II SA/Ke 18/14
PostanowienieWSA w Kielcach2014-03-03
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej wnoszącej skargę w sprawie z zakresu pomocy społecznej, która nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który wykaże trudną sytuację materialną i rodzinną, w tym bezdomność, korzystanie z pomocy społecznej, niski dochód przeznaczany na zobowiązania i pobyt w schronisku, a także zły stan zdrowia, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W przypadku skargi na działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona jest z nich zwolniona z mocy prawa.Stan faktyczny
A.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie pomocy społecznej w formie schronienia, dołączając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest bezdomny, pobiera niską emeryturę, jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego bez dochodów, cierpi na choroby neurologiczne i wymaga leczenia. Jego dochód w większości jest przeznaczany na spłatę zobowiązań alimentacyjnych i opłacenie pobytu w schronisku.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych uznano za bezprzedmiotowy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 3 marca 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pomocy społecznej w formie schronienia p o s t a n a w i a: ustanowić dla A.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
A.M. do swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie pomocy społecznej w formie schronienia dołączył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego formularza i akt spraw wynika, że wnioskodawca mieszka w schronisku dla bezdomnych. Skarżący pobiera emeryturę w wysokości 415,58 zł miesięcznie (po potraceniu przez komornika należność alimentacyjnych wobec syna), pozostała cześć jest w większości przeznaczana na opłacenie pobytu w schronisku. Skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,3856 ha fizycznych (0,3894) ha przeliczeniowych, z którego nie osiąga dochodów. Wnioskodawca przeszedł udar mózgu, cierp na choroby neurologiczne, wymaga leczenia.
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania. Za każdym razem na wnioskodawcy ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpoznawanej sprawie biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy, przede wszystkim bezdomność, korzystanie z pomocy społecznej, dochód, który w większości jest zabierany na spłatę zobowiązań alimentacyjnych i opłacenie pobytu w schronisku, zły stan zdrowia, uznano, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zatem jego wniosek o przyznanie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy poinformować w trybie art. 6 p.p.s.a., że jest bezprzedmiotowy, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Zatem skarga A.M. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło