II SA/Ke 169/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] stycznia 2023 r., [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. [...] Inspektor Sanitarny (dalej "ŚPWIS") utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. Ś. (dalej "PPIS") z 17 listopada 2022 r. znak: [...] [...] w sprawie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu orzeczenia ŚPWIS wyjaśnił, że poprzez skuteczne doręczenie 26 września 2022 r. zobowiązanemu P. K. tytułu wykonawczego znak: [...] z 17 grudnia 2019 r., wszczął wobec niego egzekucję administracyjną obowiązku o charakterze niepieniężnym na podstawie art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479), dalej u.p.e.a.". PPIS w powyższym tytule wykonawczym, określił stronie obowiązek poddania małoletniego M. K. ur. 8 lipca 2018 r. szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu b, Streptococcus pneumoniae, wskazując w podstawie prawnej egzekwowanego obowiązku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zobowiązany wniósł do ŚPWIS zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które ww. organ egzekucyjny przekazał do PPIS w Ostrowcu Św., w celu opracowania stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z 17 listopada 2022 r. PPIS odrzucił zarzuty, odnosząc się szczegółowo do każdego z nich. Na postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów P. K. wniósł zażalenie. Jak podkreślił ŚPWIS, do dnia rozpoznania zażalenia M. K. nie został poddany obowiązkowym szczepieniom, wskazanym w tytule wykonawczym, jak również wierzyciel ani organ egzekucyjny nie został w sposób skuteczny poinformowany o istnieniu u małoletniego przeciwwskazań lekarskich do szczepień. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 u.p.e.a. poprzez wystawienie tytułu wykonawczego na nieobowiązującym wzorze, ŚPWIS wskazał, że wierzyciel sporządził tytuł wykonawczy wobec zobowiązanego 17 grudnia 2019 r., zgodnie z obowiązującym na ten dzień wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 850). Przepisy prawa nie stanowią o konieczności ponownego sporządzania dokumentów w toku prowadzonego postępowania w przypadku zmiany wzorów formularzy wydanych po fakcie wystawienia pierwszego dokumentu we właściwej formie. Tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela spełniał wszystkie niezbędne wymagania określone przepisami prawa w momencie wystawienia tego dokumentu oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło na wniosek wierzyciela datowany na dzień 18 grudnia 2019 r. ŚPWIS podkreślił, że podstawą prawną toczącego się postępowania jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy, a nie wskazany przez stronę Komunikat, który stanowi jedynie uzupełnienie regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązkowych, zawiera informacje i wytyczne na temat sposobu realizacji szczepień oraz jest przeznaczony dla lekarzy i pielęgniarek będących realizatorami ww. obowiązku. Zdaniem ŚPWIS organu obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym, podobnie jak szereg innych obowiązków wynikających wprost z przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, aktualizuje się dopiero w wyniku określonych czynności podejmowanych przez lekarza posiadającego określone obowiązki, uprawnienia i wiedzę medyczną. Wobec powyższego wydaje się uzasadnione i zrozumiałe, że wyłącznie lekarz jest w stanie ustalić wszelkie wynikające ze stanu zdrowia przesłanki, które aktualizują prawny obowiązek szczepienia wynikający wprost z przepisów prawa. Gdyby organy inspekcji sanitarnej w egzekwowaniu obowiązku poddania dziecka szczepieniom miały czekać aż do ukończenia przez dziecko 19 roku życia, to cel zapobieżenia powstania sytuacji wskazanych w art. 33 ustawy nie byłby osiągnięty, a jak wynika z doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy, ilość dawek oraz okresy, w jakich kolejne dawki szczepień mają być podawane dzieciom, ma swoje uwarunkowania immunologiczne. Organ odwoławczy zaznaczył, iż ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym, indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia (art. 17 ust. 2 ustawy). Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw wolności, co w wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK [...] potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny. O istnieniu przeciwwskazań do obowiązkowego szczepienia orzeka posiadający wiadomości specjalne w tym zakresie lekarz, a nie rodzic, czy też urzędnik. Przeprowadzający konsultację specjalistyczną lekarz, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2173 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", dokonuje wpisu w dokumentacji medycznej, uwzględniając okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaj szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualny program szczepień z podaniem rodzaju stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Dalej ŚPWIS wskazał, że w karcie uodpornienia małoletniego M. K. w części "Przeciwwskazania do szczepień" brak jest informacji o istniejących przeciwwskazaniach do szczepień obowiązkowych. Nadto, brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby stanowić podstawę do odroczenia poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wystawionego przez lekarza zgodnie z ww. rozporządzeniem. W ocenie ŚPWIS, nie można uznać za uzasadniony zarzut odnośnie braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym na podstawie art. 33 § pkt 6 u.p.e.a. ŚPWIS stwierdził również, że w realiach tej sprawy nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 31 i art. 87 Konstytucji RP. Nie ulega bowiem wątpliwości, że realizacja obowiązku szczepień poprzez zapewnienie wysokiego odsetka osób uodpornionych, skutecznie zmniejsza ryzyko zachorowania oraz społeczne skutki związane z ciężkimi następstwami chorób zakaźnych, w tym związane z kosztami leczenia tych chorób oraz ich powikłań. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy, co wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Odnośnie zaś do zarzutu opartego na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. braku obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, ŚPWIS wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej [...] są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Przepisy określające obowiązek poddawania dzieci szczepieniom ochronnym, ustanawiają prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu i określają wszystkie istotne cechy tego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Na skarżącym, jako rodzicu małoletniego, spoczywa obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza, sprawującego nad nim opiekę zdrowotną, w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych i wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w rozporządzeniu, wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu przez osoby określone w rozporządzeniu zasadniczo aktualizuje się w terminie wskazanym przez lekarza w powiadomieniu o miejscu i czasie badania kwalifikacyjnego do szczepienia i samego szczepienia, chyba że w wyniku badania kwalifikacyjnego stwierdzono istnienie przesłanek zdrowotnych do czasowego lub długotrwałego odroczenia przeprowadzenia tego szczepienia albo przedstawiono zaświadczenie o wcześniejszym poddaniu się temu szczepieniu w ramach szczepień zalecanych. Przedział wiekowy na przeprowadzenie szczepień obowiązkowych został w ww. rozporządzeniu określony bardzo szeroko (przykładowo jako czas od 7 tygodnia życia do ukończenia 19 roku życia dla szczepienia przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi) z uwagi na fakt, iż chociażby z przyczyn zdrowotnych zasadne może być wykonanie szczepienia według odmiennego, przygotowanego dla konkretnego pacjenta, indywidualnego kalendarza szczepień. W świetle powyższego ŚPWIS nie uznał za uzasadniony zarzut braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. Zdaniem ŚPWIS, nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który nie dopuszcza ingerencji władzy publicznej w korzystanie z prawa poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie m.in. z uwagi na ochronę zdrowia. Obowiązek szczepień, mający na celu ochronę zdrowia i zwalczanie chorób zakaźnych, wynika bowiem bezpośrednio z ustawy. Nie zmienia tej oceny fakt, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok. To ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją wdanym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności. Sumując ŚPWIS stwierdził, że z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skonfrontowanego z treścią zarzutów, ich uzasadnieniem oraz podniesionych przez wierzyciela argumentów motywujących jego stanowisko, jak również treści przepisów obowiązującego prawa i odnoszącego się do nich ugruntowanego orzecznictwo sądów administracyjnych, wynika, że podniesione przez skarżącego zarzuty są bezzasadne i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie ŚPWIS wniósł P. K., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, że może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli; 2) art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek; 3) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 rozporządzenia poprzez uznanie, że szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy akt ten nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, a programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych, zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy, może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, że skarżący może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r.; 4) art. 124 § 1 i 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej; 5) art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia; 6) art. 33 § 1 pkt 8 ustawy, poprzez uznanie, że nałożona na skarżącego grzywna nie stanowi środka zbyt uciążliwego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, przedstawiając obszerną argumentację dla oceny ich zasadności. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wystąpił także o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 pkt 2, ust. 11 ustawy z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, wniósł o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości UE o wykładnię art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla rodziców dzieci dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 ww. Konwencji. Stwierdzając, że powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny skarżący domagał się zawieszenia postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przyjmuje się, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., II OSK [...]). Z tych względów zawarty w skardze wniosek skarżącego o skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie ŚPWIS w K. utrzymujące w mocy postanowienie PPIS w O. Ś., działającego w sprawie jako wierzyciel w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z 17 grudnia 2019 r. dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, poddania dziecka skarżącego - M. K., obowiązkowym szczepieniom ochronnym, odrzucające zarzuty wniesione przez dłużnika, dotyczące postępowania egzekucyjnego w zakresie: 1. braku wymagalności obowiązku z uwagi na niedopuszczalność egzekucji, 2 brak wymagalności obowiązku szczepień (art. 33 § 2 u.p.e.a.). W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt II OSK [...]). Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Art. 17 ust. 3 i 4 ustawy stanowi zaś, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym, zdaniem Sądu, treści wskazanych przepisów nie można interpretować w ten sposób, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań, stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (por. wyrok WSA w Ł. z 19 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd [...]). Stosownie do treści art. 17 ust. 10 ustawy minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). Zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 ustawy. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK [...]), z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK [...], wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego (por. P. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wydanie 9, 2021 r. – komentarz do art. 33 u.p.e.a.). W sprawie niniejszej obowiązek poddania syna skarżącego szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą został określony w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Program ten na kolejny rok ustalany jest przez centralny organ administracji państwowej na podstawie przepisów ustawy i zawiera szczegółowe wskazania dotyczące wykonywania szczepień dostatecznie precyzyjnie określonych w przepisie upoważniającym (por. wyroki NSA: z 7 lutego 2018, sygn. akt II OSK [...] oraz z 25 kwietnia 2018, sygn. akt II OSK [...]). W stanie faktycznym sprawy poza sporem jest, że małoletni syn skarżącego nie został zaszczepiony przeciwko żadnej z chorób zakaźnych wymienionych w tytule wykonawczym, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. W sytuacji więc gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś dziecko nie zostało zaszczepione przeciwko żadnej chorobie zakaźnej, to obowiązek poddania go szczepieniom stał się wymagalny. Z akt sprawy wynika, że rodzice konsekwentnie nie zgadzali się na zaszczepienie dziecka. W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK [...]) zwrócono uwagę, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się zaś badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, czyli w istocie jest odmową poddania się temu obowiązkowi. Co się tyczy zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego to należy wyjaśnić, że art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. przewidywał, że okoliczność ta mogła być podstawą zarzutu (pkt 8), natomiast od 30 lipca 2020 r. takiej podstawy nie może już stanowić (art. 1 pkt 20 i art. 29 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.). Z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że w związku z wniesieniem zarzutów przeciwegzekucyjnych dotychczas nie doszło do wydania dla zobowiązanego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień. W tej sytuacji, skoro nie doszło do określenia wysokości takiej grzywny trudno mówić o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka i wobec tego zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony. Jako niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organ egzekucyjny w sposób wyczerpujący wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu wydanego w sprawie postanowienia i odniósł się do wszystkich istotnych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK [...], stanowiąc o prawie do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego w art. 8 ust. 2 Konwencji przyjęto, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. Do podstawowych wartości zapisanych w Konstytucji RP należy ochrona zdrowia (art. 68 ust. 1 Konstytucji). Na organach państwa ciąży obowiązek stosowania takich środków prawnych dla gwarancji ochrony zdrowia, a w to wchodzi obowiązek zapobiegania chorobom przez określenie obowiązków jednostki, w tym obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W myśl art. 83 Konstytucji RP, każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej [...]. Możliwość wystąpienia po szczepieniu tzw. niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) tej ocenie nie przeczy, ponieważ ze szczepieniem związane jest ryzyko wystąpienia NOP, co jednak w pierwszej kolejności zależy od oceny, czy prawidłowo dokonano badania kwalifikacyjnego. Odnośnie do wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, Sąd podzielił pogląd ukształtowany w orzecznictwie, że wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowo-administracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do TK z pytaniem prawnym w tej sprawie. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizują bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK [...]). Sąd nie powziął także żadnych wątpliwości uzasadniających zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i wyjaśnienie, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ogólny interes społeczeństwa oraz interes indywidualny poszczególnych jednostek nie mogących poddać się szczepieniom ochronnym i z tego względu szczególnie narażonych na niebezpieczeństwo zachorowania bądź śmierci w przypadku epidemii choroby zakaźnej, do której powstania przyczynić mogą się jednostki, które pomimo braku przeciwskazań uchyliły się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych, sprzeciwia się uznaniu, że te szczególnego rodzaju przymusowe zabiegi medyczne wykonywane w stosunku do osób, wobec których nie stwierdzono przeciwskazań do poddania się szczepieniom, naruszają art. 8 ust. 1 EKPC. Z twierdzenia, że obowiązek szczepień może zostać uznany za niezbędny w demokratycznym społeczeństwie wypływa wniosek, iż dopuszczalne jest stosowanie (finansowych) sankcji egzekucyjnych nakierowanych na doprowadzenie do wypełniania obowiązku szczepień (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK [...]). Z podniesionych wyżej względów Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania. Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znany jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK [...], ogłoszony w Dz.U. [...] z dnia 25 maja 2023 r., stwierdzający w części I, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej [...]. Tym niemniej wyrok ten nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem w części II sentencji Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej [...]. Uzasadniając stanowisko w tym zakresie Trybunał dostrzegł potrzebę dostosowania stanu prawnego, a określenie w wyroku innego terminu utraty mocy obowiązującej uznał za niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Termin 6 miesięcy w ocenie Trybunału powinien być wystarczający do dokonania stosownych zmian. Niezależnie od powyższego Trybunał podniósł, że wyrok ten nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.