II SA/Ke 174/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] znak: [...] odmawiającą A. C. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego w celu wzięcia udziału w dniu 21 listopada 2005 r. w rozprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. W uzasadnieniu organ podał, iż A. C. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie w trybie pilnym biletu kredytowego na przejazd pociągiem pospiesznym do Krakowa w dniu 21 listopada 2005 r. w celu wzięcia udziału w 14 rozprawach. Po rozpatrzeniu wniosku, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, powołując się na przepisy art. 17 ust. 1 pkt 8, art. 36 pkt 2 lit.b, art. 39 ust. 4 , art. 106 ust.4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił przyznania takiej pomocy. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się na ograniczone środki finansowe Ośrodka, tym bardziej, że z zawiadomień o rozprawach wynika, że obecność strony nie jest obowiązkowa. Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo odniósł się do trudnej sytuacji skarżącego, który odpowiada ogólnym warunkom uprawniającym do ubiegania się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej . Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł. A. C., jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie posiadająca dochodu, bez wątpienia spełnia te warunki. Objęty jest on z resztą co miesięczną opieka społeczną formie świadczeń pieniężnych na żywność, odzież, środki czystości, obiady barowe. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że przy przyznawaniu pomocy społecznej brana jest pod uwagę nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy , ale też cel na jaki środki finansowe są przeznaczane, oraz możliwości finansowe organu. W ocenie organu udział A. C. na rozprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie nie jest konieczny, ponieważ większość skarg dotyczy z reguły spraw z zakresu pieniężnej pomocy celowej i okresowej , które były oddalane w poprzednich analogicznych sprawach. Obecność ta ponadto nie jest obowiązkowa. Na decyzję tą A. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając, że zarówno decyzja ta, jak i decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi A. C. podał, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy bezprawną i rażąco niesprawiedliwą decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Tym samym pozbawiono go prawa do udziału osobistego w rozprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, co z kolei stanowi naruszenie praw podmiotowych zagwarantowanych w Konstytucji RP. Zarzucił również, że przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy, nie prowadzono postępowania odwoławczego, nie uwzględniono wniosków dowodowych, nie przeprowadzono też jawnej rozprawy administracyjnej. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w innym mieście niż K. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślił ponadto, że wbrew zarzutom skarżącego, w niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Zdaniem organu nie zaszły przesłanki do przeprowadzenia rozprawy na podstawie art. 89 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ administracji publicznej przeprowadza w toku postępowania taką rozprawę , gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, albo gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron albo gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych lub w drodze oględzin. W przedmiotowej sprawie stroną był jedynie A. C., zatem nie zachodziła potrzeba uzgodnienia interesów stron, zgromadzony zaś materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a. ). dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 3 ust. 4 w/w ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z kolei w myśl art. 39 ust. 1 tej ustawy może być przyznany zasiłek celowy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Ze sformułowania tego ostatniego przepisu wynika, iż decyzja w przedmiocie przyznania takiego zasiłku i jego wysokości należy do tzw. uznania administracyjnego. Sąd badając zgodność z prawem takiej decyzji bada w szczególności, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza - jak wynika z art. 7 kpa - załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uszczegółowieniem tej zasady jest przepis art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznając konieczność udzielenia pomocy organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz konkretnej osoby środków w ramach uznania administracyjnego, rozumianego w sposób przedstawiony wyżej. Są to przede wszystkim: uzasadnione potrzeby uprawnionego, własne możliwości finansowe oraz potrzeby innych osób starających się o pomoc społeczną. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych ośrodka. Należy uznać, że w sprawie niniejszej organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego wydając zaskarżoną decyzję. Organ przy tym nie odmówił skarżącemu racji co do wpływu jego obecności na rozprawie. Biorąc jednak pod uwagę wynik postępowania wyjaśniającego ustalającego sytuację materialną i rodzinną w jakiej znajduje się skarżący, oraz możliwości finansowe, jakimi dysponuje Ośrodek, organ odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Decyzję tą szczegółowo i dostatecznie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 kpa. W tej sytuacji nie można więc jej uznać za dowolną. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jedn. Dz.U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 ze zm. ) orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Zarzuty skarżącego o nieprzeprowadzeniu rozprawy przez organ II instancji podyktowane były jego zdaniem faktem, że w ten sposób pozbawiono go możliwości przedstawienia swoich racji oraz okoliczności przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W tej sytuacji organ II instancji władny był uznać, iż nie zachodzą podstawy z art. 89 kpa do wyznaczenia rozprawy. Dla potrzeb załatwienia wniosku skarżącego jego sytuacja życiowa została ustalona, a więc nie zachodziła potrzeba dodatkowego wyjaśnienia sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów prawa procesowego. Nie ma takiego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jak tego chce skarżący, doręczenie decyzji organu I instancji w lokalu administracji publicznej, czyli zgodnie z art. 42 §2 kpa. Ten sposób doręczenia uzgodniony ze stroną został zastosowany przez organ z uwagi na niewielką, kilkudniową odległość czasową pomiędzy datą złożenia wniosku tj. 17.11.2005 r. , a datą wyznaczonych rozpraw - 21.11.2005 r. To, że odebrana przez skarżącego decyzja była dla niego niekorzystna, nie ma znaczenia dla prawidłowości doręczenia czy rozstrzygnięcia w sprawie. Odnosząc się do zarzutu, iż organy obu instancji naruszyły przepisy Konstytucji wskazać należy, iż żaden z powołanych przez skarżącego przepisów nie daje mu uprawnienia do żądania zapewnienia bezpłatnych przejazdów kolejowych, zwłaszcza kosztem niemożności zaspokojenia przez organy pomocy społecznej niezbędnych potrzeb życiowych takich jak zakup żywności i leków ratujących życie dla innych osób, takiej pomocy potrzebujących. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia naczelnych zasad kpa, skoro jak wcześniej wspomniano obowiązujące przepisy dopuszczają rozpoznanie odwołania w sprawie przyznania pomocy społecznej na posiedzeniu niejawnym i sprawa została należycie wyjaśniona. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokonały w jego wyniku prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i rozstrzygnięcia przez nie wydane są zgodne z wymogami art. 107 kpa. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach , działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.