II SA/Ke 160/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 p o s t a n a w i a: zwolnić G. C. od kosztów sądowych w całości. G. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 9 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje. Co do zasady koszty postępowań sądowych pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tym niemniej regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1, prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2, prawo pomocy w zakresie częściowym). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że G. C. prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem i dorosłym synem. Źródłem ich utrzymania jest emerytura wnioskodawczyni w wysokości 645,01 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 889 zł, w sumie 1534,01 zł. Jako majątek G. C. wykazała dom wymagający remontu (50 m²), mieszkanie spółdzielcze własnościowe w K. (60 m²), nieruchomość rolną o pow. 14,86 ha wraz z oborą i budynkiem gospodarczym z końca XIX w. W uzasadnieniu wniosku podała, że wraz mężem legitymują się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, wnioskodawczyni leczy się na chorobę nowotworową, co uniemożliwia jej pracę w gospodarstwie rolnym. Z uwagi na koszty notarialne małżonków nie stać na przekazanie gospodarstwa rolnego synowi. Koszty utrzymania mieszkania w K. pokrywa córka wnioskodawczyni, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Skarżąca wykazała następujące wydatki miesięczne: leki – 150 zł, energia elektryczna – 120 zł, KRUS – 250 zł, podatek rolny 14 zł, utrzymanie 3 osób – około 1000 zł. W ocenie Sądu G. C. wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Tym samym, oceniając sytuację majątkową skarżącej, w świetle przesłanek z art. 246 p.p.s.a., stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które dają podstawę do zwolnienia jej od kosztów sądowych w całości. Orzekając w tym względzie Sąd miał na uwadze wysokość dochodów skarżącej i pozostałych członków rodziny, tj. 1534 zł miesięcznie, co w świetle doświadczenia życiowego z trudem wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych 3 osób. W tej sytuacji uiszczenie kosztów sądowych, na które składa się wpis w wysokości 200 zł, a później ewentualnie opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej, również w wysokości 100 zł, stanowiłoby znaczny uszczerbek utrzymania koniecznego. Sąd uwzględnił również sytuację zdrowotną wnioskodawczyni, która z uwagi na chorobę nowotworową nie może pracować w gospodarstwie rolnym i tym samym przyczyniać się do jego większej dochodowości. Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 243 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.