II SA/Ke 153/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2007r. sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata A. K. kwotę 326,80 (trzysta dwadzieścia sześć i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia H. Z. utrzymało w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] znak: [...] nakładające na H. Z. grzywnę w kwocie 500 złotych w celu przymuszenia do wykonania nałożonego na zobowiązanego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] tj. wykonania prac konserwacyjnych polegających na wycięciu krzewów i innej roślinności porastającej koryto rowu oraz likwidacji drzew rosnących w skarpach rowu melioracyjnego położonego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu wskazało, że Starosta decyzją z dnia [...] znak: [...] (mylnie podano:[...]) wydaną na podstawie art. 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne nakazał H. Z. wykonać bieżącą konserwację odcinka rowu melioracyjnego położonego na działce oznaczonej nr[...], w celu przywrócenia jego drożności w terminie do [...]. Powołując brzmienie art. 5 § 1 pkt 1, art. 15 § 1, art. 26 § 1, art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy w oparciu o protokół z dnia [...] sporządzony z oględzin rowu znajdującego się na działce nr [...] stwierdził, iż H. Z. w zakreślonym terminie nie wykonał obowiązku w związku z tym Starosta upomnieniem z dnia[...] znak: [...] doręczonym w dniu [...] wezwał do spełnienia obowiązku wykonania prac konserwacyjnych. Wobec dalszego uchylania się zobowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku Starosta wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając w dniu [...] tytuł wykonawczy doręczony H. Z. w dniu [...] a następnie postanowieniem z dnia [...] nałożył na H. Z. grzywnę w kwocie 500 złotych w celu przymuszenia do wykonania nałożonego nań obowiązku określonego w tytule wykonawczym. H. Z. nie skorzystał z prawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu II instancji zostały spełnione przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, zaś wysokość grzywny mieści się w granicach określonych w art. 121 § 2 cyt. ustawy, gdyż nie przekracza kwoty 5000zł. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wniósł H. Z. zarzucając organowi błędne ustalenia faktyczne poprzez przyjęcie, iż na jego działce znajduje się niedrożny rów melioracyjny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w treści zaskarżonego postanowienia. W uzupełnieniu skargi na rozprawie Skarżący podniósł, że wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym nie jest możliwe z uwagi na jego inwalidztwo, zaś uiszczenie grzywny w kwocie 500 złotych przekracza jego możliwości finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwana dalej ppsa), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego bądź przepisów prawa procesowego i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie opisane wyżej naruszenia prawa nie wystąpiły. Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - zwana dalej jako ustawa). Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku tj. spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym ustawa do realizacji tego obowiązku przewiduje następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12b ustawy). Jak wynika z zaskarżonego postanowienia na skarżącym ciążył w dacie jego wydania obowiązek wykonania prac konserwacyjnych polegających na wycięciu krzewów i innej roślinności porastającej koryto rowu oraz likwidacji drzew rosnących w skarpach rowu melioracyjnego położonego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w C. wynikający z ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] W tej sytuacji z uwagi na charakter prowadzonego postępowania w okolicznościach sprawy organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wszystkich wyżej wymienionych, a to wyłącznie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny po ustaleniu na podstawie protokołu z przeprowadzonych w dniu [...] oględzin na działce nr [...] w miejscowości C. oraz załączonej dokumentacji fotograficznej, że zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, przesłał skarżącemu pisemne upomnienie wzywające do jego wykonania w zakreślonym terminie (jednego miesiąca od dnia otrzymania upomnienia) z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, w tym nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Po bezskutecznym upływie terminu organ egzekucyjny przystąpił do czynności egzekucyjnych wystawiając w dniu [...] tytuł egzekucyjny i doręczając skarżącemu w dniu [...] tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej wraz z pouczeniem o prawie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności. Zasady ustalenia wysokości grzywny określa art. 121 § 1, § 2 i § 3 ustawy stanowiąc, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z tym, że każdorazowo grzywna nie może przekraczać kwoty 5000zł, a grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 10000zł. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie egzekucyjne zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tak co do podstaw zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jak również w zakresie ustalenia wysokości tej grzywny. Skoro ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywny w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania jej wysokości to należy uznać, że ustalając grzywnę w kwocie 500zł przy dopuszczalnej granicy 5000zł - organ nie przekroczył granic wyznaczonych przez ogólne zasady postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy oraz zasadę niezbędności wyrażoną w art. 7 § 3 ustawy. Wynika z nich obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Za trafne należy uznać stanowisko organu II instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, które znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23.03.2001r. IIISA 338/00, Lex nr 79249) i które znajduje pełną akceptację Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na gruncie konkretnej sprawy oznacza to, że zarzuty dotyczące kwestionowania samego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] nie mogą stanowić przedmiotu oceny Sądu. Podkreślenia wymaga fakt, że z uwagi na przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne w administracji w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego w odniesieniu do trudnej sytuacji materialnej oraz stanu zdrowia. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a skarga jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlega oddaleniu.