II SA/Ke 168/23

WyrokWSA w Kielcach2023-04-26

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Beata Ziomek, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo uznał stronę za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych, pomimo złożenia przez stronę wniosków dowodowych i twierdzeń o dokonywaniu wpłat, a także czy naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo postąpiły, uznając stronę za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Strona była wielokrotnie wzywana do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów, jednak nie stawiła się na wezwania, uniemożliwiając przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Wpłaty dokonane po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy nie mogły wpłynąć na legalność tej decyzji, gdyż sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji. Zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu, nie mogły odnieść skutku, ponieważ strona nie skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przedstawienia dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o uznaniu M. K. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz dzieci. Organ I instancji wydał taką decyzję po tym, jak strona nie stawiła się na wezwania do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że strona nie spełniła przesłanki negatywnej z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu i brak przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 grudnia 2022 r. znak: SKO.PS-80/6975/3890/2022 w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Decyzją z 27.12.2022 r. znak: SKO.PS-80/6975/3890/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję z 25.10.2022 r. znak: MOPR-FA.533.2205.2021.1 wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z 14.12.2021 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Miedzianej Górze (zwany dalej "GOPS") przyznał S. K. świadczenia alimentacyjne na rzecz osoby uprawnionej: A. K. na okres od 1.11.2021 r. do 30.09.2022 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie, A. K. na okres od 1.11.2021 r. do 30.09.2022 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie, A. K. na okres od 1.11.2021 r. do 30.09.2022 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Pismem z 14.12.2021 r. GOPS poinformował organ właściwy dłużnika – Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Kielcach (zwany dalej "MOPR") - o przyznaniu osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci: A. K., A.i K. i A. K. w kwocie po 500 zł miesięcznie na każde dziecko, na okres od 1.11.2021 r. do 30.09.2022 r. oraz na podstawie art. 3 ust. 5 pkt. 2 ustawy z dnia 7.07.2007 r. pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2021 r. poz. 877), zwanej dalej "u.p.o.u.a." zwrócił się z wnioskiem o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego M. K. (zwanego dalej "stroną" bądź "skarżącym"). Decyzją z 21.03.2022 r. organ I instancji uznał stronę za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzją z 19.05.2022 r. SKO, po rozpatrzeniu odwołania M. K., uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że organ I instancji powinien ustalić, czy zgodnie z oświadczeniem zawartym w odwołaniu, strona świadczy alimenty na rzecz ww. dzieci. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji pismami z 23.05.2022 r. wezwał: - stronę do złożenia wyjaśnień na okoliczność wskazania wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionych do alimentów A. K., A. K. oraz A. K., jak również przedstawienia ewentualnych dowodów potwierdzających realizowanie niniejszego obowiązku; - S. K. (osobę reprezentującą osoby uprawnione do alimentów) do złożenia wyjaśnień na okoliczność wskazania wywiązywania się strony z obowiązku alimentacyjnego względem ww. dzieci, jak również do przedstawienia ewentualnych dowodów potwierdzających realizowanie niniejszego obowiązku. W dniu 27.05.2022 r. S. K. oświadczyła – pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia – że otrzymuje alimenty wyłącznie z funduszu alimentacyjnego, a od listopada 2021 r. nie otrzymuje od strony żadnych wpłat tytułem alimentów. W dniu 15.06.2022 r. do organu wpłynęło zaświadczenie wydane przez Komornika Sądowego, z którego wynika że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z wniosku wierzyciela przeciwko ww. dłużnikowi wyegzekwowano następujące kwoty: lipiec 2021 r. - 700,00 zł, sierpień 2021 r. – 1.300,00 zł, październik 2021 r. 2.952,00 zł + 147,60 zł, grudzień 2021 r. - 147,60 zł + 114,54 zł, styczeń 2022r. – 1.600,00 zł. Ponadto Komornik poinformował, że od lipca 2022 r. alimenty bieżące wynoszą 1850,00 zł + opłata 185,30 zł. Mając na uwadze, że strona nie zgłosiła się do MOPR w związku z wezwaniem z 23.05.2022 r. organ I instancji ponownie – pismem z 4.07.2022 r. – wezwał ją do złożenia, we wskazanych godzinach pracy, wyjaśnień w przedmiocie prowadzonego postępowania, jak również przedstawienia ewentualnych dowodów potwierdzających realizowanie niniejszego obowiązku – w terminie 7 dni od daty doręczenia. W odpowiedzi z 26.07.2022 r. M. K. wniósł o uzupełniające przesłuchanie w roli świadka S. K. na okoliczność ustalenia, czy płacił alimenty na jej konto po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, w jakiej wysokości, ewentualnie zobowiązanie S. K. do przedłożenia wydruków z posiadanych rachunków bankowych za okres od stycznia 2021 r. do chwili obecnej, a następnie, po przeprowadzeniu ww. dowodu z uzupełniających zeznań świadka, o wyznaczenie terminu i przesłuchanie go w charakterze strony. W piśmie z 9.08.2022 r. organ I instancji poinformował stronę, że S. K. złożyła 27.05.2022 r. stosowne wyjaśnienia – pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych oświadczeń, W związku z powyższym w dniu 9.08.2022 r. strona została ostatecznie wezwana do złożenia, w godzinach pracy MOPR, wyjaśnień na okoliczność wskazania wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego względem dzieci, jak również przedstawienia ewentualnych dowodów potwierdzających realizowanie niniejszego obowiązku – w terminie 7 dni od daty odebrania przedmiotowego wezwania. Pouczono jednocześnie, że brak stawiennictwa we wskazanym terminie będzie skutkować wydaniem decyzji administracyjnej, powodującej uznanie za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych – w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Pomimo odebrania powyższego wezwania przez pełnomocnika, strona nie wykonała obowiązku określonego w tym wezwaniu. Z uzyskanego przez organ pisma Komornika Sądowego wynika, że podczas trwania egzekucji wyegzekwowane zostały następujące kwoty: październik 2021 r. – 2.952,00 zł + 147,60 zł, grudzień 2021 r. - 147,60 zł + 114,54 zł, styczeń 2022 r. – 1.600,00 zł. Decyzją z dnia 20.09.2022 r. organ I instancji orzekł o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania strona odmówiła podjęcia obowiązków określonych w art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., a w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywała się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W odwołaniu od ww. decyzji M. K. podniósł zarzuty naruszenia prawa procesowego mogące w istotny sposób wpłynąć na treść orzeczenia, tj.: - art. 80 K.p.a. poprzez bezdowodowe ustalenie, że jest dłużnikiem uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji gdy organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w żadnym zakresie, w tym nie odniósł się do wniosków dowodowych skarżącego zawartych w piśmie z 4.03.2022 r. zgodnie z ich treścią oraz nie wyjaśnił, jakie kwoty wpływały na konto S. K. w czasookresie objętym niniejszym postępowaniem; - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wybiórcze zebranie materiału dowodowego i niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym przesłuchania skarżącego oraz S. K. w obecności skarżącego, nie zweryfikowanie twierdzeń S. K. poprzez zobowiązanie jej do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych; - art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie milczeniem wniosków dowodowych skarżącego, co narusza zasady postępowania administracyjnego w szczególności prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji. Ponadto strona zarzuciła organowi: - zasady procesowej (art. 8 K.p.a.) nakazu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego; - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób nieodpowiadający wymaganiom stawianym przez ww. przepis, a przez to niewskazanie lub niewystarczające wskazanie podstawy faktycznej i prawnej, w sytuacji gdy organ w uzasadnieniu decyzji zobowiązany jest do wskazania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, przytoczenia treści przepisów na których się oparł, a także wyjaśnienie podstawy prawnej. Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w drodze samokontroli, dopuszczenie dowodów zgodnie z pismem z 4.03.2022 r. oraz przeprowadzenie dowodów wskazanych w tym piśmie, a wiec umożliwienie stronie wzięcia udziału w czynnościach przesłuchania S. K., jak również zobowiązanie S. K. do przedłożenia wydruków bankowych za okres dotyczący niniejszego postępowania. SKO, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazało że strona była kilkakrotnie wzywana do stawiennictwa w MOPR w celu przedstawienia dowodów potwierdzających realizowanie obowiązku alimentacyjnego, na żadne z wezwań nie zgłosiła się, nie skorzystała również z możliwości złożenia pisemnych wyjaśnień. Ponadto, pomimo żądania przesłuchania S. K., po uzyskaniu informacji, że złożyła stosowne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, strona nie skorzystała z możliwości zapoznania się z jego treścią. Zgromadzony w aktach niniejszej sprawy materiał dowodowy wskazuje, że odwołujący się nie wypełnił dyspozycji art. 5 ust. 3 i 3a u.p.o.u.a., to jest uniemożliwił przeprowadzenie z nim wywiadu alimentacyjnego, jak również przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Jak wynika z akt sprawy w tym okresie strona nie dokonała żadnej wpłaty – o czym świadczy ww. zaświadczenie z 23.08.2022 r. Ostatnia wpłata w kwocie 1.600 zł miała miejsce 4.01.2022 r., przy czym wysokość bieżących alimentów na dzieci wynosi 1.850,00 zł miesięcznie. Dodatkowo, w toku postępowania odwoławczego SKO ustaliło, że strona nadal nie spełnia warunku z art. 3 ust. 5 pkt. 2 u.p.o.u.a., gdyż przez okres ostatnich 6 miesięcy poprzedzających wydanie decyzji wpłaty były niższe niż wymagane 50% - co potwierdza zaświadczenie Komornika Sądowego z 22.12.2022 r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach strona zarzuciła decyzji SKO naruszenie prawa: 1. procesowego, mogące w istotny sposób wpłynąć na treść orzeczenia, a to: - art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji w sposób oczywiście wadliwy i recypowanie do postępowania przed organem II Instancji dowolnego ustalenia, że jest dłużnikiem uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji gdy organ I instancji prowadzący postępowanie nie przeprowadził postępowania dowodowego w pełnym zakresie, w tym nie przeprowadził wniosków dowodowych skarżącego zawartych w piśmie z 4.03.2022 r. zgodnie z ich treścią, naruszył prawo strony do udziału w czynnościach dowodowych, nie wyjaśnił, jakie kwoty wpływały od skarżącego na konto S. K. w czasookresie objętym niniejszym postępowaniem; - art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez SKO nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, pominięcie wniosków dowodowych skarżącego, w tym w szczególności niezweryfikowanie twierdzeń S. K. poprzez zobowiązanie jej do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za czasookres dotyczący niniejszego postępowania, a w konsekwencji ukształtowanie podstawy faktycznej decyzji na niepełnym materiale dowodowym; - art. 8 w związku z 78 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez SKO rażącego naruszenia uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym polegającego na uniemożliwieniu wzięcia udziału w czynnościach dowodowych przesłuchania świadka S. K., pomimo żądania wyrażonego w tym zakresie, co narusza zasady postępowania administracyjnego w szczególności prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji, a także uprawnienia strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego sprawy; - zasady procesowej (art. 8 K.p.a.) nakazu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, co potwierdza że decyzja została oparta na z góry założonej przez organ tezie, jakoby strona była dłużnikiem uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych; - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób nieodpowiadający wymaganiom stawianym przez ww. przepis, a to przez niewskazanie lub niewystarczające wskazanie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, w sytuacji gdy organ w uzasadnieniu decyzji zobowiązany jest do wskazania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, przytoczenia treści przepisów na których się oparł, a także wyjaśnienia podstawy prawnej, w konsekwencji wskutek naruszenia tego przepisu zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w drodze samokontroli; - dopuszczenie dowodów z załączonych do skargi potwierdzeń wpłat (dla K. G. – łącznie 6.750 zł, uiszczone 30.12.2022 r.); - zobowiązanie S. K. do przedłożenia wydruków bankowych za okres dotyczący niniejszego postępowania. Na rozprawie sądowej 26.04.2023 r. pełnomocnik strony poparł skargę i złożył do akt kserokopię dwóch dowodów wpłat dokonanych przez skarżącego 19.04.2023 r. na łączną kwotę 7.800 zł. na rzecz Komornika Sądowego tytułem spłaty alimentów za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień 2023 r. oraz zaległych alimentów za 2021 r. i 2023 r. oraz okazał oryginały dokonanych wpłat. Wyjaśniono, że w załączonych do skargi potwierdzeniach wpłat występuje oczywista omyłka w zakresie danych odbiorcy, ponieważ rachunek na który wpłacano jest rachunkiem komornika, natomiast błędnie została wskazana osoba odbiorcy tj. K. G., która jest uprawnioną w innej sprawie, na którą skarżący również ma zobowiązania. Wpłaty te zostały dokonane 30.12.2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody Świętokrzyskiego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Materialnoprawną podstawą ww. decyzji stanowił art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., zgodnie z którym w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Spełnienie chociażby jednej przesłanki z wymienionych w art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a., warunkuje wypełnienie dyspozycji tego przepisu, a przesłankę negatywną uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych przewiduje art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9.08.2017 r., sygn. l OSK 2904/15, z dnia 17.09.2019 r., sygn. l OSK 2802/18 i z dnia 16.06.2020 r., sygn. l OSK 2105/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak wskazano w złożonym w niniejszej sprawie (k. 1) wniosku Kierownika GOPS z 14.12.2021 r. o uznanie skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z 17.09.2021r., zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z 20.09.2021 r., zasądzono alimenty – co legło u podstaw wydania decyzji z 14.12.2021 r. o przyznaniu świadczenia alimentacyjnego w kwocie po 500 zł na: A. K., A. K. oraz A. K. – na okres od 1.11.2021 r. do 30.09.2022 r. (okoliczności niesporne). Jak wynika z akt sprawy organ I instancji aż trzykrotnie kierował do strony następujące wezwania: 1. pismem z 27.12.2021 r. – do osobistego stawienia się w siedzibie MOPR – celem udzielenia informacji do wywiadu alimentacyjnego, z jednoczesnym pouczeniem o treści cyt. wyżej art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. (k. 3); 2. pismem z 23.05.2022 r. – do złożenia w siedzibie MOPR wyjaśnień w przedmiocie prowadzonego postępowania w sprawie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na okoliczność wskazania wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego względem ww. uprawnionych dzieci, jak również przedstawienia ewentualnych dowodów potwierdzających realizowanie niniejszego obowiązku (k. 22); 3. pismem z 4.07.2022 r. – do złożenia w siedzibie MOPR wyjaśnień w przedmiocie prowadzonego postępowania w sprawie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na okoliczność wskazania wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego względem ww. uprawnionych dzieci, jak również przedstawienia ewentualnych dowodów potwierdzających realizowanie niniejszego obowiązku – w terminie 7 dni od daty doręczenia (k. 29); Każde z ww. wezwań zostało odebrane. Pomimo tego skarżący, zamiast stawić się – zgodnie z ich jednoznaczną treścią w siedzibie MOPR – i złożyć wymagane wyjaśnienia do wywiadu alimentacyjnego, dwukrotnie kierował do organu pisma (zbliżonej treści) z 4.03.2022 r. i 26.07.2022 r. o jego przesłuchanie – w charakterze strony oraz S. K. – w charakterze świadka, po uprzednim zawiadomieniu jego pełnomocnika w celu umożliwienia wzięcia udziału w tej czynności (k. 8, 31). Takie postępowanie strony – która, nie stosując się do treści ww. wezwań, wnosiła jednocześnie o dokonanie czynności, której wnioski dotyczyły (to jest jej przesłuchania – nie mogło zostać zakwalifikowane przez organ inaczej niż uniemożliwiania przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego w rozumieniu art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. Brak zarazem podstaw by uznać, że podnoszone w skardze naruszenia art. 8 w związku z 78 § 1 K.p.a. mogły mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, zwłaszcza że pismem z 9.08.2022 r. (k. 34) organ I instancji poinformował stronę o złożeniu przez S.K. ww. oświadczenia, z którym strona mogła się zapoznać w ramach prawa dostępu do akt, ewentualnie złożyć uwagi, bądź przedstawić przeciwdowody. Dodatkowo, odrębnym pismem z 9.08.2022 r. (k. 33) zwrócono się do skarżącego o "podanie pełnych kwot oraz dokładnych dat nadania alimentów wpłacanych przez Pana (...), z uwzględnieniem wpłat dokonywanych przez dłużnika bezpośrednio na konto organu właściwego wierzyciela" – co pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji, organ I, a następnie II instancji (w trybie art. 136 K.p.a.) przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność zaistnienia przesłanki negatywnej, opisanej w art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. Mianowicie, zgodnie z tym przepisem decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W ten sposób uzyskano: 1. oświadczenie S. K. z 27.05.2022 r., że otrzymuje alimenty wyłącznie z funduszu alimentacyjnego, a od listopada 2021 r. nie otrzymuje od strony żadnych wpłat tytułem alimentów (k. 25); 2. zaświadczenie Komornika Sądowego z 13.06.2022 r., z którego wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z wniosku wierzyciela przeciwko stronie na podstawie ww. wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach oraz Sądu Okręgowego w Kielcach z 15.03.2022 r. podczas trwania egzekucji wyegzekwowane zostały następujące kwoty: lipiec 2021 r. – 700,00 zł, sierpień 2021r., – 1.300,00 zł, październik 2021 r. – 2.952,00 zł + 147,60 zł, grudzień 2021 r. - 147,60 zł + 114,54 zł, styczeń 2022r. – 1.600,00 zł; ponadto Komornik poinformował, że od lipca 2022 r. alimenty bieżące wynoszą 1850,00 zł + opłata 185,30 zł (łącznie miesięcznie – po 2.035,30 zł (k. 26); 3. zaświadczenie Komornika Sądowego z 23.08.2022 r., z którego wynika że w ww. postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano następujące kwoty: październik 2021 r. – 2.952,00 zł + 147,60 zł, grudzień 2021 r. - 147,60 zł + 114,54 zł, styczeń 2022 r. – 1.600,00 zł (k. 36); 4. zaświadczenie Komornika Sądowego z 22.12.2022 r. (uzyskane w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego przez SKO, k. 57), z którego wynika, że: - podczas trwania egzekucji w okresie ostatnich 6 miesięcy – to jest od 1.06.2022 r.: - wyegzekwowano od dłużnika jedynie 110,70 zł, - aktualne alimenty zaległe dla wierzyciela wynoszą 10.375,84 zł, - świadczenia wypłacone z Funduszu Alimentacyjnego to 19.563,23 zł. W kontekście opisanego powyżej, zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący – zgodny z dyrektywami art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. – materiału dowodowego, w pełni uprawnione były stanowiska organów obu instancji co do tego, że w okresie ostatnich 6 miesięcy strona nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W tym zakresie nie mogły odnieść skutku zarzutu skarżącego o cyt. "bezdowodowym ustaleniu, że jest dłużnikiem uchylającym się od zobowiązań alimentacyjnych, w sytuacji gdy organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w żadnym zakresie", braku odniesienia się do wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka S. K. oraz wyjaśnienie, jakie kwoty wpływały na jej konto w czasookresie objętym niniejszym postępowaniem. W dniu 27.05.2022 r. S. K. oświadczyła bowiem, że otrzymuje alimenty wyłącznie z funduszu alimentacyjnego, a od listopada 2021 r. nie otrzymuje od strony żadnych wpłat tytułem alimentów (k. 25). Wobec takiej treści oświadczenia – złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań – brak było podstaw, jak chce tego skarżący, do zobowiązania S. K. do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych. Nic natomiast nie stało na przeszkodzie, aby strona sama złożyła potwierdzenia ewentualnych wpłat alimentów podczas wywiadu alimentacyjnego, na który – pomimo trzykrotnych wezwań – nie stawiła się. Z tych też względów nie mogła odnieść skutku argumentacja skargi o pominięciu jej wniosków dowodowych i naruszenia nakazu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. To samo dotyczy zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. – jako że w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji wskazano fakty, które uznano za udowodnione, dowody, na których się oparto, wyjaśniono podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec braku przedłożenia przez skarżącego ewentualnych przeciwdowodów organy nie miały możliwości omówienia przyczyn, z powodu których tym dowodom odmawiają wiarygodności i mocy dowodowej. Co prawda, pełnomocnik strony przedstawił na rozprawie sądowej 26.04.2023r. kserokopie wpłat (k. 34 akt sądowych) dokonanych przez skarżącego 19.04.2023 r. na łączną kwotę 7.800 zł na rzecz Komornika Sądowego tytułem spłaty alimentów za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień 2023 r. oraz zaległych alimentów za 2021 r. i 2023 r., jednak wpłaty te – dokonane prawie cztery miesiące po wydaniu zaskarżonej decyzji SKO z 27.12.2022 r. – nie miały żadnego wpływu na kwestie związane z kontrolą legalności tego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zarówno w orzecznictwie, jak i w judykaturze zgodnie przyjmuje się, że sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji. Kierując się treścią cyt. wyżej art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a. stwierdzić zatem należy, że prawnie relewantnym dla wydania tego rozstrzygnięcia był okres ostatnich 6 miesięcy przed wydaniem decyzji w przedmiocie uznania strony za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skoro w uzyskanym przez organ odwoławczy dniu wydania tego rozstrzygnięcia, to jest 27.12.2022 r. (data wpływu) zaświadczeniu Komornika Sądowego z 22.12.2022 r. (k. 57) jednoznacznie wskazano, że skarżący w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, brak było podstaw do uwzględnienia, przy orzekaniu w niniejszej sprawie, wpłat dokonanych cztery miesiące po wydaniu decyzji, objętej kontrolą sądową. Omawiając zawarty w skardze wniosek o dopuszczenie dowodów z załączonych trzech potwierdzeń wpłat dla K. G. (łącznie 10.500 zł, uiszczone 30.12.2022 r.) należy wskazać, że strona wyjaśniła na rozprawie sądowej, iż w tym zakresie wystąpiła oczywista omyłka w zakresie danych odbiorcy, ponieważ rachunek, na który wpłacano jest rachunkiem komornika, natomiast błędnie została wskazana osoba odbiorcy tj. K. G., która jest uprawnioną w innej sprawie, na którą skarżący również ma zobowiązania. Ubocznie wskazać trzeba, że również i ta wpłata, nawet gdyby w istocie była przeznaczona dla pozostałych dzieci strony, została uiszczona już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Końcowo podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane przez organy administracji. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Skoro zatem w stosunku do skarżącego ziściła się przesłanka do wszczęcia postępowania określona w art. 5 ust. 3 u.p.o.u.a. i – jak prawidłowo ustaliły organy obu instancji – nie ziściła się, określona w art. 5 ust. 3a u.p.o.u.a., przesłanka negatywna uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, to wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło