II SA/Ke 161/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008r.. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, zasiłku dla bezrobotnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego E. K.- P. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Ke 161/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Starosta, działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.f, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit.a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdził, że decyzja z dnia [...]o nr [...] w sprawie uznania T. K. za osobę bezrobotną od dnia 4 czerwca 2001 r. oraz decyzja z dnia [...]w sprawie utraty przez T. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia [...], zostały wydane z naruszeniem prawa. Ponadto organ I instancji uchylił w całości decyzje ostateczne: - z dnia [...] o nr [...]w sprawie uznania T. K. za osobę bezrobotną od dnia [...] i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...], - z dnia [...] o nr [...] o utracie prawa do zasiłku od dnia [...], - z dnia [...] o nr [.] o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...], oraz odmówił uznania T. K. za osobę bezrobotną od dnia [...] i przyznania prawa do zasiłku. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. K. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę i mających wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący wskazał na niedopełnienie przez PUP w O. obowiązków związanych z rejestracją, wyjaśniając, że podczas gdy rejestrował się po raz pierwszy jako osoba bezrobotna w 2001 roku, wykonał wszystkie zalecenia pracownika Urzędu, w tym złożył stosowne oświadczenie, w którym potwierdził, że nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej. Następnie rejestrował się ponownie w 2005r. i złożone przez niego oświadczenia były zgodne z prawdą, gdyż w dacie rejestracji nie prowadził działalności, mimo że nadal figurował w ewidencji. Skarżący wskazał, że nie odprowadzał zarówno składek na ubezpieczenie społeczne, jak i podatków, a firma którą zarejestrował nie istniała. Działalność gospodarczą zakończył w listopadzie 1999r. Gdyby faktycznie ją prowadził nie zachodziłaby potrzeba ponownej rejestracji działalności gospodarczej od sierpnia 2003r. do 2005r. Ponadto T. K. zarzucił, że urzędnik, który go rejestrował powinien zażądać od niego potwierdzenia stanu faktycznego widniejącego w złożonym oświadczeniu. Rozpoznając powyższe odwołanie, Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, że T. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. w dniu [...]. i na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] uznany został za osobę bezrobotną. Decyzją z dnia [...] pozbawiono skarżącego statusu osoby bezrobotnej od [...] z powodu podjęcia zatrudnienia. Następnie w dniu [...] T. K. ponownie zgłosił się w PUP celem rejestracji i na mocy decyzji z dnia [...], został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od [...]. Z dniem [...] T. K. utracił powyższe prawo z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Decyzją organu I instancji z dnia [...], skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] z powodu niestawienia się w Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie. Wojewoda wskazał, że podczas kolejnej rejestracji w dniu [...] T. K. złożył w PUP m.in. decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], w sprawie wykreślenia z dniem 15 października 2007r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu 26 października1999 r. Ze wskazanej decyzji oraz z zaświadczenia ZUS Oddział w K. wynika, że w okresie od 26 października 1998 r. do 31 stycznia 1999 r. T. K. opłacał składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...], zakończone decyzją ostateczną z tego dnia, natomiast postanowieniem z [...] wznowił postępowanie w sprawie uznania za osobę bezrobotną od dnia [...], zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. pkt 2. Przytaczając treść art. 2 ust. 1 pkt f w brzmieniu obowiązującym od dnia 25 września 2007 r. oraz w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 września 2007 r. Wojewoda podkreślił, że z treści decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu 26 października 1999 r., dotyczącego działalności gospodarczej prowadzonej przez T. K. pod nazwą "[...]" K. T. oraz z zaświadczenia ZUS Oddział w K. wynika, iż prowadzenie działalności rozpoczęto w dniu 26 października 1998 r., natomiast w okresie od 26 października 1998r. do 31 stycznia 1999r. oraz od 11 sierpnia 2003r. do 12 kwietnia 2005r. skarżący opłacał składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Za okres od 1 lutego 1999 r. do 29 listopada 1999r. istnieje zaległość w ich opłacaniu. Jak wynika z kserokopii zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w O. z dnia 19 kwietnia 2005 r., skarżący był płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i był opodatkowany na zasadach ogólnych od 26 października 1998 r. do 30 listopada 1999 r. oraz od 11 sierpnia 2003r., przy czym T. K. oświadczył, że działalności gospodarczej nie prowadził od 18 kwietnia 1999r. do 30 listopada 1999r. W aktach sprawy znajduje się również złożona w dniu [...] ( w dacie rejestracji w PUP) decyzja Prezydenta Miasta. z dnia [...]