II SA/Ke 156/16

WyrokWSA w Kielcach2016-11-09

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowych na gruntach rolnych klas I-III może zostać wydane bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego taką lokalizację, po wejściu w życie nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 8 marca 2013 r.? Czy pozwolenie na budowę może dotyczyć tylko części całego zamierzenia budowlanego, jeśli poszczególne obiekty nie mogą samodzielnie funkcjonować?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego. Po nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 8 marca 2013 r., budowa elektrowni wiatrowych na gruntach rolnych klas I-III jest możliwa tylko na terenach, dla których uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidujący taką lokalizację. Ponadto, pozwolenie na budowę powinno dotyczyć całego zamierzenia budowlanego, a nie tylko jego części, jeśli poszczególne obiekty nie mogą samodzielnie funkcjonować.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch elektrowni wiatrowych wraz z siecią elektroenergetyczną. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego, kpa oraz ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazując m.in. na brak analizy obszaru oddziaływania, negatywny wpływ na środowisko i zdrowie ludzi, a także na lokalizację inwestycji na gruntach rolnych wysokich klas bonitacyjnych. Wojewoda uznał inwestycję za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ostrowieckiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skarg H. C., W. C. i Skarbu Państwa – S. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz H. C. i Skarbu Państwa – S. O. kwoty po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 156/16 UZASADNIENIE Decyzją z [...] r., znak: [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołań H. C. i Starosty O., na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty Ostrowieckiego z dnia 29 maja 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. P. właścicielowi firmy "[...]"[...] pozwolenia na budowę dwóch elektrowni wiatrowych [...] na działce Nr [...] wraz z siecią elektroenergetyczną zlokalizowaną na działkach Nr [...] , [...] , [...] w miejscowości D. gm. Ć. (obiekt budowlany kategorii VIII). W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że 19 sierpnia 2013 r. wpłynął do Starostwa Powiatowego w Ostrowcu Świętokrzyskim wniosek J.a P. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej [...] szt na działce [...] wraz z siecią elektroenergetyczną zlokalizowaną na działkach Nr [...] , [...] , [...] w miejscowości D. gm. Ć.. Następnie Starosta O. decyzją z 29 maja 2015 r. (w uzasadnieniu decyzji organu II instancji błędnie wskazano rok wydania tej decyzji – 2013) na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art.80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. P. pozwolenia na budowę. W złożonym odwołaniu H. C. zarzuciła naruszenie art. 7, art.77, art. 80 kpa w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego oraz naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym - polegające na braku uwzględnienia przez organ interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, brak dokonania przez organ oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego, poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji szczegółowej i zgodnej ze współczesną wiedzą techniczną analizy obszaru oddziaływania obiektu budowlanego oraz dopuszczenie do podjęcia działań mogących negatywnie oddziaływać na zdrowie ludzi oraz na środowisko. Podniosła, że lokalizacja elektrowni wiatrowych negatywnie wpłynie na wartość jej działki Nr [...] , która znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. W drugim złożonym od tej decyzji odwołaniu Starosta O. zarzucił: 1. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, poprzez: a. uznanie, że na działkach sąsiadujących z terenem inwestycji znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji a położonych na terenie gminy S., ozn. symbolem R - tereny rolnicze, z racji braku możliwości zabudowy należy uznać brak negatywnego wpływu, b. nie wzięcie pod uwagę stanowiska Starosty O. wyrażonego w piśmie z 19 sierpnia 2013r. wnoszącym sprzeciw do udzielenia przedmiotowego pozwolenia; c. błędne przyjęcie założenia, że zaproponowane rozwiązania projektowe zgodne są z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także wymaganiami ochrony środowiska a w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; w ocenie skarżącego przedłożony projekt nie zawiera wystarczających rozwiązań zabezpieczających przyległe tereny przed negatywnym oddziaływaniem, w szczególności przed hałasem, promieniowaniem elektroenergetycznym i innymi komponentami środowiska; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.: a. art. 34 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że projekt jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy; b. art. 35 ust. pkt 1 ww. ustawy poprzez przyjęcie, że przedłożony projekt jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Sadowie, decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska (art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko). Dodatkowo Starosta O. poinformował, że w toku pozostaje postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ć. z 14 grudnia 2012r. w sprawie warunków zabudowy działki Nr [...] w miejscowości D. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Opatowie złożył skargę do WSA w Kielcach na decyzję SKO w Kielcach z dnia 4 maja 2015r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Starosta O. w swoim odwołaniu zawnioskował o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda ustalił, że na obszarze, na którym znajdują się działki Nr [...] , [...] i [...] w msc. D. nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego inwestor uzyskał decyzję Burmistrza Ć. o warunkach zabudowy z dnia 14 grudnia 2012r. Organ I instancji wykazał w uzasadnieniu skarżonej decyzji zgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy. Dwie elektrownie wiatrowe są przewidziane do realizacji na terenie gminy Ć.. Łączna maksymalna moc tych elektrowni wynosi 300 kW. Organ wyjaśnił, że współczesna elektrownia wiatrowa składa się z wirnika z łopatami (śmigłem) i gondoli umieszczonych na wieży. Najważniejszą częścią elektrowni wiatrowej jest wirnik, w którym dokonuje się zamiana energii wiatru na energię mechaniczną. Wieża osadzona jest w gruncie poprzez fundament. Stanowiące przedmiot sprawy elektrownie wiatrowe z wieżami o konstrukcji stalowej i wysokości 32,5m ulokowane są wg funkcji na oddzielnych fundamentach żelbetowych. Wysokość zawieszenia rotora - 33,70m npt, poziom wznosu piasty generatora - 32,60m. Średnica łopat elektrowni wynosi 25,50m - warunek spełniony, całkowita wysokość elektrowni ponad poziomem terenu - 46,45m (ustalenia decyzji - całkowita wysokość wieży maksymalnie 53,5m), poziom posadowienia fundamentów wg rys. 04. Jak wynika z projektu budowlanego, w analizowanym przypadku zaprojektowano zastosowanie jednego, tego samego typu elektrowni - [...] XLR 150kW. Moc znamionowa pojedynczej turbiny dla każdej z elektrowni wynosi 150 kW. Hałas od pracujących elektrowni wiatrowych o poziomie 45dB zamykał się będzie w promieniu 300m. Odległość elektrowni wiatrowych od najbliższych zabudowań mieszkalnych wynosi 365m, co spełnia wymagania decyzji o warunkach zabudowy - nie mniej niż 340m. W niniejszym przypadku zaprojektowano maszt stalowy pełnościenny rurowy z umieszoną na nim sztywno pełnościenną gondolą ze śmigłami stanowiącymi całość jako elektrownię wiatrową o wysokości całkowitej 46,45m npt, co spełnia ustalenia decyzji o warunkach zabudowy - maksymalnie 53,5m, wspornik zamocowany na fundamencie. Dla obydwu planowanych elektrowni wiatrowych zaprojektowano ten sam typ fundamentu. Konstrukcja stopy fundamentowej dostosowana jest do warunków gruntowych. Z projektu zagospodarowania terenu - sporządzonego na kopii aktualnej mapy do celów projektowych, uaktualnionej przez uprawnionego geodetę (dokumenty potwierdzające aktualność mapy przyjęto do zasobu powiatowego w dniu 3 lipca 2013 r. i zaewidencjonowano pod Nr [...]), zgodnej z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie wynika, że projektowane dwie elektrownie wiatrowe [...] usytuowano na działce Nr [...] , oddziaływanie rotora nie wykracza poza granice działki. Tereny, na których zaprojektowano wieże użytkowane są rolniczo. Hałas od pracujących elektrowni wiatrowych o poziomie 45 dB zamykał się będzie w promieniu 300m, nie będzie naruszał terenów chronionych akustycznie (w promieniu 365m od elektrowni wiatrowych nie występuje zabudowa mieszkaniowa). W związku z obowiązkiem sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu z wymogami ochrony środowiska organ I instancji ustalił, że inwestycja należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestor załączył do wniosku decyzję Burmistrza Ć. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 14 kwietnia 2011 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie 4 szt. elektrowni wiatrowych [...] o mocy łącznej 600 kW, w miejscowości D., na działce Nr 122 wraz z infrastrukturą przyłączeniową do istniejącej sieci SN. W skład przyłącza będzie wchodzić budowa transformatora napowietrznego 0,4/15kV oraz podziemnej linii NN łączącej poszczególne wiatraki z transformatorem". W ww. decyzji zostały określone warunki dotyczące rodzaju, miejsca i zakresu realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji do wydania decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę. W decyzji z 14 kwietnia 2011 r. określono między innymi warunki: zastosowania w przedmiotowych elektrowniach rozwiązań projektowych uwzględniających zabezpieczenie przyległych terenów przed negatywnym oddziaływaniem, w szczególności przed hałasem, promieniowaniem elektroenergetycznym oraz zanieczyszczeniem wód powierzchniowych i gleb, wznios piast: H-32,6m, średnica wirnika d=24,6m, moc znamionowa: N=150 kW, przy klasie B wykorzystania, zachowanie minimalnego odstępu ok. 75m od osi elektrowni do linii energetycznej PSE 400 kW Połaniec-Koziennice przebiegającej w sąsiedztwie inwestycji, zachowanie odstępu ok. 95m między poszczególnymi wiatrakami, mierzonego od osi elektrowni. W decyzji tej określono wymagania dotyczące zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko tj. wykonać monitoring porealizacyjny wpływu elektrowni wiatrowych na ptaki, obejmujący ocenę zmiany natężenia wykorzystywania terenu przez ptaki w porównaniu z okresem przedrealizacyjnym oraz oszacować śmiertelność ptaków w wyniku kolizji z elektrownią. Monitoring winien objąć cykl roczny od momentu rozpoczęcia użytkowania elektrowni, po zrealizowaniu przedsięwzięcia wykonać pomiary hałasu. Wojewoda stwierdził, że Starosta O. w uzasadnieniu skarżonej decyzji wykazał zgodność planowanej inwestycji z warunkami zawartymi w decyzjach: Burmistrza Ć. o warunkach zabudowy z 14 grudnia 2012 r. dla inwestycji objętej wnioskiem (wraz z transformatorem, którego budowa objęta jest odrębną decyzją o warunkach zabudowy) oraz Burmistrza Ć. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 14 kwietnia 2011 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania. Wypełniając dyspozycje kolejnych punktów przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ odwoławczy stwierdził, iż projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, dotyczących usytuowania inwestycji, zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jest planowana inwestycja nie uniemożliwia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, wody powierzchniowe nie są odprowadzane na teren sąsiednich działek, teren przeznaczony pod budowę elektrowni posiada dostęp do drogi publicznej. Wojewoda podkreślił, że projektowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z emisją hałasu. Jednocześnie z dokumentacji uzupełniającej do raportu o oddziaływaniu na środowisko projektowanej elektrowni wiatrowej wynika, że na terenie działki Nr [...] stanowiącej własność H. C. oraz na terenie Gminy O. objętym obszarem oddziaływania, spodziewany poziom hałasu od pracujących elektrowni wiatrowych wynosić będzie poniżej 45dB. Ponadto projektowane elektrownie wiatrowe spełniają wymogi rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, co wykazał organ I instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji z dnia 29 maja 2015r. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera również stwierdzenie zgodności przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego z przepisami w zakresie określonym art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego. Projekt budowlany dla inwestycji jest kompletny, zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także posiada wymagane uzgodnienia, tj. m.in. opinię ZUDP z 26 kwietnia 2013 r. wraz z korektą opinii z 17 lipca 2013 r., uzgodnienie projektu zagospodarowania terenu ze Świętokrzyskim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach z 4 kwietnia 2013 r., geotechniczne warunki posadowienia. Projekt został sporządzony i sprawdzony przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlane i legitymujących się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisaniu na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Wobec powyższego brak jest, w ocenie Wojewody, podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, że przepis art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami w zakresie określonym przepisem art. 35 ust. 1 ustawy została wykazana i szczegółowo omówiona zarówno w decyzji I instancji, jak i w niniejszej decyzji. Przepis art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak stwierdzono wyżej, inwestor spełnia wymagania określone w art. 32 ust. 4 ustawy. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż nie dopuszczają one jakiejkolwiek uznaniowości organu w kwestii udzielenia pozwolenia na budowę, dlatego też, skoro w analizowanej sprawie nie zostały naruszone obowiązujące przepisy prawa, organ administracji architektoniczno - budowlanej nie ma podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę planowanej inwestycji. Odnosząc się do treści odwołań Wojewoda wyjaśnił, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, iż zostały naruszone przepisy postępowania polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego. O możliwości lokalizacji wnioskowanej farmy wiatrowej na działce Nr [...] w Drzenkowicach przesądziła decyzja Burmistrza Ć. o warunkach zabudowy z 14 grudnia 2012 r. Kwestia oddziaływania tej inwestycji na środowisko została określona w decyzji Burmistrza Ć. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z 14 kwietnia 2011 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla niniejszego przedsięwzięcia. Zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę rozstrzygnięta została w oparciu o wyżej wymienione decyzje. Organ wykazał zgodność projektu budowlanego z ww. decyzjami. Wojewoda podkreślił, że stosownie do art. 86 ustawy o dostępie do informacji o środowisku z dnia 3 października 2008 r., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wiąże organ wydający pozwolenie na budowę oraz że, stosownie do art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Przywołane wyżej przepisy art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego określają zakres sprawdzeń, jakie winien dokonać organ przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Organy obu instancji dokonały takich sprawdzeń. Odnośnie zastrzeżeń podniesionych w odwołaniu, dotyczących braku wystarczających rozwiązań zabezpieczających przyległe tereny przed hałasem, promieniowaniem elektroenergetycznym oraz innymi komponentami organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa przekroczeń hałasu i promieniowania elektroenergetycznego została uwzględniona w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a przekroczenia wyjaśnione i rozstrzygnięte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdzono, że "przedstawiona w raporcie analiza zasięgu oddziaływania hałasu na tereny podlegające ochronie akustycznej nie wskazuje na możliwość wystąpienia przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu". Analiza zasięgu została oparta na danych dotyczących parametrów technicznych obiektów, usytuowania oraz zastosowania środków minimalizujących. Zgodnie z informacjami zawartymi w raporcie oddziaływania na środowisko wykazano, że emisja hałasu oraz pola elektromagnetycznego nie przekroczy standardów jakości środowiska. Dodatkowo Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach nałożył obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie hałasu. Odnośnie kwestii dotyczącej toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ć. z dnia 14 grudnia 2012 r. o warunkach zabudowy Wojewoda wskazał, że decyzja ta jest ostateczna i wykonalna, a wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje wykonania tej decyzji, również w przypadku, gdy mamy do czynienia z trybem nadzwyczajnym postępowania administracyjnego. Odpowiadając na zarzut podniesiony w odwołaniu przez H. C., dotyczący spadku wartości nieruchomości wyjaśnił, że organy: wydający pozwolenie na budowę oraz odwoławczy, nie są upoważnione żadnymi przepisami prawa budowlanego do analizy wzrostu lub spadku wartości nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, a tym samym do ustosunkowania się do subiektywnych odczuć odwołującej się. Kwestia ta wykracza poza zakres kompetencji organów orzekających w niniejszej sprawie. W złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargach H. C. i H. C. wnieśli o uchylenie decyzji z 29 grudnia 2015 r. i zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej odwołanie skarżącej od decyzji z 29 maja 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie: I. Przepisów prawa materialnego: 1) art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz, że posiada kompletne informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, podczas gdy żadna z tych okoliczności nie została przez organ zbadana, 2) art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 i 13 ustawy o samorządzie powiatowym poprzez dopuszczenie do podjęcia działań mogących negatywnie oddziaływać na zdrowie ludzi oraz na środowisko. I. Przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegające na braku analizy obszaru oddziaływania obiektu budowalnego i bezpodstawne uznanie, że na działkach sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji nie występuje negatywne oddziaływanie, 2) art. 136 kpa poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję, w sytuacji gdy postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji budzi zastrzeżenia i nie stanowi podstawy do przyjęcia za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ I instancji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ błędnie przyjął, iż zostały spełnione wymogi art. 35 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, tj. w szczególności, że projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami ochrony środowiska, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz, że posiada kompletne informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony środowiska, podczas gdy żadna z tych okoliczności nie została przez organy zbadana. W ocenie skarżących ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wszystkie ustalenia organu dotyczące spełnienia powyższych norm są oparte wyłącznie na twierdzeniach inwestora. Ich zdaniem organy nie dokonały należytej analizy i nie przeprowadziły dowodów, które pozwoliłyby wskazać, czy planowana inwestycja na etapie jej realizacji, a potem eksploatacji, rzeczywiście spełni wymagania w zakresie ochrony interesów ludzi i środowiska, w szczególności w zakresie dopuszczalnej emisji hałasu, oddziaływania pola elektromagnetycznego oraz ochrony środowiska. Akta sprawy nie zawierają żadnego materiału dowodowego, który pozwoliłby na weryfikację danych, uznanych przez organy za miarodajne w tym zakresie. Skarżący wskazali, że badanie strefy oddziaływania elektrowni wiatrowej powinno obejmować ustalenie zasięgu wszelkich możliwych negatywnych oddziaływań, w szczególności zasięgu hałasu, ale także innych możliwych konsekwencji np. urwania się śmigieł, przewrócenia się obiektu, pożaru turbiny, rozrzucenia kawałków lodu, migotania cienia. W przypadku kilku sąsiadujących obiektów stawianych w bliskiej odległości, z uwagi na zachodzącą kumulację oddziaływań. Zdaniem skarżących, organ dopuścił do podjęcia działań mogących negatywnie oddziaływać na zdrowie ludzi oraz na środowisko, a powinien brać pod uwagę ochronę interesów mieszkańców okolicy projektowanej elektrowni, a ta ochrona musi być realna. W swojej skardze Starosta O. reprezentujący Skarb Państwa wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania tj: art. 7, 76 § 1, 77 § 1 i 80 kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w: a) nie wzięciu pod uwagę odległości farm wiatrowych od zabudowań mieszkalnych, która wynosi 365m, nie zważając na Uchwałę Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego Nr XLVII/833/14 z 22 września 2014 r. dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Świętokrzyskiego gdzie w rozdziale XII p. 2 mówi się, że odległość rozmieszczenia elektrowni wiatrowej od zabudowań nie może być mniejsza niż 500m, b) nie wzięcie pod uwagę, że projektowane farmy wiatrowe zlokalizowane są na terenach rolniczej przestrzeni produkcyjnej wysokiej klasy bonitacyjnej II i III. Organ wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, grunty rolnicze objęte są ochroną, a w szczególności grunty klasy I, II i III. Zdaniem Starosty, projektowana inwestycja obejmuje grunty, które tworzą zwarty obszar przeznaczony pod użytkowanie rolnicze, położony w otwartej przestrzeni produkcyjnej. Tym samym, wprowadzenie funkcji przemysłowej w terenie zdominowanym przez funkcję rolną i w pobliżu terenów przeznaczonych co do zasady pod zabudowę zagrodową, jest sprzeczne z ogólną zasadą ochrony gruntów rolnych, która polega przede wszystkim na ograniczaniu przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Planowana inwestycja nie da się pogodzić z rolnym charakterem gruntów i spowoduje zaburzenie w istniejącym systemie gruntów rolnych. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 21 października 2016 r. J. P. wniósł o oddalenie złożonych skarg i przyłączył się do stanowiska Wojewody Świętokrzyskiego zawartego w odpowiedzi na skargę. Podniósł, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zawiera szczegółowe uzasadnienie. Wskazał, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach prowadzone były sprawy sygn. akt II SA/Ke 635/15 i II SA/Ke 636/15, a wydane w nich orzeczenia potwierdziły legalność decyzji wydanych przez Burmistrza Ć. z 14 grudnia 2012 r. o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zawarte w nich zarzuty są uzasadnione. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (które to zastrzeżenie w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie: 1/ art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 909) oraz 2/ art. 33 Prawa budowlanego. Ad.1/ Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W ramach wynikającego z tego przepisu obowiązku, organ powinien zbadać między innymi zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Nie może budzić żadnych wątpliwości to, że inwestycja polegająca w sumie na budowie czterech elektrowni wiatrowych, transformatora, linii NN, kabli, dróg i placów manewrowych jest inwestycją przemysłową. Co prawda zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja dotyczy tylko dwóch elektrowni wiatrowych wraz z siecią elektroenergetyczną wchodzących w skład całego zamierzenia budowlanego, którego pozostałe obiekty zostały objęte trzema innymi decyzjami (decyzje w sprawie dwóch pozostałych elektrowni wiatrowych kontrolowane były w sprawie II SA/Ke 153/16, zaś decyzje dotyczące transformatora i przełącznika radiowego wg. wyjaśnienia inwestora złożonego na rozprawie przed Sądem nie zostały zaskarżone), tym niemniej nawet budowa dwóch wiatraków na gruntach rolnych II i III klasy poczynając od 26 maja 2013 r. jest możliwa tylko na terenach, dla których uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przewidujący taką lokalizację. Zauważyć bowiem należy, że w dniu 26 maja 2013 r. weszła w życie ustawa z 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych leśnych (Dz. U. 2013 r., poz. 503). Poczynając od tej daty, zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagające zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie zaś do ustępu 2 art. 7 tej ustawy, jeśli chodzi o grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III, to ich przeznaczenie na cele nierolnicze wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. W niniejszej sprawie nie są spełnione przesłanki wymienione w ust. 2a, pozwalające na przeznaczenie takiego gruntu na cele nierolnicze bez zgody ministra, a co za tym idzie, bez miejscowego planu zagospodarowania, gdyż warunki wymienione w tym ustępie muszą być spełnione łącznie. Tymi warunkami są: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) grunty te położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych; 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części. Nie może budzić wątpliwości, że działka nr [...] tych wymogów nie spełnia. Ustawa z 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie zawiera żadnych przepisów przejściowych. Za utrwalone już należy uznać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym przepisy ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tym art. 7 ust. 2 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym od 26 maja 2013 r. znajdują zastosowanie do spraw niezakończonych ostatecznym rozstrzygnięciem, a wszczętych wnioskiem złożonym po rządami starej ustawy (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2016 r., sygn. II OSK 2663/14, z dnia 18 marca 2016 r., sygn. II OSK 1443/14, z dnia 7 kwietnia 2016 r. sygn. II OSK 2367/14 – dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Co prawda wszystkie wyżej wymienione sprawy dotyczyły postępowań w sprawie o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, jednakże zdaniem składu orzekającego, powyższy pogląd zachowuje aktualność także w realiach niniejszej sprawy. Dla przypomnienia wskazać należy, że inwestor przed zmianą ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych uzyskał między innymi decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...] (po wcześniejszym podziale działki 122 na kilka części). W decyzji tej, z 14 grudnia 2012 r., która dotyczyła budowy dwóch siłowni wiatrowych na działce [...] oraz przyłącza do sieci SN na działce nr [...] , Burmistrz Ć. ustalił, że grunty, na których zlokalizowana zostanie elektrownia wiatrowa, projektowane do wyłączenia z użytkowania rolniczego, nie stanowią zwartych obszarów w obrębie klasy I-III przekraczających 0,5 ha i w związku z tym nie wymagają uzyskania zgody ministra. Powyższa decyzja, właśnie z uwagi na naruszenie art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych była przedmiotem postępowania nieważnościowego, które ostatecznie zakończyło się prawomocną decyzją SKO w Kielcach z 4 maja 2015 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności (skarga od tej decyzji została oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia 22 września 2015 r. w sprawie II SA/Ke 635/15). Powodem takiego rozstrzygnięcia była rozbieżność w wykładni tego przepisu, a w szczególności pojęcia "zwartego obszaru", uniemożliwiająca uznanie, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Wniosek o pozwolenie na budowę został złożony 16 sierpnia 2013 r., a więc już pod rządem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu nadanym ustawą z 8 marca 2013 r., natomiast już po uzyskaniu przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy. Otóż zdaniem Sądu, fakt uzyskania przez skarżącego ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy nie może skutkować stosowaniem w sprawie o pozwolenie na budowę przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych w ich brzmieniu sprzed nowelizacji. Jakkolwiek bowiem uzyskana przez skarżącego decyzja ustalająca warunki zabudowy dawała mu niejako promesę, że na działce [...] będzie mógł w przyszłości zrealizować zamierzoną inwestycję, tym niemniej taka promesa wynikająca z decyzji o warunkach zabudowy nie jest bezwzględna. Przykładowo w sytuacji, gdy po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dojdzie do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który będzie przewidywał inne przeznaczenie dla danego terenu, stosownie do art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdza się wygaśnięcie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Tym bardziej, zdaniem Sądu, wprowadzone ustawą ograniczenia co do możliwości przeznaczenia gruntów rolnych klasy I-III na cele nierolnicze powinno mieć pierwszeństwo przed indywidualnie wydaną decyzją ustalającą warunki zabudowy. Jak wskazał w swoim wyroku z dnia 18 października 2006 roku, sygn. akt P 27/05 (OTK-A 2006/9/124) Trybunał Konstytucyjny, jednostka musi zawsze liczyć się z tym, że zmiana warunków społecznych lub gospodarczych może wymagać nie tylko zmiany obowiązującego prawa, ale również niezwłocznego wprowadzenia w życie nowych regulacji prawnych. W szczególności ryzyko związane z wszelką działalnością gospodarczą obejmuje również ryzyko niekorzystnych zmian systemu prawnego. Za zastosowaniem bezpośrednio przepisów nowej ustawy w przedmiotowej sprawie przemawia ważny interes publiczny. Celem ustawodawcy było wzmocnienie ochrony gruntów rolnych klasy I-III. Przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przed ich zmianą z uwzględnieniem wykładni tych przepisów, nie zapewniały należytej ochrony tego rodzaju gruntom. Przed zmianą art. 7 ust. 2 tej ustawy, zgoda ministra na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III była wymagana, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekraczał 0,5 ha. Dominującym stanowiskiem w wykładni tego przepisu był pogląd, że przez zwarty obszar projektowany do przeznaczenia należy rozumieć obszar działki, która ma być zagospodarowana. To z kolei powodowało, że wymóg zgody ministra mógł być eliminowany poprzez podział większych działek na działki o powierzchni nieprzekraczającej 0,5 ha, tak jak miało to miejsce w tej sprawie. Wyjątek polegający na braku zgody Ministra na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne zmienił się niemalże w regułę. Bezpośrednie zastosowanie przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tej sytuacji uznać należało za w pełni uzasadnione. Stosownie zaś do art. 6 kpa, obowiązkiem organów w tej sprawie było zastosowanie przy dokonywaniu sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania terenu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, aktualnie obowiązujących przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dysponowanie przez inwestora decyzją o warunkach zabudowy nie zwalniało organu z tego obowiązku. Dodatkowo zauważyć należy, że w decyzji SKO odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ć., na którą powołuje się Wojewoda, badano tę decyzję pod kątem naruszenia przez nią przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, a nie aktualnych. Ad.2) Zgodnie z art. 33 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Otóż zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają także i ten przepis, bowiem dotyczą jedynie dwóch wiatraków wraz siecią elektroenergetyczną (podczas gdy całe przedsięwzięcie obejmuje 4 elektrownie i inne obiekty, w tym transformator, objęte łącznie 4 decyzjami o pozwoleniu na budowę), które samodzielnie nie mogą funkcjonować zgodnie ze swoim przeznaczeniem, co zostało zresztą przyznane przez pełnomocnika inwestora na rozprawie przed Sądem. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością ich uchylenia, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do pozostałych zawartych w skargach zarzutów, to przede wszystkim wskazać należy, że plan zagospodarowania przestrzennego województwa nie ma charakteru aktu prawnego powszechnie obowiązującego, tym bardziej nie jest on więc aktem prawa miejscowego. Dlatego też organ w tej sprawie nie miał obowiązku badania zgodności projektu budowlanego z tym planem. Jeśli natomiast chodzi o zarzucane naruszenie przepisów ochrony środowiska, to kwestia ta była przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a. zasądzono na rzecz skarżących H. C. oraz Skarbu Państwa Starosty O. poniesione przez nich koszty w postaci uiszczonych wpisów od skarg. Ponownie rozpoznając wniosek organ winien uwzględnić dokonaną wyżej wykładnię prawa, a więc w szczególności to, że wydanie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych na gruntach rolnych klasy I-III jest możliwe tylko na terenie, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidujący taki właśnie sposób zagospodarowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło