II SA/Ke 17/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2009r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz M. K. kwotę 257,00 (dwieście pięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 17/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Powiatowy Urząd Pracy działający z upoważnienia Starosty, na podstawie art.150 d ust.1 pkt1 z dnia z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art.146 § 1 i art. 151§2 kpa, w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 września 2001r. orzekającą o utracie statusu bezrobotnego przez M. K. dniem 11.08.2001 r. i przyznaniu jej zasiłku przedemerytalnego – 1. stwierdził wydanie decyzji z dnia [...] z naruszeniem ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, 2. odstąpił od uchylenia w/w decyzji z uwagi na to, że od doręczenia decyzji upłynęło 5 lat /art. 146§1 kpa/. W uzasadnieniu organ wskazał, że M. K. została zarejestrowana w dniu 3.08.2000r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 11.08.2000r., który pobierała do 10.08.2001r. Następnie na jej wniosek decyzją z dnia [...] został przyznany zasiłek przedemerytalny od dnia 11.08.2001r. wobec spełnienia przesłanek wskazanych w przepisie art. 37 ust.1 wówczas obowiązującej ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W dniu 14.04.2008r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych / ZUS/ powiadomił Powiatowy Urząd Pracy, że M. K. w okresie od 6.01.1978r. do 6.01.1980r. przebywała na urlopie wychowawczym, która to okoliczność nie wynikała ze złożonych przez nią świadectw pracy. M. K. przyznała powyższy fakt. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji z urzędu na podstawie art.145 par.1 pkt.5 kpa wznowił postępowanie w spawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 11.08.2001r. i ustalił, że wg świadectwa pracy z Zakładów Mięsnych M. K. przebywała na urlopach wychowawczych także w dniach 5.08.1983-02.05.1985r oraz 6.09.1985r.- 3.10.1988r. tj. ogółem 4 lata 9 miesięcy i 27 dni, a doliczając okres urlopu wychowawczego, o którym poinformował pismem ZUS – 2 lata i jeden dzień- łączny czas przebywania na urlopach wychowawczych wynosił wobec tego 6 lat 9 miesięcy i 28 dni. W dniu rejestracji skarżąca przedłożyła komplet dokumentów, a wśród nich świadectwo pracy ze Społem WSS, w którym jednak brak było adnotacji o urlopie wychowawczym w okresie od 6.01.1978r. do 6.01.1980r. Organ I instancji na podstawie świadectw pracy zsumował okresy zatrudnienia M. K. w Społem WSS, Zakładach Mięsnych co dało wynik 22 lat 2 miesięcy i 29 dni okresów zatrudnienia, wziął pod uwagę okres 6 lat urlopów wychowawczych, jeden rok zasiłku dla bezrobotnych i stwierdził, że okres podlegający zaliczeniu do nabycia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego wynosi łącznie 29 lat 2 miesiące i 29 dni. Do okresu tego nie wliczono urlopu wychowawczego w wymiarze 9 miesięcy i 28 dni. Biorąc pod uwagę w/w ustalenia organ I instancji w konkluzji stwierdził, że M. K. nie spełnia warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, podnosząc, że sprawując opiekę nad dzieckiem od 6 stycznia 1978r. do 6 styczna 1980r. równocześnie pracowała w gospodarstwie rolnym i od 1 lipca 1977r. do 31 grudnia 1988r. podlegała rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu, czego organy nie wzięły pod uwagę. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 12 listopada 2008r. Wojewoda na podstawie art.138§1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obowiązującym do dnia 31.12.2001r. przepisem art. 37 j ust.1 pkt.1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługiwało kobiecie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat lub 25 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, Wojewoda wskazał, że jak wynikało z pisma ZUS skarżąca przebywała na urlopie wychowawczym w okresie od 6.01.78. do 6.01.80r. na dziecko urodzone 15.03.1977r. Jak wyjaśniła WSS, w świadectwach pracy wystawianych w latach poprzednich nie wykazywano urlopów wychowawczych, bezpłatnych, ponieważ druk nie uwzględniał takich sytuacji. Organ odwoławczy wskazał, że M. K. posiada następujące okresy zatrudnienia: Społem WSS - 1.07.1971r.- 5.01.1978r. praca,- 6 lat 6 miesięcy 5 dni, 6.01.1978r- 6.01.1980r. urlop wychowawczy – 2 lata 1 dzień, 7.01.1980- 2.01. 1983r. praca- 2 lata 11 miesięcy 27 dni, Zakłady Mięsne - 10.01.1983r- 4.081983r. praca- 6 miesięcy 26 dni, 5.08.1983r.-2.05.1985r. urlop wychowawczy – 1 rok 8 miesięcy 29 dni, 3.05.1985r.- 5.09.1985r. praca- 4 miesiące 3 dni, 6.09.1985r.-3.10.1988r. urlop wychowawczy -3 lata 28 dni, 4.10.1988r.-31.07.2000r. praca - 11 lat 9 miesięcy 28 dni. Organ podał, że w myśl art. 24 ust.4 pkt.1 w/w ustawy, do okresu uprawniającego do zasiłku zalicza się również okresy urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami, o których mowa w art..23 ust.2 pkt.2 tj. okresami urlopu wychowawczego – bez względu na liczbę dzieci – do 6 lat. Jako, że skarżąca przebywała na urlopie wychowawczym 6 lat 9 miesięcy 28 dni- do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczono 6 lat tego urlopu. Podsumowując, okres podlegający zaliczeniu do nabycia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego wynosił 22 lata 2 miesiące i 29 dni okresu zatrudnienia, 6 lat urlopów wychowawczych, 1 rok zasiłku dla bezrobotnych, co stanowi łącznie 29 lat 2 miesiące i 29 dni, tym samym M. K. nie spełniała warunków do przyznania zasiłku przedemerytalnego. Cytując przepis art.146 par.1 kpa organ odwoławczy wskazał, że uchylenie decyzji nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Ostateczna decyzja z dnia [...] została doręczona w dniu 19.10.2001r., dlatego prawidłowo organ I instancji odstąpił od jej uchylenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu nie jest zaliczany do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na w/w decyzję Wojewody, M. K. zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 23, 24 oraz art.37j ust.1 pkt.1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu polegające na przyjęciu, iż do okresu uprawniającego do przyznania zasiłku przedemerytalnego nie zalicza się okresu rolniczego ubezpieczenia społecznego tymczasem okres ten został uwzględniony do okresu uprawniającego ja do uzyskania emerytury. Zarzuciła także naruszenie art .6, 7 i 8 kpa. Podniosła, że pobierała zasiłek pielęgnacyjny na syna ur. 4 maja 1985r.czego organy nie wzięły pod uwagę. Nie jest w stanie podać okresu pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, ale organ może zażądać stosownej dokumentacji z ZUS. Na potwierdzenie tej okoliczności dołączyła do skargi kserokopię miesięcznego raportu ZUS z 14.05.1999r., z którego wynikało, że wypłacono jej zasiłek pielęgnacyjny na jedną osobę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zgodnie z art.23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okresu podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu nie wlicza się do okresu zasiłkowego. Co do pobierania przez skarżącą zasiłku pielęgnacyjnego na dziecko, to okoliczność ta została powołana dopiero w skardze i dlatego okres ten nie został uwzględniony przy obliczaniu okresu podlegającemu zaliczeniu do nabycia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego tj. art.7 i art.77 § 1 kpa., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut skarżącej, iż do okresu uprawniającego do przyznania zasiłku przedemerytalnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / Dz.U. z 2001r. nr 6 poz. 56 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa/ należało zaliczyć okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu, skoro okres ten został zaliczony skarżącej do okresu uprawniającego do nabycia emerytury. Zgodnie z obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r. przepisem art. 37j. ust.1 pkt.1. zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli osoba ta posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Przepis art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a także przepis art. 24 ust.2-4 tej ustawy w sposób enumeratywny wskazuje okresy uprawniające do zasiłku, nie zaliczając do nich okresu podlegania rolniczemu ubezpieczeniu rolniczemu. Trafnie wobec tego w zaskarżonej decyzji organ przyjął, że opłacanie składki na Fundusz Społecznego Ubezpieczenia Rolników nie może być uznane za okres uprawniający do zasiłku. Należy podkreślić, że okresy zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie są identyczne z innymi okresami zatrudnienia zaliczanymi do okresu uprawniającego do emerytury. Do uprawnień emerytalnych zalicza się okres opłacania składek w KRUS, jednakże brak jest podstaw do zaliczenia tego okresu do uprawnień do świadczeń przyznawanych z Funduszu Pracy dla osób bezrobotnych. Mimo jednak niezasadności tego zarzutu obie decyzje wydane w niniejszej sprawie należało uchylić. Okolicznością niekwestionowaną w sprawie były okresy zatrudnienia skarżącej, czas przebywania na urlopach wychowawczych – łącznie z urlopem wychowawczym w dniach 6.01.1978-6.01.1980 i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, co w sumie dało okres podlegający zaliczeniu do nabycia uprawnień do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 29 lat 2 miesięcy i 29 dni. Skarżąca podniosła jednak w skardze, że na syna ur. 4 maja 1985r. pobierała zasiłek pielęgnacyjny, a okres pobierania zasiłku powinien zostać zaliczony do okresu uprawniającego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Na potwierdzenie tej okoliczności dołączyła do skargi miesięczny raport ZUS z maja 1999r., z którego wynikało, że wypłacono jej zasiłek pielęgnacyjny dla jednej osoby. Z art. 24. ust.4 pkt. 2 ustawy wynika , że do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się również okresy pobierania, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, gwarantowanego zasiłku okresowego, okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianych pracowników, okres zatrudnienia za granicą osoby, która przesiedliła się do kraju na warunkach repatriacji w rozumieniu przepisów o obywatelstwie polskim oraz okresy urlopu bezpłatnego, udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem, na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje pielęgnacyjny zasiłek rodzinny - dodatkowo do 3 lat na każde dziecko. Z tego względu okoliczność sprawowania opieki nad dzieckiem, któremu jak twierdzi skarżąca przysługiwał zasiłek pielęgnacyjny, choć faktycznie podniesiona dopiero w skardze do Sądu, wymaga zbadania przez organy orzekające w sprawie, a następnie podjęcia decyzji we wznowionym postępowaniu stosownie do wyniku postępowania wyjaśniającego podjętego w w/w zakresie. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a w myśl art.77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oczywiście obowiązek poszukiwania dowodów spoczywa nie tylko na organie, ale obarcza także stronę, która w dobrze rozumianym interesie powinna także wykazać inicjatywę w przedstawieniu środków dowodowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy z naruszeniem art. 7 i 77 § 1kpa nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art.134, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ Sąd uchylił obie decyzje, a stosownie do art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 i art.205 § 2 zasądzono na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania przed sądem.