II SA/Ke 153/05

WyrokWSA w Kielcach2005-12-30

Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Dorota Pędziwilk-Moskal, Maria Grabowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, zapewniając stronom czynny udział w każdym jego stadium, w szczególności poprzez umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), poprzez brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących odległości od granic działki, ochrony przeciwpożarowej oraz zapewnienia naturalnego oświetlenia. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym braku zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 153/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant: ref. stażysta Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29.12.2005 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Wojewody z dnia [...] numer [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] Znak:[...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą P. C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pow. użytkowej 253,12 m2 wraz z instalacjami wewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, centralnego ogrzewania, gazową i elektryczną, na działkach Nr 661 i 662 obr. 007 przy ul. W. w K.. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że P. C. wystąpił w dniu 5 sierpnia 2003r. do Urzędu Miasta z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami techniczno-budowlanymi związanymi z budynkiem, na działkach Nr 661 i 662 przy ul. W. w K.. Do wniosku inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji z dnia [...] Znak: [...] oraz projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawierający projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany. Akta sprawy I instancji zawierają też opinię z zakresu ochrony przeciwpożarowej dla projektowanego budynku, analizę wpływu tego budynku na dostęp światła naturalnego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym istniejącym na działce sąsiedniej i czas nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w tym budynku w dniach równonocny (21 marca i 21 września) w godzinach 7°°- 17°°, jak również analizę wpływu projektowanego budynku na dostęp światła naturalnego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku hipotetycznym, który może zostać wybudowany na działce sąsiedniej (od strony północno-wschodniej). W dniu [..] Prezydent Miasta wydał decyzję Nr [...], którą na podstawie art. 28, art. 33 ust. l, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. C. pozwolenia na budowę wnioskowanej inwestycji. Od decyzji tej odwołał się W. C., będący stroną w sprawie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Odwołujący się zarzucił, że usytuowanie projektowanej zabudowy nie spełnia wymagań minimalnych odległości od granic działki, określonych w przepisach § 12 i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podniósł także, iż organ I instancji nie "wyjaśnił wątpliwości, co do zgodności projektowanej zabudowy z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej (§ 271 cyt. rozporządzenia) i przepisami dotyczącymi zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13 cyt. rozporządzenia) co stanowi naruszenie art. 77 § l kpa w związku z art. 35 ust.1 pkt l lit.c Prawa budowlanego. Po przeanalizowaniu sprawy w trybie odwoławczym, organ odwoławczy podał, że stosownie do wymogów przepisu art. 35 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane przedmiotowe pozwolenie zostało wydane w zgodności z decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] Znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja organu I instancji jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach Nr VII/30/77 z dnia 20 czerwca 1977r. ogłoszoną w Dz. Urz. W.R.N. Nr 6, poz. 36; z odstępstwem od ustaleń planu, zatwierdzonym zarządzeniem Wojewody Kieleckiego Nr 44/84 z dnia 31grudnia 1984r. ogłoszonym w Dz. Urz. Województwa Kieleckiego Nr 2, poz. 10 z 1985r. oraz ze zmianami zatwierdzonymi uchwałą Nr 253/92 Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 4 czerwca 1992r. ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa Kieleckiego Nr 10, poz. 105 oraz uchwałą Nr 94/94 Rady Miejskiej w Kielcach z dnia 25 listopada 1994r. ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa Kieleckiego Nr 11, poz. 113. Podkreślił, że zatwierdzony przedmiotową decyzją projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest kompletny i posiada wymagane uzgodnienia. Projekt ten został wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Zgodnie z wymogami art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaś wniosek o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji został złożony w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec spełnienia przez inwestora wymagań określonych wart. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 powołanej wyżej ustawy Prawo budowlane, Prezydent Miasta nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, stosownie do dyspozycji art. 35 ust 1 tejże ustawy. W dalszej części uzasadnienia wskazał, że w myśl przepisu § 12 ust. 3 pkt l lit.a i b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległości zabudowy od granicy działki budowlanej powinny wynosić co najmniej: przy równoległym od granicy usytuowaniu ściany budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4 m, zaś ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych 3m. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki zatwierdzonym zaskarżoną decyzją przedmiotowy budynek mieszkalny został usytuowany ścianą pełną w odległości 3,06 m, a ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości 4,21 m od granicy z działką od strony północno-wschodniej (działka skarżącego). Ryzalit omawianego budynku został zaprojektowany w odległości 3,01m od granicy działki sąsiedniej w miejscu swojego najmniejszego oddalenia od granicy działki. Otwór w ryzalicie przewidziano do zamurowania luksferami (nie jest to zamykany otwór okienny i drzwiowy), a zatem ścianę ryzalitu należy traktować jako ścianę pełną, której odległość od granicy działki winna wynosić minimum 3,00m - zgodnie z przepisem § 12 ust. 3 pkt l lit b w/w rozporządzenia. Natomiast odległości planowanego budynku od granicy z działką od strony południowo-zachodniej wynoszą odpowiednio 3,0 m ścianą pełną i 4,27m ścianą z otworami okiennymi. Usytuowanie to nie narusza także przepisu § 271 ust. 1 tego rozporządzenia, który stanowi, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), określoną w §216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli nie powinna być mniejsza (dla budynków mieszkalnych) niż 8 m. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki odległość między planowanym budynkiem a budynkiem skarżącego wynosi 10 m. Organ nadmienił, że Inwestor przedłożył opinię z zakresu ochrony przeciwpożarowej dla projektowanego budynku mieszkalnego, opracowaną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, w której autor tego opracowania pozytywnie zaopiniował przedłożone zamierzenie inwestycyjne. Z przedłożonej przez Inwestora analizy (wykonanej przez autora legitymującego się stosownymi uprawnieniami budowlanymi) wynika, że odległość planowanego budynku od budynku istniejącego na działce skarżącego, jak również od budynku hipotetycznego, (który może zostać wybudowany na tej działce w odległości 4 m od granicy działki) umożliwi dostęp światła naturalnego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w tych budynkach (§ 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Projektowana budowa nie spowoduje też naruszenia wymogów § 60 tego rozporządzenia w zakresie czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynku skarżącego w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00-17.00. W skardze na powyższą decyzję, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, W. C. zarzucił: 1/ naruszenie prawa materialnego - art. 5 i 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz § 9 i § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - poprzez utrzymanie w mocy decyzji zatwierdzającej projekt budowlany (w tym projekt zagospodarowania działki), w którym usytuowanie projektowanej zabudowy nie spełnia wymagań minimalnych odległości od granic działki, określonych w powołanych przepisach rozporządzenia; 2/ naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i błędy w dokonanych ustaleniach - tj. naruszenie 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego poprzez : - przyjęcie, iż podstawą wydania decyzji organu I instancji były dowody (dot. opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz ekspertyzy o wpływie projektowanego budynku na naświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w istniejącym budynku), których w rzeczywistości w postępowaniu pierwszo-instancyjnym nie przeprowadzono, -przyjęcie, iż oceniana decyzja organu I instancji ustala odległości zabudowy od granic działki sąsiedniej w wielkościach: 3,06m, 4,21m i 3.01m, podczas, gdy wymienione odległości nie wynikają z decyzji organu I instancji, - przyjęcie, iż zgodnie z projektem zagospodarowania działki (który w tej treści miałby być załącznikiem do decyzji organu I instancji) odległość między planowanym obiektem a budynkiem już istniejącym wynosi 10m i spełnia w ten sposób wymóg § 271 rozporządzenia co do minimalnych odległości w zakresie ochrony przeciwpożarowych, podczas gdy w innym miejscu decyzji Organ odwoławczy stwierdza, że odległość planowanego budynku od granicy działki wynosi 3,01m, co w zestawieniu z wynoszącą 4 m odległością od tej samej granicy istniejącego budynku daje w rzeczywistości odległość 7,01 m. - przyjęcie, iż skoro planowany budynek oddalony jest od granicy działki o 4 metry to zapewni to dostęp światła naturalnego w tym budynku i w budynku istniejącym, podczas, gdy w innej części zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ustala, że odległość ta wynosi nie 4 m, a 3.01 m. Zarzucił nadto: - naruszenie zasady określonej w art.10 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy a tym samym przyjęcie za udowodnionych okoliczności, co do których skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się w I instancji - wbrew dyspozycji przepisu art. 81 k.p.a., - naruszenie przepisu art. 15 k.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności postępowania, poprzez ewentualne przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części i z naruszeniem zasad postępowania wskazanych powyżej, tym samym uniemożliwienie skarżącemu udziału w istotnych czynnościach dowodowych na każdym etapie postępowania. W obszernym uzasadnieniu podstaw zaskarżenia przywołał okoliczności faktyczne i prawne oraz argumentację wskazującą na niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W końcowej części uzasadnienia podkreślił, że organ odwoławczy przeprowadzał dowody (ekspertyzy), dokonywał ustaleń faktów wynikających z dokumentacji projektowej, bez powiadomienia skarżącego o przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Skarżący, jako strona, nie miał możliwości dowiedzenia się o dowodach powołanych następnie przez organ odwoławczy w decyzji. Stan taki koliduje z przepisem art. 81 k.p.a. zgodnie z którym nie mogą być uznane za udowodnione takie okoliczności, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenie się w toku instancji. Tym samym ustalenia i dowody powołane przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie przeprowadzone poza wiedzą i możliwą aktywnością skarżącego, nie mogą być podstawą decyzji. Taka sytuacja narusza, zdaniem skarżącego, podstawowe zasady postępowania administracyjnego, określone w art. 10 k.p.a. (prawo uczestnictwa w postępowaniu) i art. 15 k.p.a.(zasadę dwuinstancyjności). W konsekwencji, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazane zostały sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z uwagi na powyższą regulację prawną, właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Zgodnie art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc, wyeliminować z obrotu prawnego można decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego( art. 145 § 1pkt.1ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 10§ 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym sformułowana została w/w przepisie w postaci dwóch obowiązków prawnych nałożonych na organy administracji publicznej. Pierwszym z nich jest zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, drugim zaś - umożliwienie stronom wypowiedzenia się, co do całokształtu zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę podejmowania decyzji ( por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A.Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005r. - komentarz do art.10). W fazie wszczęcia postępowania strona ma m.in. prawo do inicjowania postępowania poprzez złożenie wniosku o jego wszczęcie, zaś w razie wszczęcia postępowania z urzędu - prawo do uzyskania zawiadomienia o tym fakcie ( art. 61§ 1 i 4 k.p.a.). W fazie postępowania wyjaśniającego strona dysponuje prawem m.in. do zgłaszania dowodów (art.75,art.78,art. 90§ 2 pkt. 1,art. 95 k.p.a.), zawiadomienia jej przez organ o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, przesłuchania świadków, oględzin lub innych dowodów. Prawo strony w tej fazie postępowania obejmuje również czynny jej udział w postępowaniu dowodowym obejmującym prawo m.in. do składania wyjaśnień, żądań i propozycji oraz zarzutów, jak również przedkładania dowodów na ich poparcie. Strona ma prawo brania udziału w postępowaniu dowodowym w sposób czynny, co oznacza, że organ administracji publicznej ma obowiązek zapewnić stronie realną możliwość czynnego uczestniczenia w czynnościach postępowania dowodowego, stwarzając prawne możliwości podejmowania przez stronę czynności procesowych w celu obrony swoich interesów prawnych ( por. Hanna Knysiak- Kolczyk, Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, Zakamycze 2004r.str. 156, a także wyrok NSA z 28.09.1999r. sygn. akt I SA/Wr 294/ 97 niepublikowany). Absencja strony w postępowaniu administracyjnym obejmuje zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu, przy czym to nie strona winna wykazywać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz z mocy art. 10 k.p.a. taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Na taką wykładnię art. 10 k.p.a. wskazał NSA w wyroku z 01.07.1999r., IVSA 595/ 99 - Lex nr 47888, a Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, w całości ją podziela. Niedopuszczenie strony do udziału w całym ciągu czynności postępowania wyjaśniającego skutkuje naruszeniem prawa, obligującym do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Należy podkreślić, że brak udziału strony w całym ciągu czynności przygotowawczych organu nie może zostać konwalidowane przez postępowanie dowodowego dokonywane w postępowaniu odwoławczych, już chociażby z tej przyczyny, iż naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art.15 k.p.a. Realizacją zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest prawo strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji w sprawie. Przeprowadzenie dowodów dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu ( por. wyrok NSA z 13.02.1986r., II SA 2015/ 85, ONSA 1986, nr 1 poz.13). W fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego, a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji publicznej ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Swoistą sankcję za złamanie tej zasady przewiduje art. 81 k.p.a. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, na podstawie, których została ustalona. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu ( por. wyrok NSA z 13.02.1986r., II SA 2015/ 85, ONSA 1986, nr 1 poz.13). Przepis art. 81 k.p.a. odnosi się ogólnie do zebranych dowodów, stąd też przewidziane w nim obowiązki organów rozciągają się na wszelkie środki dowodowe jakie zostały uzyskane w postępowaniu wyjaśniającym w danej sprawie. Obowiązkowi organu w tym zakresie odpowiada samoistne prawo strony do żądania, aby po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a przed wydaniem decyzji w sprawie organ umożliwił jej zajęcie stanowiska wobec całości dowodów, materiałów i żądań zawartych w aktach sprawy. Organ powinien pouczyć stronę o przysługującym jej uprawnieniu, wyznaczyć jej stosowny termin do zapoznania się z aktami sprawy i do złożenia końcowego oświadczenia, jak również powstrzymać się od wydania decyzji do czasu upływu wyznaczonego stronie terminu. Pogląd taki prezentował NSA w wyroku z dnia 06.10.2000r. sygn. akt. V SA 316/00, niepublikowany, jak również W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, Warszawa, str.93-94. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, w całości pogląd ten podziela. Jak wyżej wskazano, realizacja zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, wyraża się w prawie strony do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie jak i prawie do czynnego, aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu. Pozbawienie strony możliwości realizacji choćby jednego z wskazanych wyżej uprawnień prowadzi do naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 k.p.a. Naruszenie to jest kwalifikowaną wadą procesową i stanowi podstawę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w sprawie o wznowienie postępowania na wniosek strony. Z uwagi na to, że powyższa przesłanka wznowienia postępowania ma charakter formalny, sam fakt jej zaistnienia stanowi dostateczny powód wznowienia postępowania, bez względu na to, czy brak udziału strony w postępowaniu miał jakikolwiek wpływ na treść decyzji ( por. Hanna Knysiak- Molczyk, Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, Zakamycze 2004r.,str.161 oraz wyrok NSA z 26.01.1999r., IIISA 979/98, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 04.04.1997r., IIISA 1795/95, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 28.09.1999r., II SA / Wr 294/97 niepublikowany). Odnosząc przedstawione wywody do okoliczności rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji publicznej naruszyły omówione wyżej zasady postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych P. C. złożył wniosek do organu I instancji w dniu 23.09.2003r.,( k.5 akt postępowania). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydane w oparciu o art.10 i 61§ 4 k.p.a. zostało stronom doręczone w dniu 02.10.2003r. W. C. w dniu 13.10.2003r. złożył pismo do organu I instancji, w którym podniósł, iż inwestycja wnioskodawcy nie spełnia wymogów w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Jednocześnie wniósł o rozpatrzenie przedstawionej kwestii i pisemne poinformowanie go o rozstrzygnięciu zastrzeżeń. W konsekwencji powyższego, organ I instancji wydał dokumentację projektową D. Z. - projektantowi inwestycji, czego dowodem jest adnotacja zawarta na k. 5 akt postępowania. Wynika z niej, iż 15.10.2003r. projektant pobrał 4 egzemplarze projektu celem uzupełnienia i wyjaśnienia zastrzeżeń. Takie działanie organu narusza dyspozycję art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. W aktach administracyjnych brak bowiem dowodów by nałożono na inwestora obowiązek usunięcia braków projektu poprzez przedłożenie stosownych opinii i analiz. Procedurę usuwania stwierdzonych braków lub nieprawidłowości projektu przewiduje art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1 tego przepisu ( tj. m.in. kompletności projektu i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń), właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Postanowienie takie jest ostateczne, a strona może je zaskarżyć łącznie z decyzją kończącą postępowanie. W aktach administracyjnych brak dowodów by nałożono na inwestora obowiązek usunięcia braków projektu poprzez przedłożenie stosownych opinii i analiz. W konsekwencji organy nie wyjaśniły w jakim trybie procedury administracyjnej dołączono do akt sprawy sporządzoną w dniu 17.10.2003r., na zlecenie projektanta, opinię z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz analizę ( bez daty jej sporządzenia) wpływu budynku na dostęp światła naturalnego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym istniejącym na działce sąsiedniej i czas nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w tym budynku w dniach równonocny (21 marca i 21 września) w godzinach 7°°- 17°°, jak również analizę wpływu projektowanego budynku na dostęp światła naturalnego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku hipotetycznym, który może zostać wybudowany na działce sąsiedniej (od strony północno-wschodniej). Decyzję w sprawie organ I instancji wydał w dniu [..]. O przeprowadzonych dowodach w sprawie skarżący, wbrew dyspozycji art.79 k.p.a. nie został powiadomiony. Ponadto w aktach brak dowodów świadczących, że skarżący był zapoznawany z zebranym materiałem dowodowym stosownie do art. 81 k.p.a , jak również by przed wydaniem decyzji w sprawie, organy I i II instancji umożliwiły mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań ( art. 10 k.p.a.). Za takie zawiadomienie, nie sposób, bowiem uznać zawiadomień informujących o wpływie odwołania, o przekazaniu akt organowi II instancji oraz o możliwości zapoznania się z aktami już po wydaniu decyzji. W konsekwencji takiego działania organów, słuszny jest zarzut skarżącego, że o przeprowadzonych dowodach w sprawie, w postaci opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz analiz, dowiedział się z uzasadnienia decyzji organu II instancji. Dodatkowym potwierdzeniem słuszności stawianego zarzutu jest i ta okoliczność, iż organ I instancji wbrew wymogom art. 107§ 3 k.p.a. nie odniósł się w uzasadnieniu, do zawartych w aktach opinii i analiz. Powoływanie się na opinię i analizy zawiera natomiast uzasadnienie organu II instancji. Tym samym zarzut w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania jest zasadny. Ubocznie Sąd podnosi, że nie podziela stanowiska skarżącego, że " kwalifikacja wykuszu wypełnionego luksferami jako ściany pełnej nie ma oparcia w przepisach". Stanowisku temu przeczy brzmienie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności § 232, § 271 i § 272. Przepis § 232 w/w rozporządzenia dopuszcza bowiem w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż szczegółowo wskazana w tym przepisie. W konsekwencji powyższego Sąd podziela stanowisko organu II instancji w tym zakresie. Na marginesie Sąd zauważa, że ustalony przez organy stan faktyczny sprawy, kwalifikował się pod dyspozycję § 12. ust. 3 pkt.2 w/w rozporządzenia wykonawczego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, a to z uwagi na ryzalit zabudowany luksferami w ścianie północno- wschodniej. Uchybienie to jednak nie zmienia zasadniczo uznania za prawidłowe stanowiska organu odwoławczego w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i 135 ustawy p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło