II SA/Ke 18/07
WyrokWSA w Kielcach2007-05-08
Skład orzekający: Renata Detka, Beata Ziomek, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jeśli stwierdzone nieprawidłowości wynikają z istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, a nie z wad powstałych w trakcie użytkowania obiektu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może stosować art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego (dotyczącego usuwania nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu) do sytuacji, w której stwierdzono istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę. Takie odstępstwo powinno być kwalifikowane jako samowola budowlana w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego i wymaga przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Właściciele budynku mieszkalnego zostali zobowiązani decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego poprzez zamurowanie drzwi do kotłowni i dwóch otworów okiennych. Organ uznał, że budynek został usytuowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę (w odległości 2,70 m od granicy działki zamiast 4 m), co stanowiło naruszenie warunków technicznych. Skarżący podnosili, że zgodę na takie usytuowanie wyrazili sąsiedzi, a zamurowanie otworów spowoduje konieczność przeprojektowania kotłowni. Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały art. 66 Prawa budowlanego, gdyż sytuacja ta powinna być rozpatrywana w kontekście samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. i J. małż. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania B. i J. S. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą B. i J. S. w terminie do dnia 30.11.2006r. usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego o wymiarach w rzucie 11,20 x 10,20m znajdującego się na działce nr ewidencyjny 532/2 w Hucisku poprzez dokonanie likwidacji drzwi prowadzących do kotłowni oraz likwidacji dwóch otworów okiennych znajdujących się w zachodniej ścianie budynku poprzez ich zamurowanie.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została podjęta w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust.2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Od decyzji tej odwołali się B. i J. S. podnosząc, że zgodę na posadowienie budynku w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki sąsiedniej nr ew. 532/1 oraz wykonanie otworów w ścianie budynku otrzymali od jej właściciela J.S..
Dokonując kontroli decyzji organu I instancji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny:
W wyniku oględzin w dniu 6.06.2006r. na działce w H. ustalono, że w odległości ok. 2,70m od ogrodzenia bocznego, znajdującego się w zachodniej granicy działki usytuowany jest parterowy budynek mieszkalny z poddaszem użytkowym o wymiarach 10,20 x 11,20 m, w którym na ścianie od strony granicy umieszczone jest otwór drzwiowy do pomieszczenia kotłowi oraz dwa otwory okienne do pomieszczenia gospodarczego na poddaszu. Budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 6.06.1994r. wydanego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego. Według projektu zagospodarowania działki stanowiącego załącznik graficzny do pozwolenia na budowę, budynek powinien być usytuowany w odległości 4m od granicy z działką sąsiednią.
W ocenie organu II instancji usytuowanie budynku w odległości 2,70m od granicy działki naruszało § 12 ust. 1 przepisów techniczno-budowlanych tj. rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jak również narusza obowiązujące przepisy warunków technicznych.
Naruszenie warunków technicznych odnośnie usytuowania budynków względem granicy działki sąsiedniej pozwala na stwierdzenie, iż przedmiotowy budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym co skutkuje nałożeniem obowiązku usunięcia nieprawidłowości zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane z dnia 7.07.1994r.
Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ II instancji stwierdził, że zgoda sąsiadów na umieszczenie otworów w ścianie tuż przy granicy jak również wystąpienie do właściciela działki sąsiedniej z propozycją jej kupna nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie pozostawienia otworów w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. i J. S. wnieśli o uchylenie decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego podnosząc, iż zmiana usytuowania budynku ( przesunięcie ściany o 1,30m do granicy) wynikała z konieczności posadowienia budynku na bardziej stabilnym gruncie wobec istnienia terenu podmokłego na działce budowlanej. Za nadal aktualną uznali propozycję kupna działki sąsiedniej. Podkreślili, że zamurowanie otworów spowoduje konieczność przeprojektowania i przebudowy istniejącej kotłowni.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa do jakich doszło przy rozpatrywaniu sprawy, bez względu na to czy skarżący powoływał się na te uchybienia w skardze. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy.
Przyjęta przez organy administracji ocena prawna, iż w zaistniałym stanie faktycznym znajduje zastosowanie przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. - cytowanej dalej jako ustawa) jest błędna.
Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Przepis art. 66 ustawy zamieszczony jest w rozdziale zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych" i w związku z tym służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest przede wszystkim wynikiem zużycia technicznego obiektu lub zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania, o ile taki stan nie został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę.
W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że zrealizowany na działce nr 532/2 położonej w H. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 6.06.1994r. budynek mieszkalny został wybudowany niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Wbrew bowiem tym warunkom obiekt budowlany został usytuowany w odległości 2,70m od granicy z działką sąsiednią zamiast w odległości 4m. To oczywiste odstępstwo od pozwolenia na budowę organy powinny zakwalifikować jako przypadek o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy czyli wykonywanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 - nie zaś jako nieprawidłowości powstałe w trakcie użytkowania obiektu. W dacie wydania pozwolenia na budowę obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) które w 12 ust. 1 w odniesieniu do budynków mieszkalnych na działkach w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolnostojących jednorodzinnych domach mieszkalnych o ścianach z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych wprowadzały zasadę sytuowania w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Odległość ta mogła być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Zgodnie z ust. 2 § 12 ustawodawca dopuścił możliwość zmniejszenia odległości określonych w ust. 1 przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4m od granicy działki, z tym, że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8m. Jak wynika z akt administracyjnych działka sąsiednia nie jest zabudowana, zatem ust. 2 § 12 nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Konsekwencją samowolnego odstąpienia w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy) powinno być przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego (naprawczego) z zastosowaniem regulacji art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7, (albowiem roboty budowlane zostały już wykonane), a w tym zakresie organy nie prowadziły postępowania wyjaśniającego.
Dokonując wadliwej interpretacji art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszyli przepisy prawa materialnego co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ II instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie przedstawione wyżej uwagi i wyeliminuje dotychczasowe naruszenia prawa.
W tym stanie rzeczy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 134, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło