II SA/Ke 152/18

WyrokWSA w Kielcach2018-04-19

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Agnieszka Banach, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca jednolitą stawkę opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych dla wszystkich przewoźników, niezależnie od wielkości ich taboru, narusza zasadę niedyskryminacji wynikającą z ustawy o publicznym transporcie zbiorowym?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca jednolitą stawkę opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych dla wszystkich przewoźników, bez uwzględnienia różnic w wielkości taboru, narusza zasadę niedyskryminacji wynikającą z ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Brak analizy i uzasadnienia uwzględniającego niedyskryminujące zasady przy ustalaniu stawki opłaty, w tym kryterium wielkości taboru, prowadzi do stwierdzenia nieważności takiej uchwały w części dotyczącej tej stawki.
Stan faktyczny
Rada Miasta Kielce podjęła uchwałę ustalającą stawki opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, w tym 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu. Spółka [...] Sp. z o.o. zaskarżyła tę uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej wysokości opłat, wskazując na naruszenie zasady niedyskryminacji poprzez ustalenie jednolitej stawki niezależnie od wielkości pojazdów. Organ w odpowiedzi wniósł o odrzucenie skargi, argumentując bezprzedmiotowość i brak interesu prawnego, a merytorycznie o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność § 6 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały i zasądził od Gminy Kielce na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. przy udziale Wiesławy Klimontowicz Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce- Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na uchwałę Rada Miasta Kielce z dnia 17 listopada 2011r. nr XVIII/414/2011 w przedmiocie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców w gminie oraz ustalenia zasad korzystania z tych obiektów i stawek opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych i dworców I. stwierdza nieważność § 6 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Kielce na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W dniu 17 listopada 2011 r. Rada Miasta Kielce, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011 r., nr 5, poz. 13), przywoływanej dalej jako "ustawa o transporcie", podjęła uchwałę nr XVIII/414/2011 w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców w Gminie Kielce oraz ustalenia zasad korzystania z tych obiektów i stawek opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych i dworców. W § 6 uchwały postanowiono, że ustala się stawki opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych i dworców, których zarządzającym jest Gmina Kielce: 1. 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym, 2. korzystanie z dworca jest nieodpłatne. Stosownie do § 9 uchwały, weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zmieniona ustawa o publicznym transporcie zbiorowym daje możliwość obciążenia przewoźników opłatami z tytułu korzystania z przystanków i dworców. Wpływy z tytułu tych opłat odciążą w pewnym stopniu budżet Miasta w części przeznaczonej na utrzymanie przystanków komunikacyjnych i dworców, stąd propozycja wprowadzenia tych opłat jest zasadna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., domagając się stwierdzenia nieważności tego aktu w części opisanej w § 6 dotyczącej wysokości opłat za zatrzymanie środka transportu na przystanku w czasie jej obowiązywania tj. od 10 stycznia 2012 r. do 17 sierpnia 2017 r. Strona wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 16 ustawy transporcie poprzez niewłaściwe zastosowanie i wprowadzenie stawek o dyskryminującym charakterze. W zaskarżonej uchwale utrzymano bowiem jednolitą dla operatorów i wszystkich przewoźników maksymalną - ustaloną w ustawie - stawkę w kwocie 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystankach komunikacyjnych - pomimo, że art. 16 ust. 4 tej ustawy jasno wymaga zastosowania przy ustalaniu wysokości stawki niedyskryminujących zasad. Tymczasem w przedmiotowej uchwale, w opinii strony, nie postarano się w żaden sposób uwzględnić odmiennych sytuacji operatorów i różnych przewoźników – co w efekcie doprowadziło do dyskryminacji niektórych z nich, w tym strony skarżącej. Zdaniem autora skargi przyjęte uchwałą rozwiązanie jest całkowicie sprzeczne z założeniami ustawy, co wprost wynika z uzasadnienia jej projektu, gdzie podano, że niedyskryminujące zasady odnoszą się w szczególności do takich kwestii jak np. "uwzględnienie wielkości taboru, jakim wykonywany jest przewóz". Kwestię tę w toku całego procesu legislacyjnego akcentował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, mając na uwadze duże ryzyko poszkodowania mniejszych przewoźników przez gminy podejmujące takie uchwały. W tym zakresie wskazywano, że w przypadku jednakowej stawki za każdy punkt przystankowy (dworzec/przystanek) dla każdego przewoźnika powstanie sytuacja, w której przewoźnik realizujący kurs autobusem o pojemności do 20 miejsc, zatrzymujący się na przystankach (zatokach) bez wiat, będzie ponosił takie same koszty jak przewoźnik posiadający tabor o pojemności 50 miejsc realizujący kursy na tej samej trasie. Strona skarżąca podkreśliła, że w transporcie publicznym na terenie Gminy Kielce występują minimum dwa rodzaje autobusów – duże i małe. Rozgraniczenie takie przyjęte zostało przez samorządy przy wnoszeniu opłaty od środków transportu. Mały autobus zajmuje dwukrotnie mniej miejsca na przystanku czy dworcu. Podobnie, ilość pasażerów autobusu małego, na poziomie 20 osób, jest co najmniej dwukrotnie mniejsza niż autobusu dużego, średnio 50 osób – co przekłada się na dwa razy więcej śmieci na przystanku, a więc dwukrotnie większe koszty utrzymania przystanku w czystości. W przypadku gminy Kielce jaskrawym przykładem autobusu dużego są autobusy MPK w Kielcach o liczbie miejsc większej niż 50 Końcowo, wnosząca skargę zauważyła, że w okresie obowiązywania skarżonej uchwały świadczyła usługi przewozu osób na liniach regularnych, które przebiegają przez przystanki na terenie Gminy Kielce – a zatem posiada interes prawny do wniesienia skargi, wynikający z norm materialnoprawnych – art. 16 ust. 4 i 5 ustawy o transporcie, który został naruszony treścią tej uchwały. Natomiast sama opłata, którą przewoźnicy wnoszą na rzecz gminy winna być, zdaniem strony, proporcjonalna do wielkości pojazdu, jakim wykonywany jest przewóz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podkreślając że jest ona bezprzedmiotowa, gdyż w dacie jej wnoszenia zaskarżony zapis ustawy nie istniał w obrocie prawnym, a ponadto skarżąca nie wykazała interesu prawnego. Z kolei ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów organ wniósł o oddalanie skargi podając, że w celu ograniczenia dowolności w ustalaniu nadmiernej wysokości stawek opłat, w art. 16 ust. 5 ustawy o transporcie wprowadzona została górna granica, do której organ może ustalić stawkę opłaty. Zatem nietrafny jest zarzut, co do dowolności ustalania stawek, skoro ustawodawca określił wyłącznie górną ich granicę. Ponadto ustawa nie różnicuje stawek, a jedynie określa ich maksymalną wysokość. Dodał, że organ nie posiada informacji na temat pojazdów przewoźnika. Przekazywanie takich informacji byłoby utrudnieniem dla wszystkich, przede wszystkim dla samych przewoźników i wymagałoby każdorazowej weryfikacji. Wreszcie organ podkreślił, ze z załączonego rozkładu wynika duża częstotliwość kursów dokonywanych przez skarżącą, natomiast częstotliwość kursów realizowanych przez MPK w Kielcach jest zdecydowanie mniejsza. Oznaczać to może, że relatywnie mniejsza może być także liczba pasażerów linii komercyjnych MPK Kielce, niż liczba pasażerów pozostałych przewoźników, w tym skarżącej i tym samym mniejsza może być także liczba pasażerów linii komercyjnych oczekujących na przystankach i dworcach tj. osób korzystających z przystanków. Zdaniem organu wbrew zarzutom skarżącej kryterium wielkości środka transportu nie może stanowić o zróżnicowaniu opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych i dworców. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej dodał, że interes prawny strony skarżącej wynika nie tylko z faktu wykonywania transportu w okresie obowiązywania zaskarżonej uchwały, ale również z tego, że wykonując obowiązki określone w uchwale spółka uiszczała opłaty. Ponadto organ dysponuje informacją na temat ilości zatrzymań na przystankach, w oparciu o które naliczana jest opłata, ponieważ przewoźnik składa co miesiąc oświadczenia w tym zakresie. Nie ma przeszkód, aby organ zażądał uzupełnienia tych oświadczeń o rodzaje środków transportu jakie zatrzymywały się na przystankach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie zauważyć należy, że uchwałę w sprawie ustalenia stawki opłat za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, należy zaliczyć do aktów prawa miejscowego, bowiem uchwała ta dotyczy powtarzalnych sytuacji wszystkich jej adresatów, tj. operatorów i przewoźników określonych generalnie. Z koeli odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi, Sąd podkreśla, że zmiana § 6 zaskarżonej uchwały, na mocy uchwały Rady Miasta Kielce nr XLV/994/2017 z 27 lipca 2017 r. nie może skutkować odrzuceniem skargi. Ponieważ zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, podjęcie jej w sposób sprzeczny z prawem powoduje konieczność stwierdzenia nieważności takiej uchwały przez sąd administracyjny. Skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Uchylenie uchwały przez radę miasta oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc), zaś stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak, jakby nie została w ogóle podjęta. Do 27 lipca 2017 r. tj. do wydania uchwały zmieniającej § 6 zaskarżonej uchwały, nałożona tą uchwałą powinność ponoszenia opłat obowiązywała. Utrata przez nią mocy ze skutkiem ex nunc nie spowodowała uchylenia tego obowiązku wstecz. Ta zasadnicza różnica między skutkami prawnymi uchylenia aktu prawa miejscowego, a stwierdzeniem jego nieważności w trybie kontroli sądowej powoduje, że nie ma podstaw do uznania, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 27 września 2007 roku sygn. akt II OSK 1046/07). W uchwale z dnia 14 września 1994 r. w sprawie K 910/93 (OTK 1994r. cz. I, poz. 7) Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez Sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może mieć zastosowanie do sytuacji z okresu poprzedzającego. Stanowisko, że uchylenie uchwały rady gminy nie zwalnia sądu z obowiązku dokonania oceny jej legalności zostało także wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 22 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 1776/06, 3 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 1459/08, 13 września 2006 r. sygn. akt II OSK 758/06). To stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela, co czyni niezasadnym zarzut sformułowany w odpowiedzi na skargę. Przechodząc dalej stwierdzić należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, dalej "u.s.g." (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r., nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W tym zakresie nie budzi wątpliwości Sądu, że strona skarżąca, wykonująca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej publiczny transport zbiorowy na terenie Gminy Kielce i uiszczająca opłaty z tytułu zatrzymywania się jej pojazdów na przystankach na terenie tej Gminy, posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego. Interes prawny strony skarżącej, znajdujący swoje źródło w przepisach prawa materialnego tj. art. 16 ustawy o transporcie (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2136), został naruszony w wyniku podjęcia kwestionowanej skargą uchwały, o czym świadczą poniższe rozważania. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy o transporcie, zgodnie z którym za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków komunikacyjnych lub dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, mogą być pobierane opłaty. Stawka opłaty jest ustalana w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad. Stosownie do art. 16 ust. 5 pkt 1 tej ustawy stawka opłaty, o której mowa w ust. 4, nie może być wyższa niż 0,05 zł za jedno zatrzymanie środka transportu na przystanku komunikacyjnym. Obowiązkiem właściwego organu danej jednostki samorządu terytorialnego jest zatem, zgodnie z powołanym art. 16 ust. 4 in fine ustawy o transporcie, rozważenie w procesie uchwałodawczym dotyczącym uchwały w przedmiocie ustalenia stawki opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych lub dworców, czy nie będzie ona dyskryminować określonego kręgu jej adresatów. Delegacja ustawowa zawarta w art. 16 ust. 4 obliguje radę gminy do dokonania uprzedniej analizy wskazującej, że zastosowanie - jak w niniejszym przypadku - jednolitej stawki dla wszystkich przewoźników operujących na przystankach, których gmina jest właścicielem lub zarządzającym, będzie uwzględniać niedyskryminujące zasady. Należy przez to rozumieć zapewnienie traktowania wszystkich przewoźników w sposób równorzędny poprzez wyeliminowanie lub ograniczenie konkurencji wśród przewoźników wykonujących usługi przewozu w granicach miasta (gminy). Aby ustalić, czy uchwała odpowiada ratio legis przepisu upoważniającego, należałoby zbadać treść uzasadnienia uchwały oraz materiałów dokumentujących jej przygotowanie i uchwalenie (wyrok NSA z 17 lutego 2015 r., II GSK 2489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Kryteria, jakimi kierowali się radni podejmujący uchwałę, winny wynikać zatem z uzasadnienia uchwały, a także towarzyszących podjęciu uchwały dokumentów. Dla oceny motywów działania organu nie może być wystarczająca sama treść uchwały, z której nie wynikają racje, jakimi kierował się organ podejmujący rozstrzygnięcie skierowane do adresatów stojących na zewnątrz administracji i dotyczące ich sytuacji prawnej (wyrok NSA z 26 października 2016 r., II GSK 1405/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na podstawie uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie sposób ustalić, jakimi motywami kierowała się Rada Miasta Kielce, podejmując tę uchwałę i ustalając przedmiotową opłatę w równej wysokości dla przewoźników wykonujących przewozy pasażerów korzystających z przystanków komunikacyjnych (lub dworca), których dotyczy ta uchwała, bez względu na rodzaj (wielkość) środka transportu zatrzymującego się na tych przystankach (dworcu). Ani z postanowień uchwały, ani z jej krótkiego i lakonicznego uzasadnienia, jak również z wyjaśnień organu i przedłożonych przez organ dokumentów towarzyszących podjęciu uchwały nie wynika, aby Rada przed jej podjęciem rozważyła niedyskryminujące zasady. Odciążenie budżetu Miasta, na które wskazuje organ, nie może uzasadniać zastosowanie jednej stawki dla przystanków komunikacyjnych, w sytuacji gdy organ nie dał temu wyrazu we wskazany powyżej sposób. Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. nie definiuje pojęcia "niedyskryminujących zasad". W uzasadnieniu projektu tej ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. (druk sejmowy nr 2916) podniesiono: "stawki opłat powinny być ustalane z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad dla wszystkich operatorów i przewoźników wykonujących publiczny transport zbiorowy na obszarze właściwości organizatora. W szczególności odnosi się to do takich kwestii jak np.: jednakowa wysokość stawki opłaty, uwzględnianie standardu poszczególnych przystanków komunikacyjnych lub dworców, uwzględnianie wielkości taboru, jakim wykonywany jest przewóz. W sytuacji, gdy przystanki lub dworce są własnością lub w zarządzie jednostki samorządu terytorialnego, za korzystanie z nich mogą być pobierane opłaty, których stawka może być ustalona w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego, również z uwzględnieniem niedyskryminujących zasad, o których mowa powyżej. Jednakże w projektowanym art. 15 ust. 5 wprowadzona została górna granica, do której właściwy organ może ustalić stawkę omawianej opłaty, co ma służyć ograniczeniu dowolności w jej ustalaniu w nadmiernej wysokości. Przedmiotowa stawka będzie ulegała waloryzacji, o czym mówi projektowany ust. 6 omawianego artykułu. Możliwość nałożenia omawianej opłaty uzasadniona jest tym, że zarówno operatorzy jak i przewoźnicy wykonujący publiczny transport zbiorowy i korzystający przy tym z przystanków lub dworców będących własnością lub w zarządzie jednostki samorządu terytorialnego, partycypowali w kosztach związanych m.in. z korzystaniem z infrastruktury transportowej, z utrzymaniem przystanków lub dworców w należytym stanie, co związane jest z ich sprzątaniem, konserwacją odnawianiem itp.". Z cytowanego wyżej uzasadnienia projektu ustawy wynika, że przy ustalaniu wysokości opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych (lub dworca) należy uwzględnić między innymi takie kwestie, jak standard poszczególnych przystanków oraz wielkość taboru, jakim jest wykonywany przewóz (zob. ww. wyrok NSA, II GSK 1405/16). Przez standard przystanków należy rozumieć infrastrukturę przystanku (istnienie wiaty, kiosku, ławek, utwardzenie podjazdu dla środków komunikacyjnych i inne), a także jego wielkość. Pod pojęciem taboru należy rozumieć ogół środków transportowych, jakim dysponuje przewoźnik (zob. wyrok WSA w Łodzi z 2 października 2013 r., III SA/Łd 736/13, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Jednocześnie zauważyć należy, że przedmiotowa opłata jest przeznaczana na obsługę przystanku komunikacyjnego, a więc na jego remont, konserwację, odnowienie, przebudowę, rozbudowę, a także na utrzymanie czystości na przystankach. Celem wprowadzenia opłaty jest zatem spowodowanie, aby wszyscy przewoźnicy korzystający z przystanków komunikacyjnych (lub dworców) partycypowali w kosztach związanych z ich utrzymaniem. Dla oceny wpływu czynnika formułowanego jako wielkość taboru, jakim wykonywany jest przewóz, na wysokość opłaty istotne jest więc przeznaczenie tej opłaty. Wysokość kosztów ponoszonych przez gminę na utrzymanie przystanków zależy od wielkości pojazdów, jakie zatrzymują się na tych przystankach. Im większa pojemność pojazdu, tym większa liczba przewożonych pasażerów, którzy jednocześnie korzystają z tych przystanków. Stąd uzasadnione jest twierdzenie skarżącej, że rodzaj pojazdów dokonujących przewozów na terenie Gminy Kielce ma znaczenie przy ocenie, czy wprowadzenie jednej stawki opłaty dla środków transportu zatrzymujących się na przystanku bez względu na wielkość (gabaryty) tych pojazdów nie będzie dyskryminować określonej grupy adresatów tej uchwały. Podejmując zaskarżoną uchwałę, nie powołano się na żadne argumenty związane z kryterium niedyskryminacji, które byłyby analizowane i rozważane przez radnych głosujących nad zaskarżoną uchwałą. Potwierdza to analiza protokołu nr XVIII/2011 Rady Miasta Kielce z 17 listopada 2011 r., na której podjęto przedmiotową uchwałę. Należy zatem uznać, że z powodu braku powołania się na przesłanki ustawowe stanowiące podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały, nie jest możliwe przyjęcie, że zaskarżoną uchwałę podjęto zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 16 ust. 4 ustawy o transporcie (zob. ww. wyrok NSA, II GSK 1405/16). W konsekwencji za niezgodny z prawem uznać należy wydany na podstawie art. 16 ust. 4 tej ustawy akt prawa miejscowego, co do którego nie sposób ustalić, czy wydający go organ kierował się przesłankami przewidzianymi w ustawie stanowiącej podstawę prawną do jego wydania, a więc czy stanowi on prawidłowy akt wykonawczy do tej ustawy, zgodny z jej celami i uszczegółowiający zawarte w niej regulacje. Powyższe skutkowało stwierdzeniem, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza art. 16 ust. 4 ustawy o transporcie i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Jednakże, jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak wskazania motywów podjęcia uchwały wpływa także zasadniczo na jej ocenę z punktu widzenia standardów konstytucyjnych. Skoro granice samodzielności działania organów gminy wyznacza legalność działania tych organów, a wykonywanie uchwałodawczej działalności rady gminy (miasta) powinno się odbywać zawsze zgodnie z obowiązującym prawem, to słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. ww. wyrok NSA, II GSK 1405/16), że podjęcie uchwały z niewypełnieniem delegacji ustawowej stanowi także istotne naruszenie art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP, a także zasady praworządności i legalności wynikające z art. 7 Konstytucji RP. Podkreślić nadto należy, że trudności w pobieraniu opłaty, gdyby była ona zróżnicowana, ze względu na brak informacji o rodzajach pojazdów, jakimi dysponują przewoźnicy, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, nie mogą uchylać ustawowego nakazu, że przy jej podejmowaniu uwzględnić trzeba niedyskryminujące zasady. Organ nie może od nich odstępować tylko z tej przyczyny, że pobieranie opłaty przy zróżnicowaniu stawek byłoby znacznie utrudnione. Ponadto słusznie na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że skoro organ dysponuje informacją na temat ilości zatrzymań na przystankach, w oparciu o które naliczana jest opłata, ponieważ przewoźnik składa co miesiąc oświadczenia w tym zakresie, to nie ma przeszkód, aby organ zażądał uzupełnienia tych oświadczeń o rodzaje środków transportu jakie zatrzymują się na przystankach. Końcowo należy podkreślić, że pojazdy skarżącej, które zatrzymują się na przystankach objętych zaskarżoną uchwałą, to środki transportu o liczbie miejsc od 8 do 73. Zatem brak zróżnicowania w kwestionowanej uchwale wielkości opłat w zależności od rodzaju/gabarytu pojazdów, które obsługują pasażerów na terenie Gminy Kielce, co bezpośrednio przekłada się na wysokość finansowego obciążenia skarżącej opłatami określonymi w tej uchwale i jednoczesne podjęcie zaskarżonej uchwały bez powołania się na żadne argumenty związane z kryterium niedyskryminacji, które byłyby analizowane i rozważane przez radnych głosujących nad tą uchwałą, pozwala na wnioskowanie, że bez wątpienia interes prawny strony skarżącej został naruszony wraz z podjęciem i wejściem w życie kwestionowanego aktu prawa miejscowego. Nie można więc zgodzić się z zarzutem, że strona skarżąca takiego interesu nie posiada. Ponadto odnosząc się do kolejnych twierdzeń przedstawionych w odpowiedzi na skargę dodać należy, że częstotliwość kursów nie ma znaczenia, w sytuacji gdy stawka jest ustalana za każde zatrzymanie na przystanku. Jeśli dany przewoźnik jeździ więcej to płaci więcej, a jeśli jeździ mniej to również płaci mniej. Częstotliwość korzystania z przystanku miałaby znaczenie tylko w sytuacji, gdyby stawka była pobierana od danego przedsiębiorcy. Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego, na które składa się wpis od skargi (300 zł), orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło