II SA/Ke 158/05

Sygnatura akt: II SA/Ke 158/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie: WSA Renata Detka, WSA Beata Ziomek, Protokolant - referent stażysta Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005r. przy udziale --- sprawy ze skargi A.K. i S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz A. i S. małżonków K.500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr[...], po rozpatrzeniu odwołania A. i S. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi, odcinka linii elektrycznej i wodociągowej wraz z przyłączami na działkach nr 756, 754, 752, 749, 748, 758, 751 w O., na podstawie art.138 par.1 pkt.3 kpa. - umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, że A. i S. K. nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym jako strony i nie była do nich kierowana przedmiotowa decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca M. K. pozwolenia na budowę. Wnieśli oni jednak od tej decyzji odwołanie w terminie, w którym zarzucili, że są właścicielami działki nr.760 w O., bezpośrednio graniczącej z działką inwestora nr 758 i granica między tymi działkami jest niezgodna z przepisami ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, dlatego nie zgadzają się na wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Podnieśli, także, że są zaskoczeni, iż jako najbliżsi sąsiedzi nie otrzymali decyzji o pozwoleniu na budowę i od osób trzecich dowiedzieli się o jej wydaniu. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art.28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym przez art.1 pkt.21 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw / Dz.U. z 2003r. nr80, poz.718/ stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powołując się na definicję obszaru oddziaływania obiektu podaną w art.3 pkt.20 w brzmieniu nadanym przez art.1 pkt.2 lit.f. w/w ustawy o o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw organ odwoławczy stwierdził, iż obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, które zawierają uregulowania odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Jeżeli z przepisów tych wynikają ograniczenia w możliwości zagospodarowania lub zabudowy sąsiedniej nieruchomości, to nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, a jej właścicielowi / wieczystemu użytkownikowi, zarządcy/ przysługuje prawo strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Jeśli strefa oddziaływania obiektu mieści się w granicach nieruchomości, której właścicielem jest inwestor, to tylko on uczestniczy w tym postępowaniu. Projektowany budynek mieszkalny, jak wynika z kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej, będzie usytuowany w odległości 4,0m od granicy działki niezabudowanej nr 760 w Oblęgorku stanowiącej własność odwołujących się. Usytuowanie takie jest zgodne z przepisami par.12 ust.3 pkt.1 lit.a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy takim usytuowaniu budynku zachowane również będą przepisy przeciwpożarowe, a wysokość kalenicy 7,72 od poziomu terenu, w odległości tej kalenicy wynoszącej 7,50 w płaszczyźnie poziomej od granicy niezabudowanej działki sąsiedniej spełnia warunki wynikające z par.13 i 60 tego rozporządzenia. W tej sytuacji w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw prawnych, aby obszar oddziaływania budynku mieszkalnego jednorodzinnego rozciągać na działkę sąsiednią nr 760 stanowiącą własność skarżących. Ponadto skarżący nie wykazali, że prowadzone jest postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące przebiegu granicy między działką nr 760 i nr.758 w O.. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i S. K. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając, że decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego została wydana przedwczesnie, ponieważ w pierwszej kolejności w sprawie winna zostać ustalona granica pomiędzy działką stanowiacą ich własność nr 760 i działką inwestora nr 758. Nieodzowne jest wobec tego przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, które się aktualnie toczy i ma wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Podnieśli, że odległość 4 m w usytuowaniu projektowanego budynku od granicy z ich działką zostanie zachowana wtedy, gdy nie będzie wątpliwości co do jej przebiegu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarzonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Wojewody potwierdził, iż toczy się przed sądem powszechnym postępowanie rozgraniczeniowe dot. działek nr 760 i 758 położonych w O. i wniósł o zawieszenie postępowania sądowego. Sąd nie uwzględnił tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie jednak z treścią art. 134. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Podstawę prawną decyzji wydanej przez Wojewodę w niniejszej sprawie stanowi art.138 par.1 pkt.3 kpa. Stosownie do jego treści organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze. Będzie to miało miejsce m.in. w sytuacji gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną. Wskazać należy, że przesłanką decydującą o przymiocie strony postępowania administracyjnego stosownie do treści art.28 kpa- jest interes prawny, wykazany przez dany podmiot ubiegający się o uczestnictwo w postępowaniu. Jednak krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę został odmiennie uregulowany przez przepis szczególny w art.28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / Dz.U. z 2003r. nr 207, poz.2016 ze zm./ Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003r. za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, uznaje tylko inwestorów oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem postępowania. Przy czym jak stanowi art.3 pkt.20 cyt. wyżej ustawy Prawo budowlane, za obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jako przykłady terenu wyodrębnionego na podstawie odrębnych przepisów podaje się obszar ograniczonego użytkowania w rozumieniu art.135 prawa o ochronie środowiska, otulinę obszaru chronionego na podstawie przepisów o ochronie przyrody, strefy ochronne ujęć wody itp./ komentarz Prawo budowlane E. Radziszewski Wa-wa 2005r.str.20-21/. Biorąc pod uwagę to, iż poza w/w nielicznymi wyjątkami nie zostały wyznaczone obszary oddziaływania obiektu budowlanego, opierając się na w/w przepisie należałoby przyjąć, że stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę byłby wyłącznie inwestor. Taki pogląd jest nie do przyjęcia. W ocenie Sądu za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określany dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, biorąc pod uwagę jego rodzaj, charakterystykę, a także położenie w stosunku do granic sąsiadujących nieruchomości. W każdym przypadku to organ administracji publicznej ma obowiązek określić ten obszar i wskazać strony postępowania, natomiast właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wykazać, iż ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu nastąpi ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w niniejszej sprawie w/w wymogu nie spełnił. Organ odwoławczy uznał, że przedmiotowy obiekt został zaprojektowany zgodnie z wymogami odległościowymi o jakich mowa w par.12 ust.3 pkt.1 lit.a, tj. w odległości 4 m od granicy działki skarżących ścianą budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi, także zgodnie z treścią par. 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz.U. z 2002r., nr 75, poz.690 ze zm./ i w tej sytuacji w ocenie organu brak jest podstaw prawnych, aby obszar oddziaływania budynku mieszkalnego jednorodzinnego rozciągać na działkę sąsiednią nr 760 stanowiącą własność skarżących. Ponadto skarżący nie wykazali, że prowadzone jest postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące przebiegu granicy między działką nr 760 i nr.758 Z tym stanowiskiem organu nie można się zgodzić, Jak wynika z projektu zagospodarowania działki, planowany budynek został zaprojektowany na działce nr 758 w odległości 4m od granicy z niezabudowaną działką nr 760 stanowiącą własność małż. A. i S. K..W aktach sprawy znajduje się pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego z dnia 12 września 2003r. skierowanego do A.i S.K., z którego wynika, że skarżący w pismie z dnia 12.08.2003r.domagali sie ustalenia granicy między działkami nr 758 i 760 we wsi O.. Organ ten wyjaśnił im wtedy, iż uprawniony geodeta wytyczył na gruncie projektowany budynek ustalając przy tym przebieg granicy między tymi działkami, a w czynnosci tej uczestniczył także S. K.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego wyjaśnił również, że czynności geodety były niezgodne z treścią art.39 ustawy Prawo geodezyjene i kartograficzne i jeśli istnieje spór graniczny strony mogą wystąpić z wnioskiem do Wójta Gminy w S. o przeprowadzenie rozgraniczenia. W piśmie z dnia 14.11.2003r. a więc już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, Urząd Gminy w S. Ref.Infrastruktury Technicznej, odpowiadając z kolei na pismo skarżących z dnia 23.10.2003r.poinformował m.in., że po wskazaniu przez nich geodety, który podejmie się rozgraniczenia Urząd Gminy wyda postanowienie wszczynające postępowanie rozgraniczeniowe. Już tylko z powyższych pism, znanych organom orzekającym w niniejszej sprawie wynika, że przebieg granicy między działką inwestora nr 758 i graniczącą z nią działką skarżących nr 760 jest sporny, a skarżący kwestionują usytuowanie przedmiotowego budynku na gruncie. Bez wątpienia, rozgraniczenie gruntów pozostaje poza sferą regulacji przepisów Prawa budowlanego i poza zakresem kompetencji organów orzekających w niniejszej sprawie, jednak nie oznacza to, że fakt ten nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie Prawa budowlanego. Usytuowanie projektowanego budynku dokładnie tak jak wymagają tego przepisy budowlano- techniczne w odległości 4 m od granicy działki skarżących, przy jednoczesnym sporze granicznym dot.działki inwestora i skarżących, w ocenie Sądu przemawia za przyjęciem, iż w tej sytuacji skarżący A. i S. K. posiadają przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Podkreślić także trzeba, że z reguły każda inwestycja na działce inwestora wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela sąsiedniej nieruchomości wpływając na sposób zagospodarowania działki sąsiedniej. Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.138 par.1 pkt.3 kpa w zw. z art.28 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994 i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w wyroku. Na podstawie art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania wydano w oparciu o art.200 tej ustawy.