., dotycząca wykreślenia z dniem 12 kwietnia 2005r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu 17 kwietnia 2003r. odnoszącego się do działalności prowadzonej przez T. K. pod nazwą: "[...]". Z treści w/w decyzji wynika, że działalność rozpoczęto w dniu 1 maja 2003r. Wojewoda podkreślił, że sam skarżący będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kk za składanie fałszywych zeznań, podpisywał każdorazowo w dniu kolejnych rejestracji oświadczenia, że nie podjął pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, jak również nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że argumenty zawarte w odwołaniu nie są zasadne, a zatem brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zarówno w czasie pierwszej ( w dniu 4 czerwca 2001r.) jak i kolejnej rejestracji (w dniu 2 czerwca 2005 r.) T. K. posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą "[...]" K.T., a wpis dokonany w dniu 26 października 1999 r. został wykreślony dopiero w dniu 15 października 2007 r., skarżący zatem nie spełniał w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. K. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody oraz decyzji Starosty z dnia [...]. Na rozprawie dnia 12 czerwca 2008r. wnioski te zostały zmodyfikowane i w miejsce stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji skarżący domagał się ich uchylenia. T. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie wynikające z założenia, że od 26 października 1998 r. do dnia 10 października 2007 r. prowadził działalność gospodarczą, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, mimo, iż faktycznie działalności tej nie prowadził, nie osiągał z tego tytułu żadnych dochodów i nie odprowadzał składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz podatków na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że z dniem 31 stycznia 1999 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej i nie podejmował żadnych czynności, które przemawiałyby za tym, że prowadzi działalność w dalszym ciągu. Ponadto podkreślił, że wyrejestrowanie działalności gospodarczej nie jest przesłanką do stwierdzenia, że została ona zakończona. Skarżący podał, że w kwietniu 2003 r. dokonał ponownego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod nazwą "[...]" i okoliczność ta przeczy stanowisku Starosty i Wojewody, gdyż gdyby prowadził nadal działalność zarejestrowaną 1998 r. wystarczyłoby rozszerzyć jej zakres, a nie ubiegać się o dokonanie nowego wpisu. T. K. podkreślił, że mimo iż nie dopełnił obowiązku wyrejestrowania działalności, składane przez niego z uprzedzeniem o odpowiedzialności karnej oświadczenia polegały na prawdzie i we wskazanych okresach pozostawał osobą bezrobotną, nie prowadzącą żadnej działalności gospodarczej i nie podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podstawą wznowienia postępowania był przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który decyzję tę wydał. Prawidłowo przy tym organy obu instancji oceniły, że nową okolicznością, o jakiej mowa w cytowanym przepisie, powodującą konieczność wznowienia postępowania, jest fakt, że w dacie kolejnych rejestracji, kiedy to zapadały ostateczne decyzje o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną, a potem o utracie przez niego statusu bezrobotnego bądź prawa do zasiłku, miał on zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą podjął od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Jest to okoliczność bezsporna, wynikająca ze złożonej do akt decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] dotyczącej wykreślenia z dniem 15 października 2007 r. z ewidencji działalności gospodarczej, wpisu działalności prowadzonej przez skarżącego pod nazwą "[...]" K. T., dokonanego w dniu 26 października 1999 r. Z decyzji tej wynika także, że działalność gospodarcza została podjęta 26 października 1998r. Niewątpliwym pozostaje także fakt, iż skarżący wypełniając kolejne "oświadczenia rejestrowanego" czynił to niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, skoro w każdym z nich podał, że nie podjął pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie wyrejestrował oraz, że nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej (tak w oświadczeniach z dnia 4 czerwca 2001 r. - k. 3 oraz z dnia 2 czerwca 2005 r. - k.10 akt administracyjnych). To z kolei, w powiązaniu z innymi okolicznościami sprawy spowodowało przyznanie mu statusu bezrobotnego i wypłatę zasiłku. Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2f ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r., nr 58, poz. 514 ze zm.), obowiązującej w dacie pierwszej rejestracji T. K. oraz art. 2 ust.1 pkt 2f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2004.99.1001 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie drugiej rejestracji stanowiły, że za bezrobotnego uważa się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, jeżeli m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (w ustawie z 14 grudnia 1994r. istniał jeszcze dodatkowy zapis "lub zaopatrzenia emerytalnego"). Z brzmienia powołanych przepisów wynika zatem, że status bezrobotnego może otrzymać osoba, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Osoba taka nie może pracować zarobkowo, jak i prowadzić innej działalności zarobkowej, a tym bardziej być podmiotem gospodarczym. Ustawodawca wyróżnił natomiast "rejestrację", tj. wpis do ewidencji stanowiący wyraz legalizacji działalności gospodarczej i faktyczne "podjęcie działalności". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, użyte w cytowanych wyżej przepisach określenie "podjęcie działalności gospodarczej", wiąże się z faktycznym jej podjęciem, a więc z bezpośrednim przystąpieniem danego podmiotu do obrotu gospodarczego. W takim znaczeniu sformułowania tego używały zarówno ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jak i ustawa o promocji zatrudnienia. O wykluczeniu statusu osoby bezrobotnej na gruncie art. 2 ust.1 pkt 2f obu ustaw, decydował zatem nie tyle sam fakt zarejestrowania, ale faktyczne podjęcie działalności gospodarczej, a więc przystąpienie do obrotu gospodarczego. Zachowanie statusu osoby bezrobotnej możliwe było jedynie w wypadku, gdy osoba bezrobotna wykazała, że pomimo uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie podjęła działalności do chwili jej wyrejestrowania ( por. uchwała 7 Sędziów NSA z 16 grudnia 1996, ONSA 2/97/47). Podkreślić dodatkowo należy, że nawet zawieszenie działalności gospodarczej – jeżeli wcześniej została podjęta – nie powodowało uzyskania statusu bezrobotnego i spełnienia warunków określonych w cytowanym wyżej przepisie. Zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza jej wyrejestrowania, a póki działalność gospodarcza jest zarejestrowana, póty nie ma podstaw do uzyskania statusu bezrobotnego. Podjęcie działalności gospodarczej, a następnie jej zawieszenie wywoływało zatem utratę statusu bezrobotnego ( por. wyroki NSA: z dnia 28 lipca 1993 r., sygn. II SA 1078/93, nie publ., z dnia 12 marca 1993 r., sygn. akt II SA 311/93, "Jurysta" 1993 nr 3, s.29; z dnia 26 listopada 1993 r., sygn. akt SA/Kr 1642/93). Jak wynika z akt niniejszej sprawy T. K. w dniu [...], tj. w dacie zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O., miał zarejestrowaną od 26 października 1998 r. działalność gospodarczą, a wpis ten został wykreślony dopiero w dniu 26 października 2007 r. Nie ulega także wątpliwości, że działalność tę podjął w dniu wskazanym w zgłoszeniu tj. 26 października 1998r. Zgodnie zatem z cytowanymi wyżej przepisami art. 2 ust. 1 pkt 2f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie spełniał w dacie rejestracji (w dniu [...] i [...]) przesłanek wymaganych do uznania go za osobę bezrobotną, a tym samym do przyznania mu zasiłku. Konsekwencją tego poglądu musi być także uznanie, że nie było podstaw do wydania pozostałych decyzji: - z dnia [...] w sprawie utraty przez T. K. statusu osoby bezrobotnej, - z dnia [...] o utracie przez niego prawa do zasiłku od dnia [...] oraz - z dnia [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...]. Stosownie do treści art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 kpa, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Stosownie zaś do dyspozycji art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Ponieważ od daty doręczenia decyzji z dnia [...] oraz [...] upłynęło ponad 5 lat, uchylenie ich nie było w świetle powyższego przepisu możliwe. Prawidłowo zatem organy ograniczyły się do stwierdzenia wydania tych decyzji z naruszeniem prawa. Wprawdzie Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję nie powołał w podstawie prawnej art. 146 § 1 kpa i art. 151 § 2 kpa, co stanowi niewątpliwie naruszenie prawa procesowego, tj. art. 107 § 1 kpa, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Przepisy powyższe przytoczył natomiast w uzasadnieniu swojej decyzji organ I-szej instancji. W stanie faktycznym sprawy organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 151 § 1 pkt 2 kpa, uchylając pozostałe decyzje i odmawiając uznania T.K. za osobę bezrobotną od dnia 2 czerwca 2005r., a tym samym prawa do zasiłku. Powodem takiego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jest zgodna z prawem ocena, że skarżący nie spełniał w tym czasie przesłanek określonych w art. 2 ust.1 pkt 2f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na podstawie § 2 ust. 3 i § 14 ust.2 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1349 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 p.p.s.a.