II SA/Ke 157/25

WyrokWSA w Kielcach2025-05-28

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Świętokrzyski prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Starosty Buskiego ustalającą wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, uwzględniając zeznania świadków i dostarczone dokumenty, pomimo zarzutów strony skarżącej o błędnej ocenie materiału dowodowego i stronniczości postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewody Świętokrzyskiego jest zgodna z prawem. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, opierając się na zeznaniach świadków i dostarczonych dokumentach, co było zgodne z zaleceniami sądu z poprzedniego postępowania. Zarzuty strony skarżącej dotyczące błędnej oceny dowodów i stronniczości postępowania zostały uznane za bezzasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, Starosta Buski ponownie wydał decyzję ustalającą wykaz uprawnionych. Wojewoda Świętokrzyski utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła organom błędną ocenę materiału dowodowego, stronniczość i pominięcie istotnych dowodów. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 10 lutego 2025 r. znak: SPN.IV.7511.1.1.2025 w przedmiocie ustalenia uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. oddala skargę. Decyzją z 7 lutego 2025 r. znak: SPN.IV.7511.1.1.2025 Wojewoda Świętokrzyski utrzymał w mocy decyzję Starosty Buskiego znak: GKN.6810.4.44.2016 z 12 grudnia 2024 r. w przedmiocie ustalenia uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z 14 lipca 2023 r. Starosta Buski orzekł o nieustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej wsi [...] (zwanej dalej "Wspólnotą"). Wojewoda Świętokrzyski, rozpatrując wniesione odwołanie, decyzją z 14 września 2023 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z 14 lipca 2023 r. W wyniku wniesionej skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 30 stycznia 2024 r. o sygn. akt II SA/Ka 666/23 uchylił decyzję Wojewody Świętokrzyskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Buskiego z dnia 14 lipca 2023 r. W uzasadnieniu wskazano, że przy ustalaniu faktycznego korzystania ze wspólnoty gruntowej kluczowe są zeznania świadków – którzy są w stanie potwierdzić, czy dana osoba, roszcząca sobie prawa do udziału we Wspólnocie, faktycznie korzystała z niej we wskazanym w ustawie czasie. Ponadto zauważono, że kwestia użytkowania gruntów Wspólnoty przez dane osoby nie została szczegółowo omówiona w uzasadnieniu decyzji - z przywołaniem danych konkretnych osób - w sposób, który umożliwiłby merytoryczną kontrolę wydanej decyzji. Starosta Buski, po ponownie przeprowadzonej analizie materiału dowodowego, decyzją z 12 grudnia 2024 r., działając na podstawie art. 6a ust. 1 i art. 8e ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 140), zwanej dalej "ustawą", orzekł: - w pkt 1 o ustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej wsi [...] oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we Wspólnocie, stanowiących integralny załącznik do decyzji, - w pkt 2 o odmowie ustalenia uprawnień do udziału we Wspólnocie Gruntowej wsi [...] dla: M. T., L. S., M. K., P. B., K. i H. S., E. i S. K., K. K., C. i L. K. B. S. , Z. S. , - w pkt 3, o wykazie, o którym mowa w pkt 1 co do tego, że podlega z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przeanalizował całość zgromadzonego materiału, szczególności dokonane dwukrotnie przesłuchania świadków, szczegółowo je omawiając. W odwołaniu od ww. decyzji L. K. (zwany dalej "stroną") zarzucił organowi I instancji błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności uznanie za wiarygodne zeznania niektórych świadków oraz stronniczość przesłuchań, argumentując że osoby mieszkające we wsi [...] zostały pominięte w udziale we Wspólnocie i wskazując, m.in. że S. C. nie użytkował gruntów Wspólnoty w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Wojewoda Świętokrzyski, utrzymując w mocy ww. decyzję, wskazał że organ I instancji, po ponownej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków, zawiadomieniem z 3 września 2024 r. zawiadomił wszystkich wnioskodawców o przygotowanym projekcie wykazu uprawnionych do udziału we Wspólnocie oraz o możliwości składania zastrzeżeń. Do przygotowanego wykazu zastrzeżenia złożyła m.in. strona, nie przedstawiając jednak żadnych dokumentów ani dowodów potwierdzających, że powinna zostać w nim uwzględniona. Starosta Buski, analizując zeznania strony (oraz pozostałych świadków) uznał, że nie posiada ona wiedzy na temat osób, które faktycznie użytkowały grunty Wspólnoty w prawnie relewantnym czasie, jak również sama tych gruntów nie użytkowała, ponieważ jej zeznania dotyczące wskazania takich osób wykluczają się z zeznaniami osób, które posiadały dokumenty potwierdzające fakt użytkowania gruntów Wspólnoty. Strona w zeznaniach wskazała jedynie osoby z [...] jako użytkujących grunty. Jednak większa przesłuchiwanych osób stanowczo zaprzeczyła, aby mieszkańcy [...] korzystała z gruntów Wspólnoty. W tym kontekście Wojewoda uznał, że organ I instancji wnikliwie przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustalił, które osoby korzystały z gruntów Wspólnoty w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r., opierając się na zeznaniach wnioskodawców oraz dostarczonych przez nich dokumentach. Zdaniem Wojewody postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy oraz ogólnymi zasadami wyrażonymi w K.p.a., a w podjętej decyzji szczegółowo uzasadniono podstawy wydanego rozstrzygnięcia – stosując się do zaleceń zawartych w ww. wyroku z 30 stycznia 2024r. o sygn. akt II SA/Ka 666/23. Starosta w sposób prawidłowy i wyczerpujący zgromadził cały dostępny materiał dowodowy, zawierający informacje o osobach uprawnionych do udziału we Wspólnocie, w szczególności dwukrotnie przeprowadził dowód z przesłuchania wnioskodawców i innych osób (radni, sołtysi z miejscowości [...] i [...]) oraz wnikliwie je przeanalizował. W uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji organ I instancji wyczerpująco opisał zeznania osób przesłuchanych w charakterze świadka i uzasadnił ich wpływ w kontekście wydanego orzeczenia. Ustalenia zawarte w decyzji organu I instancji znajdują potwierdzenie w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy czym Wojewoda stwierdził, że w przeprowadzonym postępowaniu podjęte zostały wszelkie działania mające na celu prawidłowe ustalenie wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie. Natomiast odwołujący się nie przedstawił dowodów na poparcie swojego korzystania ze Wspólnoty we wskazanym ustawowo okresie – w związku z czym podniesione zarzuty należało uznać za bezzasadne. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, strona zakwestionowała ww. decyzję Wojewody oraz "całe prowadzone postępowanie" – oparte, jej zdaniem, wyłącznie na zeznaniach wybranych świadków – przy czym wszyscy zeznawali pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a organ uprzednio sam stwierdził rozbieżności w zebranym materiale dowodowym. W tym zakresie skarżący przykładowo wskazał, że Starosta dał wiarę zeznaniom S. C. – który zeznał, nie podzielając zeznań strony, że tylko on użytkował grunty Wspólnoty w [...] – podczas gdy nie miał wiedzy na ten temat, ponieważ sam użytkował te grunty dopiero od 2012 r. Tymczasem to skarżący użytkował grunty Wspólnoty w [...] – na co ma świadków. Skarżący podniósł, że poprzednie decyzje Starosty były uchylane ze stwierdzeniem, że organ ten nie dołożył należytej staranności w wyjaśnieniu, czy grunty Wspólnoty były faktycznie użytkowane przez konkretne osoby. Tymczasem organ I instancji ma dostępne środki, żeby zweryfikować niektóre zeznania – może sprawdzić na zdjęciach lotniczych, tzw. ortofotomapa, czy wskazany przez danego świadka teren był koszony. Niedopuszczalne jest, zdaniem strony, aby za udziałowca uznać osobę, która posiada gospodarstwo tylko "na papierze", gdyż w rzeczywistości nie prowadzi już żadnej działalności rolniczej, a jedynie zeznaje że faktycznie korzystała z gruntów Wspólnoty, nawet nie wskazując, którą działkę użytkowała. Skarżący sformułował także zastrzeżenia co do tego, czy Starosta Buski mógł w ogóle prowadzić sprawę, w sytuacji gdy główny udziałowiec – A. L. – jest urzędującym członkiem Zarządu Powiatu Buskiego, co wywołuje uzasadnione wątpliwości co do obiektywności organu – Starosty Buskiego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie sądowej 21 maja 2025 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że zaskarżona obecnie decyzja została wydana wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawomocnym wyrokiem z 30 stycznia 2024 r. o sygn. akt II SA/Ke 666/23 (w rezultacie skargi A. L.) wydanych poprzednio decyzji Wojewody Świętokrzyskiego i Starosty Buskiego w przedmiocie nieustalenia uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej wsi [...]. Mianowicie, w poprzednio zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że w zgromadzonym materiale dowodowym pojawiają się rozbieżności, które uniemożliwiają sporządzenie wykazu uprawnionych do udziału we Wspólnocie i nie istnieje zgoda co do tego, kto korzystał z tych gruntów jako osoba uprawniona do Wspólnoty, zgodnie ze zwyczajami miejscowym, a kto korzystał wyłącznie na podstawie stosunku obligacyjnego lub nielegalnie i niezgodnie ze zwyczajami miejscowymi. W konsekwencji, zagadnieniem o zasadniczym znaczeniu dla rozpoznania niniejszej sprawy jest kwestia związania Sądu przytoczonym wyżej wyrokiem. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z tego też względu orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania, w jakim zostało wydane, obejmując zarazem przyszłe (ewentualne) postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r. o sygn. akt IV SA 527/97). Jest to szczególnie istotne przy orzeczeniach kasatoryjnych, gdzie w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego zawarte są wskazania co do dalszego postępowania organów administracji publicznej, jak również ocena prawna ich dotychczasowych działań. Ze względu na powyższe, zarówno organy obu instancji, orzekające w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach związani są powołanym wyrokiem z 30 stycznia 2024 r. o sygn. akt II SA/Ke 666/23, w którego uzasadnieniu zwrócono uwagę, że ustalenia przedstawione w uprzednio zaskarżonej decyzji nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, zaś w aktach sprawy, pomimo zawartych w wydanych decyzjach rozległych rozważań o charakterze prawnym umów dzierżawy gruntów Wspólnoty i wywodzeniu w tym zakresie negatywnych skutków w odniesieniu do A. L., brak takiej umowy zawartej ze skarżącym. Ponadto tut. Sąd zauważył, że S. C. i R. T. potwierdzili, iż A. L. użytkował grunty Wspólnoty w relewantnym prawnie okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r. – przy czym zaakcentowano, że przy ustalaniu faktycznego korzystania ze wspólnoty gruntowej kluczowe są zeznania świadków – którzy są w stanie potwierdzić, czy dana osoba roszcząca sobie prawa do udziału we wspólnocie faktycznie korzystała z niej we wskazanych w ustawie okresach czasu (por. wyrok WSA w Lublinie z 9 marca 2021 r. sygn. akt. II SA/Lu 637/20). Tymczasem, jak zauważył Sąd, do zeznań ww. świadków żaden z organów nie odniósł się w szczegółowy sposób, poprzestając na wyciągnięciu negatywnych dla skarżącego konsekwencji wynikających z umowy dzierżawy – której brak jednak w aktach niniejszej sprawy. Tut. Sąd, odnosząc się do końcowego stwierdzenia organu odwoławczego, że "skomplikowane stosunków miejscowych, w których mieszkańcy Wiślicy i [...] nie mają wiarygodnych informacji o tym, kto faktycznie korzystał z gruntów wspólnoty i w jakich przedziałach czasowych", uznał że nie może to stanowić usprawiedliwienia dla poczynienia w wydanej decyzji ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym. Jeśli chodzi zaś o przedstawione w (uprzednio) zaskarżonej decyzji stanowisko Wojewody Świętokrzyskiego co do tego, że istnieją rozbieżności polegające na tym, że część osób wskazuje, że dana osoba użytkowała grunty, natomiast inne osoby wskazują, że ta sama osoba nie użytkowała gruntów Wspólnoty, to Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotowe kwestie nie zostały w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia szczegółowo omówione – z przywołaniem danych konkretnych osób – w sposób, który umożliwiłby merytoryczną kontrolę tej decyzji. Takie postępowanie, zdaniem tut. Sądu, narusza fundamentalne dla procedury administracyjnej zasady z art. 7 i 8 § 1 K.p.a. Jednocześnie tut. Sąd stwierdził, że "nie budzi przy wątpliwości sam modus operandi prowadzenia postępowania w sprawie, w którym Starosta Buski, przesłuchując ponownie wnioskodawców w celu ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, sformułował następujące pytania: - Czy grunty Wspólnoty w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015r. były oddawane rolnikom indywidualnym do wyłącznego użytkowania na podstawie umowy dzierżawy? - Proszę wskazać osoby, które użytkowały grunty tylko i wyłącznie jako dzierżawca (posiadanie zależne), a nie w ramach przysługującego im udziału we Wspólnocie. - Jak wykorzystywany był czynsz z tytułu dzierżawy gruntów Wspólnoty i komu przypadał? - Czy jakiekolwiek grunty Wspólnoty pozostawały dostępne dla okolicznych rolników do wspólnego, swobodnego korzystania we własnym imieniu na podstawie posiadanego udziału we Wspólnocie? - Jakie są zwyczaje miejscowe dotyczące pozyskiwania pożytków ze Wspólnoty? - W jaki sposób Pan/Pani pozyskiwał/-a pożytki z gruntów Wspólnoty?" W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z poprzednio wyrażonym stanowiskiem tut. Sądu – podzielanym również przez skład obecnie orzekający – w świetle całokształtu uregulowań znajdujących zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym prawidłowe jest stanowisko Wojewody, że ustalenia dotyczące posiadania gospodarstwa rolnego oraz sposobu użytkowania gruntów Wspólnoty (przez okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r.) stanowią punkt wyjścia do weryfikacji, czy w konsekwencji – zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 140), zwanej dalej "ustawą" – osoby korzystające ze Wspólnoty są uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej. Istotne przy tym pozostaje, że w myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 K.p.a.). Wreszcie, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Analizując uzasadnienia wydanych obecnie decyzji organów obu instancji – w których ponownie odniesiono się do zgromadzonego uprzednio materiału dowodowego, obejmującego m.in. dwukrotne przesłuchanie świadków (z wysnuciem jednak odmiennych wniosków niż uprzednio) – stwierdzić trzeba, że zalecenia tut. Sądu zawarte w wyroku z 30 stycznia 2024r. o sygn. akt II SA/Ka 666/23 zostały wykonane w całości – stosownie do wymogów art. 153 p.p.s.a. W tym zakresie za nieskuteczną należy uznać argumentację skarżącego, który zarzucił organom oparcie się na zeznaniach jedynie części ww. osób (ostatecznie uznanych za udziałowców Wspólnoty) – przy jednoczesnej odmowie przyznania przymiotu wiarygodności innym osobom, ostatecznie wykluczonym z udziału we Wspólnocie, które głównie potwierdzały sobie wzajemnie relewantny czas korzystania z gruntów Wspólnoty. Mianowicie, jak trafnie wskazały organy obu instancji, kierując się dyspozycją art. 6a ust. 1 pkt 1 i art. 8e ustawy – w odniesieniu do uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej osób, które posiadają gospodarstwa rolne i nieprzerwanie przez okres od dnia 1 styczniu 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. faktycznie korzystały ze wspólnoty gruntowej – za uprawnionych do udziału we Wspólnocie należało uznać te osoby, które w ustawowym okresie czasu faktycznie korzystały z gruntów Wspólnoty – bez względu na to, czy posiadały umowę dzierżawy czy też nie. Jak trafnie zauważono – umowa dzierżawy może być jedynie potwierdzeniem faktycznego użytkowania gruntów Wspólnoty. Z tych względów w toku ponownie prowadzonego postępowania ustalono, które osoby jednoznacznie korzystały z gruntów Wspólnoty od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. – nie tylko (jak wskazuje skarżący) na podstawie zeznań świadków, ale również w oparciu o dostarczone dokumenty (umowy dzierżawy, zaświadczenia z ARiMR o pobieraniu płatności przez część osób na grunty), dodatkowo potwierdzające wiarygodność składanych wyjaśnień. W tym zakresie organ I instancji trafnie zwrócił uwagę, że: - A. L. dostarczył zaświadczenie z dnia 14 kwietnie 2020 r. wydane prze ARiMR, z którego wynika, że w latach 2005-2019 otrzymywał płatności w ramach wsparci bezpośredniego do powierzchni działki nr [...], położonej w obrębie [...], gm. [...], a podczas składania zeznań oświadczył, że od 2001 r. użytkuje grunty Wspólnoty i nie posiada zawartej umowy dzierżawy, gdyż były to grunty porzucone; - fakt użytkowania gruntów przez A. L. został potwierdzony również przez: D. i S. małż. C., R. T., A. K., E. i S. K., Z. R., M. K., E. i S. K., G. T., K. S., Z. S. oraz J. K. – przy czym organ podkreślił, że żadna z przesłuchiwanych osób nie wskazała, aby A. L. na pewno nie użytkował gruntów Wspólnoty; - A. K. oraz R. T. (następcy prawni M. T.) dostarczyli zaświadczenia z dnia 11 kwietnia 2022 r. wydane przez ARiMR, z których wynika, że w latach 2006-2014 M. T., a w latach 2015-2021 A. K. otrzymywały płatności w ramach wsparcia bezpośredniego do powierzchni działki nr [...], położonej w obrębie [...], gm. [...]; - w aktach sprawy znajdują się umowy dzierżawy działki nr [...] w latach 1996-2016; - fakt użytkowania przez A. K. oraz R. T. został potwierdzony również przez zeznania: D. i S. małż. C., E. i S. małż. K., Z. R., M. K., E. i S. K., A. L., K. K., G. T., K. S., Z. S., R. B., T. S. oraz J. K. przy czym żadna z tych osób nie wskazała, aby A. K. oraz R. T. na pewno nie użytki gruntów Wspólnoty; - T. S. dostarczył zaświadczenie ARiMR z 11 kwietnia 2022 r., z którego wynika, że w latach 2006-2011 otrzymywał płatności w ramach wsparcia bezpośredniego do powierzchni działki nr [...], położonej w obrębie [...]; - fakt użytkowania gruntów przez T. S. został potwierdzony również przez zeznania R. T., A. K., E. i S. małż. K., Z. R. M. K., E. i S. K., A. L., Z. S. oraz J. K.; jedynie K. S. jako jedyna osoba w zeznaniach wskazał, że T. S. na pewno nie użytkował gruntów Wspólnoty, jednak 17 października 2024 r. złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie ma takiej pewności; - S. C. dostarczył zaświadczenie ARIMR z 20 października 2021 r., z którego wynika, że w latach 2012-2021 otrzymywał płatności w ramach wsparcia bezpośredniego do powierzchni m.in. działek nr [...], [...] położonych w obrębie [...], gm. [...] oraz m.in. działek nr [...], [...], [...], położonych w obrębie [...], gm. [...]; - fakt użytkowania gruntów przez S. C. został potwierdzony również przez zeznania: R. T., A. K., E. i S. małż. K., Z. R., E. i S. K., A. L., K.K., T. S., G. T., K. S., Z. S. oraz J. K., przy czym tylko skarżący L. K. – jako jedyna osoba – wskazał, że S. C. na pewno nie użytkował gruntów Wspólnoty. Organ, wbrew zarzutom skargi, odniósł się do zeznań L. K. oraz pozostałych świadków, stwierdzając że nie posiadają wiedzy na temat osób, które faktycznie użytkowały grunty Wspólnoty w ustawowym czasie, jak również same tych gruntów nie użytkowały, argumentując że zeznania te – dotyczące wskazania takich osób – wykluczają się z zeznaniami powołanych wyżej osób – które posiadają dokumenty potwierdzające fakt użytkowania gruntów Wspólnoty. Ponadto, skarżący wskazał jedynie osoby z [...] jako użytkujących grunty – co do których większość przesłuchiwanych osób stanowczo zaprzecza fakt korzystania z gruntów Wspólnoty. Mając na uwadze powyższe, organ dokonał analizy protokołów z przesłuchań przywołanej na wstępie grupy osób, tj. A. L., A. K., R. T., T. S. i S. C. - celem ustalenia pozostałych osób, które zostały wskazane jako korzystające z gruntów Wspólnoty oraz osób, które na pewno gruntów Wspólnoty nie użytkowały. Uznano, że skoro wymienione osoby na pewno z gruntów korzystały – co potwierdza załączona dokumentacja oraz zeznania świadków, to posiadają one wiedzę na temat pozostałych osób, które złożyły wnioski o udział we Wspólnocie. Ponadto, wyszczególniono, że: - A. L., jako osoby na pewno użytkujące grunty Wspólnoty wskazał: A. K., R. T., E. i S. K., T. S., J. K., D. i S. małż. C., A. S i G. T. (małżeństwo); - A. K. oraz R. T. (zbieżne zeznania) jako osoby, które na pewno użytkowały grunty Wspólnoty wskazali: Z. R., E. i S. K., R. B., T. S., J. i A. małż. L., P. B., D. i S. małż. C., A. S. i G. T. (małżeństwo), K. S. oraz Z. S.; - T. S. jako osoby, które na pewno użytkowały grunty Wspólnoty wskazał: A. K., R. T., D. i S. małż. C., A. S. i G. T. (małżeństwo); - D. i S. małż. C. (zbieżne zeznania) jako osoby, które na pewno użytkowały grunty Wspólnoty wskazali: A. K., R. T., J. i A. L., J. K., A. S. i G. T. (małżeństwo), K. S. oraz Z. S. Na podstawie zeznań ww. świadków ustalono kolejne osoby, które na pewno użytkowały grunty Wspólnoty w ustawowym okresie czasu: E. i S. K., J. K., A. S. i G. T. (małżeństwo), K. S. oraz Z. S.. W przypadku E. i S. małż. K. szereg osób wskazało, że użytki oni grunty Wspólnoty w ustawowym czasie, natomiast tylko jedna osoba – K. K., wskazała, że na pewno gruntów Wspólnoty nie użytki. Organ przeanalizował zeznania K.K. oraz pozostałych świadków i uznał, że K. K. nie posiada wiedzy na temat użytkowania gruntów przez wnioskodawców oraz nie należy ich uznawać za wiarygodne – gdyż osoba ta wskazała głównie mieszkańców [...], które jak wynika z zeznań większości świadków, gruntów Wspólnoty na pewno nie użytkowały. Podobnie w przypadku J. K. - szereg osób wskazało go jako osobę na pewno użytkującą grunty Wspólnoty w ustawowym czasie, natomiast tylko jedna osoba - R. T. wskazał, że gruntów Wspólnoty na pewno nie użytkował. Jednak w dniu 17 października 2024 r. R. T. złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie posiada wiedzy na temat użytkowania gruntów przez J. K.. A. S. i G. T. (małżeństwo), K. S. i Z. S. zostali wskazani przez szereg świadków jako osoby na pewno użytkujące grunty Wspólnoty, natomiast żadna osoba nie zeznała, że osoby te z gruntów na pewno nie korzystały. Organ, analizując jeszcze zeznania, z których wynika, że Z. R. oraz R. B. również użytki grunty Wspólnoty w ustawowym czasie, wskazał że w przypadku Z. R. fakt użytkowania gruntów potwierdzili: M. K., R. T., A. K., E. i S. K., R. B., G. T., Z. S. oraz J. K., natomiast tylko jedna osoba tj. K. K. zeznała, że na pewno gruntów Wspólnoty nie użytkowała. Podobnie jak w przypadku E. i S. małż. K., organ uznał zeznania K. K. za niewiarygodne. W przypadku R. B. fakt użytkowania gruntów potwierdzili: M. K., S. K., R. T., A. K., E. i S. K., Z. R., G. T. oraz J. K., natomiast tylko K. K. zeznała, że gruntów na pewno nie użytkowała. W dniu 14 października 2024 r. D. i S. małż. C. złożyli oświadczenie, z którego wynika, że podczas zeznań w dniu 14 marca 2023 r. wskazali, że R. B. nie użytkował gruntów, jednak ostatecznie stwierdzają, że nie mają takiej pewności. W tym kontekście za w pełni uprawnione należy uznać stwierdzenie Wojewody o wnikliwej analizie zgromadzonego materiału dowodowego (obejmującego zeznania wnioskodawców oraz dostarczonych przezeń dokumenty) i prawidłowych, zgodnych z wymogami K.p.a. i ustawy – poczynionych na tej podstawie – ustaleniach, które osoby korzystały z gruntów Wspólnoty w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2015 r. To właśnie ze względu na powyższe ustalono wykaz osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie, odmawiając jednocześnie ustalenia uprawnień do udziału: M. K., P.B., K. i H. S. , E. i S. małż. K., K. K. , V. i L. K. , B. S. , Z. S. W ich przypadku, w zeznaniach co najmniej kilku świadków, zgodnie wskazano je jako osoby, które gruntów Wspólnoty na pewno nie użytkowały. M. K. został wskazany przez 6 świadków jako osoba na pewno nie użytkująca gruntów (w tym 4 osoby z wykazu uprawnionych), natomiast tylko 2 osoby wskazały, że grunty te użytkował. P. B. został wskazany przez 5 świadków jako osoba na pewno nie użytkująca gruntów (w tym 4 osoby, które grunty na pewno użytkowały na podstawie dostarczonych dokumentów i zeznań), natomiast 8 osób wskazało, że grunty użytkował. W przypadku K. i H. S., E. i S. K., K.K., V. i L. małż. K., B. S. - przesłuchiwani świadkowie, tj. D. i S. C., R. T., A. K., E.K., Z. R. i K. S. - jednoznacznie i zgodnie wskazywali, że osoby te na pewno gruntów nie użytkowały w relewantnie prawnym okresie. Należy również podzielić stanowisko organu I instancji, który uznał, że skarżący nie posiada wiedzy na temat osób, które faktycznie użytkowały grunty Wspólne w ustawowym czasie, jak również sam tych gruntów nie użytkował – z trafną argumentacją, że jego zeznania w tym zakresie wykluczają się z zeznaniami osób, które posiadały dokumenty potwierdzające fakt użytkowania gruntów Wspólnoty. Mianowicie, skarżący wskazał jedynie osoby z [...] jako użytkujące przedmiotowe grunty – w sytuacji, gdy większa część przesłuchiwanych osób stanowczo zaprzeczyła, aby mieszkańcy [...] w ogóle korzystali z gruntów Wspólnoty. W końcowej części skargi strona podniosła zarzut braku wyłączenia od udziału w sprawie Starosty Buskiego – w sytuacji gdy A. L. (jedna z osób uznana ostatecznie za uprawnioną do udziału we Wspólnocie Gruntowej) jest członkiem Zarządu Powiatu Buskiego – który to argument nie może być uznany za zasadny. Mianowicie, zgodnie z art. 8a ust. 5 ustawy to starosta wydaje decyzję o ustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie. W rezultacie, to Starosta Buski jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o ustalenie uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej wsi [...] – nie zaś będący odrębnym organem powiatu Zarząd Powiatu Buskiego, w skład którego wchodzi A. L.. Podobne stanowisko zaprezentował tut. Sąd w wyroku z 28 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II SA/Ke 140/22 (dostępnym w internetowej CBOSA) w odniesieniu do tożsamego zarzutu skargi w odniesieniu do decyzji wydawanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Mając na uwadze, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, a następnie w sposób niewadliwy dokonały jego subsumpcji do ustanowionych w przytoczonych w art. 6a ust. 1 pkt 1 ustawy przesłanek ustalenia uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej, szczegółowo omówionych – w kontekście wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego – w uzasadnieniach podjętych decyzji – brak jest podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tej regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło