II SA/Ke 177/05

WyrokWSA w Kielcach2006-05-11

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Anna Żak, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca protest dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniesiony przez organizację zrzeszającą kupców, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca protest dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym, ponieważ wniesienie protestu nie wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia chronionego prawem. Skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym wymaga wykazania faktycznego naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, co nie ma miejsca w przypadku protestu.
Stan faktyczny
Zrzeszenie Kupców Polskich wniosło skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Starachowicach, która odrzuciła protest dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Protest dotyczył możliwości lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży przekraczającej 2000 m². Skarżący zarzucił, że uchwała nie uwzględniła protestu mieszkańców i podmiotów handlowych, a budowa sklepów wielkopowierzchniowych negatywnie wpłynie na gospodarkę i spowoduje wzrost bezrobocia. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że celem planu jest rozwój usług w oparciu o wolny rynek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: II SA/Ke 177/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: ref. stażysta Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi Zrzeszenia Kupców Polskich w Starachowicach na uchwałę Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 22 grudnia 2003 r. numer X/8/03 w przedmiocie : rozpatrzenia protestu wniesionego do projektu planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach uchwałą Nr X/8/03 z dnia 22 grudnia 2003 r. Rada Miejska w Starachowicach, po rozpatrzeniu protestu Zrzeszenia Kupców Polskich w Starachowicach do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu C-7 ŁĄKI na obszarze miasta Starachowice w obrębie ulic Kardynała Wyszyńskiego, Bocznej i doliny Rzeki Kamiennej – protest ten odrzuciła. W uzasadnieniu uchwały Rada podniosła, że uwzględniając protest Zrzeszenia Kupców Polskich złożony dnia 24.VII.2003 r. po pierwszym wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, w którym oprotestowano możliwość lokalizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży przekraczających 2000 m² - Prezydent Miasta w formie autopoprawki wprowadził zmianę polegającą na rezygnacji z zapisu dopuszczającego lokalizację handlu wielkopowierzchniowego. Równocześnie obszar 1 U Ch,g,t,r,kt,ks,a,rz został podzielony na trzy odrębne obszary oznaczone symbolami 1-3 U Ch,g,t,r,kt,ks,a,rz, umożliwiając inwestowanie drobniejszym lokalnym inwestorom. Podnoszony w proteście zarzut, że nie dokonano żadnej faktycznej zmiany w planie przez podział obszarów i ograniczenie powierzchni sprzedażowej obiektów do 2000 m² nie znajduje, zdaniem Gminy potwierdzenia, gdyż w wersji I planu teoretycznie istniała możliwość czystej funkcji sprzedażowej o powierzchni około 12 000 m² (17,5 % pow. terenu) w formie handlu "wielopowierzchniowego", bardziej konkurencyjnego do tradycyjnego, charakteryzującego się dużą ekonomicznością, małym zatrudnieniem, silnym (często obcym) inwestorem. Proponowana obecnie forma zagospodarowania pozwala łącznie na realizację maksymalnie do 6 000 m² pow. sprzedażowej na wszystkich trzech obszarach łącznie, w formie rozdrobnionej zbliżonej do handlu tradycyjnego, o wielkości inwestycji dostępnej dla inwestorów lokalnych. Funkcja handlu umieszczona jest w projekcie planu jako jedna z wielu dopuszczalnych na tym obszarze funkcji, w tym turystyczna (hotele), rekreacyjna, sportowa (hale sportowe, boiska), administracyjna (banki, biura), rzemiosło usługowe. W warunkach wolnego rynku ich realizacja będzie odpowiedzią na rzeczywiste zapotrzebowanie społeczności miasta. Rada Gminy podniosła, że celem sporządzenia planu miejscowego terenu C-7 ŁĄKI było przeznaczenie terenu położonego bezpośrednio w sąsiedztwie centrum miasta, dobrze skomunikowanego i uzbrojonego na ośrodek usługowo-handlowy o randze ośrodka powiatowego, wielkoprzestrzennego, dla którego przewiduje się pełny asortyment funkcji o charakterze centrotwórczym i ogólnomiejskim z zakresu handlu i usług. Rezygnacja z proponowanych w wersji I projektu planu zapisów umożliwiających realizację obiektów handlowych wielkopowierzchniowych o pow. sprzedażowej powyżej 2 000 m², poprzez podział obszaru na trzy odrębne obszary i wprowadzenie zakazu realizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 2 000 m²- nie narusza przepisów prawa. Nie stanowi naruszenia prawa taki sposób kształtowania dyspozycji funkcjonalno-przestrzennej planu, które mogą doprowadzić do realizacji w różnych obszarach powierzchni sprzedażowej przekraczającej 2 000 m² łącznie. Wg definicji zawartej w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powierzchnia sprzedaży to część ogólnodostępnej powierzchni obiektu handlowego stanowiącego całość techniczno użytkową, przeznaczona do sprzedaży detalicznej, w której odbywa się bezpośrednia sprzedaż towarów, bez wliczania do niej powierzchni usług gastronomii oraz powierzchni pomocniczej, do której zalicza się powierzchnie magazynów, biur, komunikacji, ekspozycji wystawowej itp. Również ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w art. 10 ust. 1 pkt 1 posługuje się pojęciem "tereny, które mogą być przeznaczone pod budowę obiektów handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 2 000 m²". Plan wprowadza ograniczenie tej powierzchni do 2000 m². Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę o odrzuceniu protestu, po wcześniejszym wezwaniu do usunięcia naruszenia wniosło Zrzeszenie Kupców Polskich w Starachowicach, opierając ją na postawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że radni miasta Starachowice nie uwzględnili protestu 515 podmiotów handlowych, złożonego 23.VI.2003 r. oraz 3051 mieszkańców miasta i powiatu starachowickiego, złożonego 25.VII.2003 r., występujących przeciwko budowie sklepów wielkopowierzchniowych. Powstawanie kolejnych sklepów wielkopowierzchniowych spowoduje negatywny wpływ na funkcjonowanie infrastruktury gospodarczej w mieście, regionie oraz na życie całego społeczeństwa – wzrost bezrobocia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej uchwale. Ponadto podniósł, że przekonanie skarżącego jest subiektywną oceną sytuacji działających już na rynku kupców. Obowiązkiem samorządu gminnego jest przygotowanie planów miejscowych jako podstawy rozwoju sieci usług w mieście w oparciu o zasady wolnego rynku i konstytucyjnego prawa swobody gospodarczej obywateli. Brak wielofunkcyjnego centrum w mieście powiatowym, gdzie powinien wykształcić się ośrodek usługowy II stopnia napędzający koniunkturę powoduje, że mieszkańcy Starachowic zaopatrują się w Kielcach, Skarżysku Kamiennej, Radomiu a niebawem w pobliskim Ostrowcu, gdzie powstają nowoczesne placówki handlowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do regulacji art. 23 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139) szczególną formą do zakwestionowania ustaleń zamieszczonych w projekcie planu miejscowego, jest protest oraz zarzut. O przynależności zastrzeżeń wniesionych do projektu planu odpowiednio do kategorii zarzutów lub protestów przesądza naruszenie interesu lub uprawnienia chronionego prawem. Zarzut do projektu planu może wnieść, a w konsekwencji później zaskarżyć uchwałę rady o odrzuceniu zarzutów ten, kto wykaże że jego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonego do publicznego wglądu. Ten, kto nie wykaże naruszenia interesu prawem chronionego może kwestionować ustalenia projektu w formie protestu (art. 23 ust 1 cyt. ustawy), z tym, że uchwała rady miejskiej odrzucającej protest nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Rada Miejska w Starachowicach uznała, iż wnoszące skargę Zrzeszenie Kupców Polskich w Starachowicach nie wykazało naruszenia jego interesu prawnego ustaleniami projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu C-7 Łąki na obszarze miasta Starachowice w obrębie ulic Kardynała Wyszyńskiego, Bocznej i doliny Rzeki Kamiennej, zatem nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym do wniesienia zarzutu i zasadnie zakwalifikowała zgłoszone uwagi do projektu zmiany przedmiotowego planu jako protest, który może wnieść w myśl art. 23 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu lub jego zmiany. Takie zapisy projektu planu, jak w niniejszej sprawie (omówione wyżej), nie stanowią naruszenia interesu prawnego skarżącego, chronionego przepisami prawa cywilnego. Skarżący nie wykazał, że jest właścicielem czy użytkownikiem nieruchomości objętej projektem planu, a upatrywanie naruszenia interesu prawnego w tym, że "powstawanie kolejnych sklepów wielkopowierzchniowych spowoduje negatywny wpływ na funkcjonowanie infrastruktury gospodarczej w mieście, regionie oraz na życie całego społeczeństwa – wzrost bezrobocia" nie legitymuje go do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oparta jest bowiem na faktycznym naruszeniu interesu prawnego, a zatem uprawnionym do wniesienia jej może być jedynie podmiot, który wykaże, że kwestionowaną przez niego uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie, polegający na istnieniu związku między zaskarżoną uchwała a własną indywidualną sytuacją prawną, co dopiero otwiera drogę do jej merytorycznego rozpoznania. Taki związek musi istnieć obecnie, a nie dopiero w przyszłości powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązku. Interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje wprost art. 101 ust. 1 musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę (bezpośredni, konkretny i realny charakter interesu prawnego strony kształtowany aktem stosowania prawa materialnego). Nie mogą to być sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Kwestia legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 została zatem wyraźnie określona. Nie maja więc do niej zastosowania przepisy art. 31 kpa, dopuszczające występowanie w charakterze strony organizacji społecznej, reprezentującej interesy innych osób. Przepis art. 101 nie daje podstaw do skargi opartej na interesie ogółu, czyli tzw. interesie publicznym. W sprawach mających charakter publiczny mogą działać określone organy państwowe (np. prokuratura). Jeżeli zatem istotą protestu jest brak naruszenia interesu prawnego, to nie może on być skarżony do sądu administracyjnego z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż wnoszący protest nie ma legitymacji skargowej także w tym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 135, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło