sytuacji, gdy KRUS miał wiedzę od skarżącego o pobieraniu przez nią zasiłku pielęgnacyjnego z MOPS;
8) art. 7 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji, który błędnie ustalił, że strona posiada prawo do dodatku pielęgnacyjnego w ZUS od grudnia 2019 r.;
9) art. 7a w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji, w sytuacji gdy w sprawie brak jest jakiegokolwiek udziału strony w przyznaniu świadczenia, według organu I instancji, nienależnego, które może wynikać jedynie z nienależytego działania organów;
10) art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji, który prowadził postępowanie w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, gdy w sprawie brak jest jakiegokolwiek udziału strony w przyznaniu świadczenia, według organu I instancji, nienależnego, które może wynikać jedynie z nienależytego działania organów oraz poprzez pominięcie tych okoliczności przez organ w postępowaniu w II instancji;
11) art. 9 w zw. z art. i 38 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy bezpodstawnej decyzji wydanej przez organ I instancji, który wydając decyzję w I instancji naruszył nałożony na organy administracji obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a ponadto obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, czego w sprawie dotyczącej strony zabrakło, a obecnie na stronę nakładane są surowe i niewspółmierne konsekwencje zaniedbań w działaniu organów.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r. wydanym w niniejszej sprawie WSA w Kielcach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. – odbytej w trybie odmiejscowionym – pełnomocnik skarżącego poparła skargę. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Na wstępie rozważań prawnych wskazać trzeba, że podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 16 ust. 6 u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
Bezspornie od 1 kwietnia 2018 r. J. W. pobiera zasiłek pielęgnacyjny na mocy decyzji z 20 kwietnia 2018 r. przyznającej mu ten zasiłek na stałe. Nie ma także sporu co do tego, że skarżący posiada prawo do dodatku pielęgnacyjnego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji wypłacanego od 1 czerwca 2022 r. przez KRUS. Zatem nastąpił zbieg prawa do zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego od 1 czerwca 2022 r. Stąd obowiązkiem J. W. było poinformowanie organu ds. świadczeń rodzinnych o uzyskaniu dodatku pielęgnacyjnego z KRUS (zob. art. 25 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 i art. 16 ust. 6 u.ś.r.). O takim obowiązku uprawniony został pouczony. W decyzji z 20 kwietnia 2018 r. (na jej pierwszej stronie) zawarto pouczenie/informację, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego osoba uprawniona jest zobowiązana niezwłocznie poinformować o tych zmianach podmiot realizujący świadczenia rodzinne, a w szczególności uzyskaniu przez uprawnionego prawa do dodatku pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na względzie organ był uprawniony do zastosowania w sprawie dyspozycji art. 32 ust. 1 u.ś.r. Stosownie do treści tego przepisu, organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, podzielonym także przez Sąd w niniejszej sprawie, decyzja wydana na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. jest decyzją konstytutywną i ma skutek ex nunc, tj. na przyszłość. Oznacza to, że wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 32 ust. 1 u.ś.r. uprawnia właściwy organ do wydania decyzji orzekającej o zmianie lub utracie świadczenia rodzinnego, bądź też okresu, na jaki to świadczenie zostało przyznane, jednak z zastrzeżeniem, że takie działanie jest możliwe jedynie ze skutkiem na przyszłość.
Na powyższe stanowisko powołało się również Kolegium. Rację ma organ II instancji, że decyzja organu I instancji tego przepisu nie narusza.
Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie decyzji wydanej w tej sprawie przez organ I instancji wskazuje, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zostało uchylone odnośnie skarżącego z mocą wsteczną, bo od 1 kwietnia 2018 r., kiedy J. W. nie była nawet uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego. Jednak ani organy orzekające w tej sprawie, ani Sąd w taki sposób nie odczytują sentencji decyzji organu I instancji. Uchylenie dotyczy decyzji z 20 kwietnia 2018 r., znak: [...], przyznającej zasiłek pielęgnacyjny J. W. na stałe począwszy od 1 kwietnia 2018 r. Wskazana w tej sentencji data "od 1 kwietnia 2018 r." jest elementem opisującym uchylany akt, a wskazuje na to również użycie w sentencji słowa "przyznającą".
Nie sposób więc podzielić tych wszystkich zarzutów skargi, które zasadzają się na twierdzeniu, że zasiłek pielęgnacyjny został uchylony z mocą wsteczną od 1 kwietnia 2018 r.
Nie zasługują na uwzględnienie także te zarzuty skarżącego, które formułowane są w oparciu o naruszenie prawa mające polegać na braku współdziałania organów (podmiotu realizującego wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego z KRUS), aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu organy te powinny udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, czego w sprawie miało zabraknąć. Po pierwsze, jak wyżej podniesiono, skarżący został wyraźnie pouczony o obowiązku informowania organu, który przyznał mu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, o uzyskaniu dodatku pielęgnacyjnego. Po drugie, przepisy prawa nakładają na uprawnionego do świadczeń, nie na organ, obowiązek informowania konkretnych organów o nabyciu prawa mającego wpływ na wypłatę świadczenia. Jest to uzasadnione tym, że skala przyznawanych i wypłacanych zasiłków pielęgnacyjnych przez ośrodki pomocy społecznej i dodatków pielęgnacyjnych przez KRUS jest tak wielka, że kontrola zasadności pobierania świadczenia rodzinnego, czy zawiadamianie przez KRUS o wypłacanym świadczeniu innych organów byłoby zbytnim obciążeniem tych organów, a ponadto to sami zainteresowani mają aktualną i największą wiedzę o wystąpieniu okoliczności faktycznych mających wpływ na prawo do pobierania świadczeń ze środków publicznych. Dlatego organy administracji muszą stosować odpowiednie pouczenia tak, aby strona nie poniosła negatywnych konsekwencji swojego działania bądź zaniechania. Z tego obowiązku organ zasiłkowy w tej sprawie się wywiązał.
W niniejszej sprawie nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skutku także wszystkie te zarzuty skargi, które opierają się na twierdzeniu, że brak poinformowania organu właściwego o pobieraniu dodatku pielęgnacyjnego z KRUS przez J. W. nie nastąpił z jego winy, gdyż skarżący, składając wniosek o przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego wskazał, że z MOPS pobiera świadczenie z pomocy społecznej. Te kwestie w świetle treści regulacji art. 16 ust. 6 u.ś.r. nie mają jednak żadnego znaczenia. Wykładnia normy prawnej zawartej w tym przepisie jest jednoznaczna, nie jest dopuszczalne pobieranie równocześnie obu wskazanych świadczeń ze środków publicznych. Niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie uchylenia prawa do pobierania świadczenia rodzinnego. Nie dotyczy natomiast ustalenia lub zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja spełnia wymagania z art. 107 § 3 k.p.a. i nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów regulujących zasady naczelne tego postępowania.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło