II SA/Ke 176/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 maja 2010r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 4 lutego 2010r. znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 grudnia 2009r. znak: [...] o wymeldowaniu K. D. z pobytu stałego z lokalu położonego w K. przy ul. M. 75/2. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu ma obowiązek dokonać wymeldowania, a w razie nie wykonania tego obowiązku organ gminy, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu zobowiązany jest do wydania decyzji w tym zakresie. Organ wyjaśnił, że K. D. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. M. 75/2 w K. albowiem przebywa w Zakładzie Karnym w N., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Przed osadzeniem w zakładzie karnym K. D. również nie przebywał w miejscu stałego zameldowania z uwagi na fakt, że przedmiotowy lokal nie istnieje. Jak ustaliły organy, budynek, w którym znajdował się ten lokal został wyburzony i faktycznie nie ma tam możliwości zamieszkania. W tych okolicznościach Wojewoda uznał, że utrzymywanie zameldowania K. D. pod wskazanym wyżej adresem stanowiłoby fikcje meldunkową, co w świetle obowiązującego prawa jest niedopuszczalne, albowiem kwestie meldunkowe mają służyć wyłącznie celom ewidencyjnym. Odnosząc się do podniesionej przez K. D. w odwołaniu sprawy dotyczącej przyznania lokalu socjalnego, organ odwoławczy wskazał, że przydział takiego lokalu jest zadaniem własnym gminy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze K. D. podniósł, że organy administracji najpierw wyburzyły budynek, w którym był zameldowany, a potem został z niego wymeldowany, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia go domu bez zapewnienia lokalu socjalnego. Zdaniem skarżącego, "Miasto" powinno zabezpieczyć mu lokal mieszkalny, skoro bezprawnie został niego pozbawiony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skarżący przed osadzeniem w zakładzie karnym nie przebywał w miejscu stałego zameldowania, a jak sam przyznał w piśmie z dnia 4.11.2009r. "mieszkał gdzie się dało, przy torach, na dworcu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podstawę merytorycznego orzekania w sprawie stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłankami wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest więc dobrowolne opuszczenie lokalu, a co za tym idzie nie przebywanie w lokalu oraz nie dokonanie obowiązku wymeldowania. Zaistnienie tych przesłanek nie pozostawia organowi wyboru lecz zobowiązuje organ do wydania decyzji o wymeldowaniu. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie należy mieć na względzie zasadę wyrażoną w art. 1 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którą ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Taka regulacja oznacza, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a wpisem z ewidencji ludności niezbędne jest więc aby organy meldunkowe mogły poprzez własne rozstrzygnięcia zastępować czynności, których nie podjął obywatel w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003r., sygn. V SA 3657/02, publ. http://www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że K. D. nie zamieszkuje aktualnie w lokalu położonym w K. przy ul. M. 75/2, albowiem przebywa w Zakładzie Karnym w N. Okolicznością, która niewątpliwie ma decydujące znaczenie dla oceny sytuacji skarżącego w kwestii wymeldowania z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. M. 75 w K. jest fakt, że nie istnieje budynek, w którym K. D. posiadał stałe zameldowanie. Budynek ten, o czym świadczą zeznania przesłuchanego w charakterze świadka brata skarżącego – P. D., został wyburzony ok. 25 lat temu. K. D. w tym czasie odbywał karę pozbawienia wolności. Tego stanu nie kwestionuje sam skarżący. Wedle regulacji ustawy, ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym elementem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, tj. formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. W niniejszej sprawie, gdy bezspornym jest, że skarżący nie przebywa w lokalu przy ul. M. 75/2 w K. i gdy obiektywnie brak jest oczywistych możliwości do zamieszkania w tym lokalu, rozstrzygnięcie organów administracji należy uznać za zasadne. Rozebranie budynku, w którym skarżący był zameldowany na stałe, skutkuje koniecznością doprowadzenia ewidencji ludności do stanu zgodnego z rzeczywistością. Strona nie może być zameldowana w budynku, który fizycznie nie istnieje. Utrzymanie zameldowania w nieistniejącym budynku byłoby jak trafnie wskazał Wojewoda fikcją meldunkową. Podniesione przez skarżącego kwestie związane z zapewnieniem przez gminę lokalu socjalnego nie mogą być podstawą wydania odmiennego rozstrzygnięcia, o ile okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.