II SA/Ke 171/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk- Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak:[...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania A. D. z pobytu stałego w lokalu przy ul. J. w K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wnioskiem z dnia 24.07.2006r. M. D. wniosła o wymeldowanie jej byłego męża – A. D. z pobytu stałego w lokalu przy ul. J. w K. z uwagi na fakt, iż nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Organ I instancji uznając, iż w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki obligujące organ do orzeczenia o wymeldowaniu, decyzją z dnia [...] odmówił wymeldowania A. D. z pobytu stałego w tym lokalu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpoznaniu odwołania M. D., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.), prowadzenie ewidencji ludności ma służyć rejestracji o pobycie ludności, a więc odzwierciedlać stan faktyczny. Natomiast stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Rozwiązanie przyjęte w cyt. przepisie ma charakter szczególny, stanowiąc odstępstwo od ogólnej reguły działania organów prowadzących ewidencję ludności wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym w przypadku opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy obowiązkiem właściwego organu administracji publicznej jest ustalenie, czy opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu nie musi nastąpić wyłącznie w sposób wyraźny np. poprzez stosowne oświadczenie. Może bowiem nastąpić także poprzez takie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości będzie wyrażać wolę danej osoby. Opuszczeniem danego lokalu jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Wojewoda w oparciu o wyjaśnienia stron oraz zeznania świadków stwierdził, iż A.D. od czerwca 2005r. nie przebywa w lokalu przy ul. J. w K., gdyż pracuje w Irlandii. W lokalu tym pozostawił swoje rzeczy osobiste, zabierając na wyjazd do pracy tylko najpotrzebniejsze. Organ II instancji podkreślił, iż jakkolwiek podjęcie pracy poza granicami kraju zawsze połączone jest z opuszczeniem miejsca zamieszkania to w celu ustalenia czy doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy niezbędne jest ustalenie, gdzie znajduje się centrum życiowe danej osoby, i koncentrują się jej wszystkie najważniejsze sprawy osobiste. W ocenie organu fakt pozostawienia rzeczy osobistych przez A. D. w spornym lokalu, jego wola powrotu do niego oraz załączone do akt sprawy dowody wpłat za zużycie gazu w tym lokalu, świadczą o przejściowym charakterze przebywania poza stałym miejscem zamieszkania. A. D. nie zerwał związków z lokalem przy ul. J. w K., który nadal pozostaje miejscem jego stałego zameldowania. Ponadto, czasowe przebywanie danej osoby poza lokalem, w którym jest ona zameldowana na pobyt stały w sytuacji, gdy jest to spowodowane np. wykonywaniem pracy jest dopuszczalne w świetle postanowień ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jakkolwiek ustawa ta nie wskazuje okresu trwania takiego stanu. Skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła M. D., zarzucając zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych, nadinterpretację przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz zastosowanie niewłaściwego przepisu prawa. Skarżąca podniosła, iż w przedmiotowym lokalu nie pozostały rzeczy stricte osobiste jej byłego małżonka, czy cokolwiek co byłoby mu niezbędne, a jednocześnie przypisane tylko jego osobie (do wyłącznego korzystania), bowiem jeszcze w czasie gdy tam zamieszkiwał, sukcesywnie je gdzieś wywoził. W mieszkaniu pozostało jedynie kilka rzeczy, z których małżonkowie korzystali wspólnie, jak np. ręczniki. Z kolei dowody wpłat za zużycie gazu, o jakich mowa w decyzji organu II instancji, pochodziły z okresu, kiedy to A. D. faktycznie zamieszkiwał w mieszkaniu, a więc i korzystał z mediów. Natomiast obecnie umowy na dostawę gazu i energii elektrycznej zawarte są z M. D., zaś jej były mąż nie partycypuje w żadnych opłatach - nawet w czynszu. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż A. D. nie ma zamiaru korzystać z mieszkania. Wskazuje na to także fakt, iż jakkolwiek A. D. od czasu do czasu przyjeżdża do Polski, to nie przebywa wówczas w lokalu przy ul. J. Ponadto, zdaniem skarżącej, ustalenie przez organ administracji zamiaru powrotu do mieszkania jej byłego męża winno być oparte na osobistym oświadczeniu woli samego zainteresowanego, a nie jego domniemanego pełnomocnika. Organ powinien także - z uwagi na art. 15 ust. 3 i 4 cyt. ustawy - dysponować stosownym zgłoszeniem wyjazdu A. D. W myśl obowiązujących przepisów A. D. miał bowiem obowiązek albo wymeldować się, albo złożyć odpowiednie oświadczenie przed stosownym organem. W takiej sytuacji skarżąca nie wnioskowałaby o jego wymeldowanie, gdyż były mąż "z urzędu" byłby zwolniony z obowiązku wymeldowania się. Tymczasem o takim zgłoszeniu nic nie wiadomo. Skarżąca, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.10.2006r. podniosła, iż jej były mąż nie czyni nic, co świadczyłoby o jego woli dalszego korzystania z przedmiotowego lokalu. Nikt nie zmuszał go także do opuszczenia tego mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. Tym samym, kwestionowana przez skarżącą decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 2 cyt. ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie jest zatem potwierdzeniem określonego faktu, natomiast wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Właściwe organy administracyjne zobowiązane są więc do dokonania wymeldowania osoby z adresu pod którym osoba ta dotychczas przebywała dopiero w przypadku wystąpienia łącznie przesłanek z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Skoro wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących ustania pobytu określonej osoby w dotychczasowym miejscu to - analogicznie jak przy zameldowaniu - źródłem powinności dokonania tej czynności przez organ administracji jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu. Z kolei o opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założenie w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Wbrew twierdzeniom skargi organy wyczerpująco wyjaśniły istotne okoliczności sprawy, przeprowadzając postępowanie wnikliwie i z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. Trafnie organy orzekające przyjęły, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że opuszczenie przedmiotowego lokalu przez A. D. ma jedynie charakter czasowy i spowodowane jest wykonywaniem przez niego pracy poza miejscem stałego pobytu. Ustalenia te potwierdzają zeznania świadków D. W., D.W. oraz wyjaśnienia A. D. złożone w piśmie z dnia 01.10.2006r. Do wniosku takiego prowadzi również analiza zeznań M.D. oraz A. C., z których wynika, iż w przedmiotowym lokalu A. D. pozostawił swoje rzeczy osobiste, zabierając ze sobą jedynie część z nich. Także fakt opłacania przez A. D. rachunków za gaz, należności czynszowych oraz napraw hydraulicznych (ostatni rachunek pochodzi z dnia 13.02.2006r.) świadczy o braku zamiaru trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu. Z uwagi na powyższe, bezzasadny jest podnoszony w skardze zarzut, iż A. D. nie czyni nic, co świadczyłoby o jego woli dalszego korzystania z przedmiotowego lokalu. Podkreślić należy, iż wyjazd za granicę nie jest równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych dopuszcza czasowe przebywanie poza miejscem stałego zameldowania, jeżeli jest spowodowane wykonywaniem pracy poza miejscem, gdzie osoba zameldowana jest na pobyt stały (art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy), nie określając zarazem dopuszczalnej długości takiego pobytu. Oceniając postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy orzekające stwierdzić należy, że materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy nie dawał podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o wymeldowanie A. D. z przedmiotowego lokalu albowiem opuszczenie przez niego miejsca stałego pobytu nie nosi cech trwałości. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż wola powrotu byłego męża skarżącej powinna wynikać z osobiście złożonego przez niego oświadczenia woli należy podnieść, iż w aktach sprawy znajduje się pismo A. D. z 7.06.2005r. kierowane do Urzędu Miejskiego w K., w którym informuje o wyjeździe z miejsca stałego pobytu, w związku z poszukiwaniem pracy. Niezależnie od tej okoliczności wymaga wskazania, iż w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, iż zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę określonego w art. 15 ust. 3 ustawy nie ma żadnego znaczenia do ustalenia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy koniecznych do wymeldowania z pobytu stałego ( por. np. wyrok NSA z 7.12.2005r. sygn. akt. OSK 302/05 – Lex 190969). Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.