II SA/Ke 162/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z [...] , znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach po rozpatrzeniu odwołania J. L. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. z dnia [...] r. dotyczącą odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności tj. matką H. L. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, iż jego matka ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i nie jest w stanie, ze względu na stan zdrowia, samodzielnie egzystować. Z tych względów zrezygnował z pracy i nie podejmuje ponownego zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej, gdyż matka wymaga stałej pomocy przy podstawowych codziennych czynnościach. SKO zauważyło, że w przypadku przesłanki z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczącej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki ustawodawca, odmiennie niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, zdecydował, że specjalny zasiłek opiekuńczy mogą otrzymywać osoby rezygnujące z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, nie zaś również te, które takiego zatrudnienia nie podejmowały. Organ wskazał, że H. L. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności datowanym od lutego 2007 r. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. z 4 stycznia 2012 r. i wymaga stałej opieki. Jest wdową, posiada dwóch synów J. L. i M. L.. J. L. w okresie od 1 lipca 2011 r. do 8 listopada 2011 r. wykonywał pracę na umowę zlecenie w [...] Sp. z o.o. w Ostrowcu Świętokrzyskim. Umowa ta została z dniem 8 listopada 2011 r. przez pracodawcę rozwiązana w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków wynikających z umowy. W 2011 r. rodzina uzyskała dochód w wysokości 19.706,57 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi 547,40 zł, a zatem nie zostało przekroczone kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 16 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium J. L. nie zrezygnował z zatrudnienia w celu opieki nad matką – z akt sprawy wynika, że umowa o pracę została rozwiązana z dniem 8 listopada 2011 r., zaś niepełnosprawność H. L. ustalona została od lutego 2007 r. Organ podniósł, że przez rezygnację z zatrudnienia nie można rozumieć niepodejmowania zatrudnienia, albowiem przesłanką ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest faktyczna rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Ta przesłanka, w przypadku skarżącego, nie została spełniona. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył J. L. zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę jego wydania polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że nie zrezygnował z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, podczas gdy mimo swojej zdolności do podjęcia zatrudnienia świadomie tego nie robi, gdyż stale pogarszający się stan zdrowia matki czyni koniecznym sprawowanie nad nią stałej opieki. Podniósł, że sam fakt, iż orzeczenie o niepełnosprawności H. L. datuje jej wystąpienie na 2007 r. nie przesądza o tym, iż wymagała ona już wtedy całodobowej opieki syna – była wtedy na tyle sprawna, by móc przez kilka godzin w ciągu dnia zatroszczyć się o siebie, a kolizja obowiązków między pracą skarżącego, a koniecznością opieki nad matką, powstała dopiero jesienią 2011 r. i bezpośrednim skutkiem takiego stanu rzeczy stał się fakt zaprzestania zatrudnienia i wykonywania zarobkowego zajęcia przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że powodem odmowy przyznania wnioskodawcy żądanego świadczenia było ustalenie, że nie spełnił on przesłanki określonej w art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w postaci rezygnacji z zatrudnienia. Z ustaleń Sądu wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. II SA/Po 1026/13 zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym "czy art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu, odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na cytowane pytanie będzie miała zasadniczy wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Orzeczenie TK pozwoli na jednoznaczne określenie sytuacji prawnej skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, której podstawę materialno-prawną stanowi właśnie przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i na jego podstawie orzekł jak w sentencji.