II SA/Ke 178/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2007 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]nr[...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata D. P. kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa, 80/100) złotych, w tym 52, 80 (pięćdziesiąt dwa, 80/100) złotych VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Dnia 19.VI.2006 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął na wniosek B. P. postępowanie administracyjne w sprawie "zbiornika na nieczystości ciekłe na terenie posesji nr [...] przy ul.[...] w K". Decyzją z dnia [...] znak [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) nałożył na M. W. "obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego na terenie posesji przy ul. [...] w K. do stanu zgodnego z prawem. Należy zamontować rurę odpowietrzającą o wysokości minimum 50 cm ponad poziom terenu oraz wykonać zamknięcie otworu służącego do opróżniania zbiornika w terminie do dnia 15 sierpnia 2006r". Również decyzją z dnia [...], o tym samym znaku [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego, bez wskazania podstawy prawnej "odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielowi M. W. usunięcie zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego na terenie posesji przy ul. [...] w K.". Na skutek odwołania złożonego przez B. P. od powyższej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak [...] "odmówił wydania decyzji nakazującej właścicielowi M. W. usunięcie zbiornika na nieczystości ciekłe, usytuowanego na terenie posesji przy ul. [...] w K.", zaś Inspektor Nadzoru decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu odwołania B. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał za udowodnione, że zbiornik wykonany został samowolnie w okresie po 1999 r., jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym, a jego wykonanie polegało na wykonaniu robót budowlanych. Przepisy art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego z 1994 r. odnoszą się wyłącznie do przypadków wykonania budowy obiektu budowlanego, a więc nie dotyczą przedmiotowego zbiornika. Natomiast w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 znajduje zastosowanie przepis art. 50 Prawa budowlanego nakazujący wstrzymanie robót, gdy jeszcze trwają i przepis art. 51 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego podstawą prawną rozstrzygnięcia, czyli odmowy wydania nakazy rozbiórki jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zastosowany a contrario, gdyż na podstawie tego przepisu mogłaby zapaść decyzja rozbiórki, gdyby były podstawy faktyczne do wydania takiej decyzji. Przepis art. 51 przewiduje, iż organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozebrania efektu samowolnie wykonanych robót budowlanych tylko w przypadku, jeżeli obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane tak, iż nie da się ich usunąć w drodze wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja organu I instancji jest więc zasadna merytorycznie, gdyż nie ma podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowego zbiornika o wymiarach wewnętrznych 1,5 x 2,02 x 1,43 i o pojemności 4,33 m³, ponieważ spełnia on wymagania wynikające z przepisów techniczno budowlanych ( § 35 i 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła B. P. Zarzuty skargi sprowadzają się do opisania działania pracowników urzędu gminy, odległości usytuowania zbiornika od granicy z drogą, zarzutu niewiarygodności przesłuchanych świadków, daty wykonania zbiornika, żądania usunięcia szamba i wyprostowania granicy z sąsiadem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i jako taka prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, aczkolwiek nie z przyczyn przedstawionych przez skarżącą. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie niniejszej, wszczęte "w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe...." w związku z pismem B. P., domagającej się usunięcia tego zbiornika toczyło się w trybie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), zwanej dalej ustawą, których celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z tym że dotyczy to robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 ustawy. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zbiornik wykonany samowolnie po 1999r. jest "urządzeniem budowlanym" związanym z obiektem budowlanym, jakim jest budynek mieszkalny, którego wykonanie polegało na realizacji "robót budowlanych", zatem nie mają zastosowania przepisy art. 48 i 49b Prawa budowlanego, które odnoszą się wyłącznie do przypadków wykonania budowy "obiektu budowlanego" i postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się na podstawie przepisu art. 51ustawy. Organ odwoławczy słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że przepis ten przewiduje, iż organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki efektu samowolnie wykonanych robót budowlanych tylko w przypadku, jeżeli obiekt narusza techniczno budowlane przepisy tak, że nie da się ich usunąć w drodze określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Regulacja art. 51 ust. 1 dotyczy jednak trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego), określonych w trzech ustępach tego przepisu. Dlatego dziwi fakt wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji o odmowie wydania właścicielowi nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości na podstawie "a contrario art. 51 ust. 1 pkt 1" ustawy (organ odwoławczy wykorzystując prawo do reformowania decyzji organu I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał tę podstawę rozstrzygnięcia) w sytuacji, gdy w sprawie niniejszej dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał już decyzję (jest ostateczna), w której orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy o nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia zbiornika do stanu zgodnego z przepisami prawa, nakazując zamontowanie rury odpowietrzającej oraz zamknięcia otworu służącego do opróżniania zbiornika - w terminie do 15.VIII.2006 r. Nałożenie obowiązków obligowało organ nadzoru budowlanego do sprawdzenia ich wykonania po upływie terminu lub na wniosek inwestora i wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy (organ wydaje decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku, albo w przypadku niewykonania nakazuje rozbiórkę). Zauważyć należy, że w protokole oględzin z dnia 25.X.2006 r. stwierdzono, że "zamontowano rurę odpowietrzającą, nie stwierdzono zamknięcia zabezpieczenia otworu do opróżniania zbiornika". Tymczasem organ nadzoru, mimo wydania decyzji o nałożeniu obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prowadził jednocześnie w tej samej sprawie postępowanie mające na celu zbadanie, czy przedmiotowy zbiornik spełnia wymogi wynikające z przepisów techniczno-budowlanych i po ustaleniu spełnienia tych wymogów wydał decyzję na podstawie "a contrario art. 51 ust. 1 pkt 1" ustawy o odmowie wydania nakazu. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organ nadzoru naruszył przepis prawa materialnego tj. art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), wydając jednocześnie dwie decyzje: na podstawie ust. 1 i ust. 2, co miało wpływ na wynik sprawy i powoduje, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia adw. D. P. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uzasadnia § 18 ust. 1 pkt 1c oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).