II SA/Ke 164/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. i J. małż. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]znak[...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał zarządcom J. i J. S. w trybie natychmiastowym zlikwidować nieprawidłowo wykonane podłączenie kuchni węglowej, znajdującej się w budynku mieszkalnym w S. przy ul. S., do kanału dymowego znajdującego się w budynku mieszkalnym w S. przy ul. S., stanowiącego własność N. i S. Z. oraz zakazującej użytkowania w budynku będącym w zarządzie J. i J. S., pomieszczeń bezpośrednio przylegających do przedmiotowego trzonu kominowego budynku przy ul. S., do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości z określeniem, że ze względu na fakt, że załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki, a dalsze użytkowanie tej części budynku mieszkalnego stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, odstąpiono od zasady określonej w art. 10 § 1 Kpa. W uzasadnieniu organ I instancji ustalił, że ze złożonej przez S. Z. opinii kominiarskiej wynika, iż do kanału dymowego, uzbrojonego we wkład stalowy znajdującego się w budynku przy ulicy S., do którego podłączona jest prawidłowo kuchnia węglowa N. i S. Z., samowolnie podłączona została kuchnia węglowa z sąsiedniego budynku zarządzanego przez J. i J. S. Stosownie do treści § 145 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, trzony kuchenne i kotły grzewcze na paliwo stałe mogą być przyłączone wyłącznie do własnego, samodzielnego przewodu kominowego, dymowego o odpowiednim przekroju. Stwierdzona nieprawidłowość z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia ludzi winna być natychmiast wyeliminowana, co reguluje przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane. Rozpatrując odwołanie J. i J. S.od powyższego orzeczenia Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz umorzył postępowanie przed tym organem. W uzasadnieniu organ podniósł, że w toku postępowania odwoławczego przeprowadzone zostały oględziny w przedmiotowym budynku, w czasie których ustalone zostało, że obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją został przez zobowiązanych wykonany poprzez zamurowanie wylotu przewodu kominowego. Wobec wykonania obowiązku przez J. i J. S. nakaz określony w zaskarżonej decyzji, jakkolwiek zasadny, stał się bezprzedmiotowy. Dlatego zaskarżoną decyzję należało uchylić i umorzyć postępowanie organu I-szej instancji. Na decyzję z dnia [...] skargę wnieśli J. i J.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 27 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 834/05 uwzględnił skargę i uchylił decyzję organu II instancji. Sąd w motywach wyroku stwierdził, że Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku postępowania odwoławczego, nie wyjaśnił i nie ocenił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy zgodnie z nakazem określonym w art. 77 kpa, co miało bezpośredni wpływ na jej wynik. Sąd wskazał, że powodem dla którego organ odwoławczy uznał, iż nakaz określony w decyzji organu I-szej instancji stał się bezprzedmiotowy, był fakt wykonania obowiązku przez J. i J. S. w toku postępowania międzyinstancyjnego oraz zasada, iż organ odwoławczy rozpatrując sprawę w wyniku odwołania bierze pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydania własnej decyzji. Jednakże zdaniem Sądu zastosowanie tej zasady wymagało głębszej analizy w okolicznościach sprawy. Sąd bowiem stanął na stanowisku, że konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego wywołałoby jedynie takie wykonanie przez J. i J. S. obowiązku nałożonego przez organ I-szej instancji, u którego źródła leżałaby ich nieprzymuszona wola, wynikająca w konsekwencji z przyznania racji rozstrzygnięciu objętemu złożonym przez nich odwołaniem. Zbadania wymagało zatem, czy sytuacja taka w sprawie zachodzi, czy też powodem wykonania zaskarżonej decyzji był wyłącznie przymus administracyjny. Albowiem jeżeli skarżący wykonali zaskarżoną przez nich decyzję administracyjną w odpowiedzi na otrzymane upomnienie i wezwanie do realizacji nałożonego na nich obowiązku, to nie można było przyjąć, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a co za tym idzie pozostawić wniesionego przez nich odwołania bez merytorycznego rozpoznania. Taka sytuacja naruszałaby bowiem zasadę dwuinstancyjności, o jakiej mowa w art. 15 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w dniu 18 grudnia 2006 r. zostały przeprowadzone oględziny, które wykazały, że obecnie zarówno kuchnia węglowa w budynku J. S. jak i kuchnia węglowa w budynku S. Z. zostały całkowicie odłączone od przewodu dymowego. J. S. zamurował również przewód dymowy do wysokości 40cm poniżej stropu nad parterem, a dalsza część przewodu służy obecnie do wentylacji pomieszczenia na parterze w jego budynku mieszkalnym. Organ odwoławczy po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy oraz motywów w/w wyroku stwierdził, że nakaz określony w decyzji organu I instancji z dnia [...]został wydany w oparciu o opinię kominiarską, w której oceniono poprawność podłączenia obu kuchni węglowych, a także wskazano czynności (tj. odłączenie kuchni węglowej J. S.), które należało wykonać by usunąć ryzyko zatrucia tlenkiem węgla oraz sprzeczność z przepisami Prawa budowlanego. Dlatego zasadnie organu I instancji przyjął, że istniało bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia dla użytkowników budynku mieszkalnego zarządzanego przez J. i J. S., co uzasadniało wydanie przedmiotowej decyzji. Ponadto słuszność decyzji organu I instancji wynikała również z faktu, że budynki nr [...] i nr [...] mają wspólną ścianę, w której znajduje się komin z przewodem dymowym, do którego podłączone były kuchnie węglowe małżonków S. i Z. I chociaż jak twierdził J. S. jego kuchnia była nie użytkowana od 1965 r. to jednak S. Z. traktował kuchnię jako urządzenie grzewcze swojego budynku. Odpowiadając na zarzuty odwołania dotyczące kwestii podłączenia trzonu kuchennego na parterze budynku N. i S. Z. organ wyjaśnił, że sprawy te były przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Natomiast sprawy własności kominów znajdujących się w ścianie rozdzielającej budynki nr [..] i nr [...] należą do właściwości sądów powszechnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli J. i J. małż. S. domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucili obrazę przepisów prawa procesowego tj. art. 77 kpa poprzez pominięcie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia, a w szczególności nie wyjaśnienie, czy podłączenie przez skarżących trzonu kuchennego kuchni węglowej do kanału dymowego w budynku mieszkalnym stanowiącym ich własność nosiło znamiona samowoli budowlano-montażowej oraz czy opinia kominiarska sporządzona przez J. N. zawierała wszystkie wymagane elementy i czy została wydana po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania "sprawdzającego". Podnieśli również, iż organ poczynił błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że wadliwe jest podłączenie do kanału dymowego kuchni skarżących, a nie ich sąsiadów, w sytuacji gdy podłączenie tych ostatnich funkcjonuje od niedawna, a skarżących od kilkudziesięciu lat. Skarżący wskazali, że rozbiórki kuchni dokonali na skutek "realnej groźby" ukarania przez organ I instancji, jednak nigdy nie uważali, aby rozbiórka ta była konieczna oraz zarzucili, że organ opatrując decyzję rygorem natychmiastowej wykonalności niesłusznie oparł się na opinii kominiarskiej J. N. Skarżący również zwrócili uwagę, że przewody kominowe zawsze stanowiły ich własność, a więc to małżonkowie Z. przyłączając za ich zgodą kuchnię do przedmiotowego komina stworzyli zagrożeni dla życia i zdrowia. Ponadto ich kuchnia zawsze była nieczynna i nie miała związku z funkcjonowaniem systemu grzewczego i wentylacyjnego, dlatego niezrozumiałe jest dlaczego to oni musieli tę kuchnię usunąć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddaleni podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, a nadto dodał, że ani decyzja organu I instancji, ani organu II instancji nie zawierały nakazu rozbiórki kuchni skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podano. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 153 cytowanej ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że organ administracji rozpatrując sprawę jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie w oparciu o pogląd sądu zawarty w uzasadnieniu wyroku. Jednakże ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, który powoduje, że pogląd ten staje się nieaktualny. Ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować również wzruszenie orzeczenia, zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie oraz zmiana, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie dostrzegł, że nastąpiła ostatnia z wyżej wymienionych sytuacji. Uwadze organu odwoławczego uszła okoliczność, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 lipca 2006 r. w toku oględzin przeprowadzonych przez organ odwoławczy w dniu 18 grudnia 2006 r. ustalono, że zarówno kuchnia węglowa w budynku J. S. jak i kuchnia węglowa w budynku S. Z. zostały całkowicie zdemontowane i odłączone od spornego przewodu dymowego. Co więcej J. S. zamurował wspomniany przewód dymowy do wysokości 40cm poniżej stropu nad parterem, a dalsza jego część służy obecnie do wentylacji pomieszczenia na parterze w jego budynku mieszkalnym. Ponadto w toku rozprawy J. S. oświadczył, że przedmiotowa kuchnia została przez niego rozebrana w całości. Także S. Z. rozebrał swoją kuchnię, a do wspomnianego przewodu kominowego w chwili obecnej w jego domu nie jest podłączony trzon kuchenny. Z powyższego wynika, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy do przedmiotowego przewodu kominowego nie były już podłączone żadne urządzenia zarówno w mieszkaniu skarżących jak i małżonków Z., a zatem w sprawie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, co zobowiązywało organ odwoławczy do ich uwzględnienia i dokonania oceny. Organ odwoławczy nie rozpatrzył jednak nowej sytuacji faktycznej sprawy co narusza przepis art. 77 kpa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że decyzja organu I instancji nakazująca J. i J. S. likwidację nieprawidłowo wykonanego podłączenia kuchni węglowej do kanału dymowego została wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 nr 156 poz. 1118). Zgodnie z treścią wymienionego artykułu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie zagrożenie życia lub zdrowia powstało na skutek podłączenia do jednego kanału dymowego dwóch kuchni węglowych. Sytuacja taka powodowała ryzyko zatrucia tlenkiem węgla i była niezgodna z przepisem § 145 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 nr 75 poz 690), zgodnie z którym trzony kuchenne i kotły grzewcze na paliwo stałe mogą być przyłączone wyłącznie do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego o odpowiednim przekroju. Celem postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o cytowany przepis art.66ust.1 pkt.2 było doprowadzenie do usunięcia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi związanego z użytkowaniem kuchni węglowych. W chwili wydawania decyzji przez organ I instancji kuchnie węglowe były podłączone do jednego przewodu kominowego, co niosło zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Aktualnie kuchnie węglowe zarówno małżonków S. jak i małżonków Z. zostały zdemontowane przez ich właścicieli. Nie ma zatem zagrożenia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, co powoduje iż brak jest przesłanki do jego zastosowania, a tym samym wszczęte w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przypomnieć należy, że bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce między innymi w sytuacji, gdy zaistnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Celem postępowania w niniejszej sprawie jak wyżej podano było usunięcie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, wynikające z nieprawidłowego podłączenia kuchni węglowej do jednego przewodu kominowego. Takie zagrożenie w chwili orzekania przez organ II instancji nie istniało, ponieważ obie kuchnie węglowe zostały dobrowolnie zlikwidowane, a podłączenia do przewodu kominowego zamurowane. Odnosząc się jeszcze do zarzutów skargi stwierdzić należy, że przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. zatytułowanego "Utrzymanie obiektów budowlanych", dotyczące utrzymania obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym i estetycznym, adresowane są do właścicieli i zarządców tych obiektów. Adresatem więc decyzji przewidzianych w tym rozdziale może być wyłącznie właściciel lub zarządca / wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. IV SA 1597/97 LEX nr 47802/. Jednakże w świetle przedstawionych wyżej uwag Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, nie ma potrzeby czynienia w tym zakresie szerszych rozważań. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 powyższej ustawy. ----------------------- 5