II SA/Ke 18/16

WyrokWSA w Kielcach2016-04-14

Skład orzekający: Dorota Chobian, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę w trybie art. 155 k.p.a., jeśli nie wszystkie strony postępowania, które brały udział w pierwotnym postępowaniu, wyraziły na to zgodę, a stan prawny i faktyczny w dacie wydania pierwotnej decyzji uniemożliwiał odmienne rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., jeśli brak jest zgody wszystkich stron postępowania, które brały udział w pierwotnym postępowaniu. Ponadto, zmiana taka jest niedopuszczalna, gdy stan prawny i faktyczny w dacie wydania pierwotnej decyzji uniemożliwiał odmienne rozstrzygnięcie, co ma miejsce w przypadku nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu ze względu na przepisy dotyczące minimalnych odległości między budynkami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. D. o zmianę ostatecznej decyzji Wójta Gminy z 1991 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, która zawierała nakaz rozbiórki obory. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany, wskazując na brak zgody wszystkich stron postępowania. Skarżąca zarzuciła brak uzasadnienia decyzji oraz kwestionowała potrzebę rozbiórki obory. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak zgody strony (następcy prawnego) oraz stan prawny z 1991 r. uniemożliwiały zmianę decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej oddala skargę. Wojewoda decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Starosty z [...], orzekającej o odmowie zmiany decyzji ostatecznej Wójta Gminy z [...] wydanej dla M.D. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w [...], polegającej na odstąpienia od nałożonego tą decyzją obowiązku dokonania rozbiórki obory oznaczonej nr 8 na zatwierdzonym projekcie zagospodarowania, na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] Wójt Gminy udzielił M.D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego o pow. całkowitej 211,60 m2, na działce położonej w D. - nr ewid. gruntu [...]. Jednocześnie decyzją tą zobowiązał inwestora między innymi do rozbiórki budynku nr 4 mieszkalnego, nr 5 ganku, nr 6 obory, nr 7 szopy - przed przystąpieniem do budowy nowego budynku mieszkalnego, oraz do rozbiórki budynku nr 8 - obory, w terminie 14 dni od dnia oddania nowego budynku mieszkalnego do użytkowania. Zobowiązana nie wykonała obowiązku wynikającego z tej decyzji, w części dotyczącej rozbiórki budynku nr 8 - obory. Starosta, po rozpatrzeniu wniosku M.D. o zmianę powyższej decyzji w części dotyczącej rozbiórki budynku nr 8, decyzją z [...], utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy, odmówił wnioskowanej zmiany, z powodu braku zgody stron postępowania na zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa. M.D. pismem z 22 kwietnia 2015 r. ponownie wystąpiła o zmianę decyzji z [...] w części dotyczącej rozbiórki budynku nr 8, załączając zgody stron. Starosta decyzją z [..], podjętą na podstawie art. 155 kpa, orzekł o jej zmianie. Od powyższej decyzji odwołał się Ł. J., który w odwołaniu wycofał swoją zgodę na zmianę decyzji. Wojewoda decyzją z [...] uchylił decyzję z [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu braku zgody strony. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wezwał M.D. do przedłożenia zgody Ł. J. i S.D. na zmianę decyzji. W odpowiedzi zobowiązana przedstawiła tylko zgodę S. D. Następnie Starosta wydał zaskarżoną decyzję. Dalej Wojewoda zacytował treść art. 155 kpa i wskazał, że zgoda stron stanowi podstawową przesłankę stosowania tego przepisu. Z akt sprawy wynika, iż decyzja z [...] jest ostateczna, a stronami postępowania zakończonego jej wydaniem byli: M. D., J. J. i J. S. oraz obecnie stroną postępowania w sprawie zmiany tej decyzji został uznany S.D.- współwłaściciel działki nr [...]. Z dokumentów zgromadzonych przez Starostę wynika, że J. J. nie żyje oraz, że obecnym właścicielem nieruchomości oznaczonej nr 3392 jest Ł. J., który nie wyraził zgody na zmianę decyzji. Zatem, wobec braku zgody wszystkich stron na zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa należy uznać zaskarżoną decyzję za zasadną i zgodną z prawem W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję M.D. zarzuciła, że decyzja z [...] nie zawiera ani uzasadnienia prawnego, ani faktycznego, co powoduje naruszenie art. 8 i 9 kpa, gdyż jako inwestor nie została ona poinformowana, dlaczego organ nakazał jej rozbiórkę obory i na jakiej podstawie. Skarżąca zacytowała także treść art. 47 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i stwierdziła, że budynek nr 8 - obora w żaden sposób nie narusza dyspozycji tego przepisu. W związku z tym wniosła o zaniechanie rozbiórki tego budynku i zmianę decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej dodatkowo zarzucił, że Ł. J. nie jest stroną tego postępowania z tego powodu, że postępowanie to faktycznie dotyczy nakazu rozbiórki, a nieruchomość tego uczestnika od budynku obory oddalona jest o 12 m. Dodał, że nie kwestionuje następstwa prawnego Ł. J. po J. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jej przedmiotem jest decyzja odmawiająca zmiany czy też uchylenia części decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 155 kpa, a mianowicie zawartego w tej decyzji nakazu rozbiórki obory. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Powodem, dla którego organ odmówił uwzględnienia wniosku M.D. był brak zgody Ł. a J. ego. Obecnie skarżąca zarzuca, że nie jest on stroną tego postępowania z tego powodu, że budynek, który stosownie do ostatecznej decyzji Wójta Gminy w Daleszycach miała ona obowiązek rozebrać jest oddalony o 12 metrów od granicy z jego nieruchomością. Poza sporem pozostaje okoliczność, że stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 1991 r. był poprzedni właściciel działki bezpośrednio graniczącej z działką inwestorki - J.J. , który nie żyje. Ł. J. jest jego następcą prawnym i aktualnie to on mieszka na sąsiedniej działce, której jest właścicielem. W tej sytuacji to on w miejsce zmarłego J. J. ego stał się stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 kpa, które wymaga udziału tych stron, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, jaka ma być zmieniona (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 5 września 2014 r. w sprawie II OSK 602/13 dostępnym w bazie LEX oraz internetowym zbiorze orzecznictwa sądów administracyjnych). Bez znaczenia jest zdaniem Sądu okoliczność, że budynek obory (czy też dawnej obory jak twierdzi skarżąca) położony jest w znacznej odległości od granicy z nieruchomością Ł. J. Przez sam ten fakt jego ojciec, gdyby żył, nie utraciłby statusu strony postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę z jednoczesnym nakazem rozbiórki obiektów. Ponadto sposób zagospodarowania nieruchomości, ilość znajdujących się na niej zabudowań oddziaływuje na prawa właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących z tą nieruchomością. Niezależnie jednak od braku zgody na zmianę decyzji, w ocenie Sądu w sprawie zachodzą inne okoliczności, uniemożliwiające uwzględnienie wniosku skarżącej. Na wstępie bowiem wskazać należy, że istotą postępowania w trybie art. 155 kpa jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. teza wyroku NSA z 5 stycznia 2007 r. sygn. I OSK 586/06 – dostępnego w bazie LEX, a także internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Zmiana na podstawie art. 155 kpa może więc być dokonana tylko wówczas, gdy istniejący w dacie wydania ostatecznej decyzji stan faktyczny oraz prawny pozwalał na odmienne rozstrzygnięcie. Przenosząc te rozważania na rozpoznawaną sprawę stwierdzić należy, że tylko wówczas byłaby dopuszczalna zmiana wydanego w 1991 r. pozwolenia na budowę w części nakazującej rozbiórkę, gdyby wówczas, tj. [...]nie istniały przepisy ograniczające swobodę sytuowania budynku z otworami okiennymi w stosunku do innych budynków. Jak wynika ze znajdującej się w aktach decyzji Wojewody z [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [...], zgodnie z projektem budowlanym budynek mieszkalny skarżącej miał mieć otwory okienne w każdej elewacji, a więc także w ścianie, która miała być utytułowana w odległości 2,5 metra od istniejącego budynku obory, oznaczonego na planie zagospodarowania działki numerem 8. Zgodnie zaś z przepisami obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku (Dz. U. z 1980, Nr 17, poz. 62), minimalna odległość budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia p.poż. od innych budynków wynosiła od 8 do 25 metrów. W tej sytuacji wydając skarżącej pozwolenie na budowę Wójt Gminy musiał nałożyć na nią obowiązek rozebrania obory, co oznacza, że nie mógł w tej części rozstrzygnąć inaczej. Skoro zaś przy stosowaniu art. 155 kpa istotny jest stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania ostatecznej decyzji, bez znaczenia jest okoliczność, jaka wynika z dowodów znajdujących się w aktach sprawy (zdjęcia budynku mieszkalnego i dawnej obory, plan zagospodarowania działki sporządzony dla potrzeb pozwolenia na budowę i stanowiący jego załącznik), z których wynika, że M.D. albo usytuowała budynek mieszkalny niezgodnie z pozwoleniem na budowę albo też w późniejszym okresie rozbudowała go w ten sposób, że obecnie przylega on do budynku dawnej obory. Reasumując, zdaniem Sądu prawidłowo organy uznały, że nie jest możliwa zmiana ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 kpa. Podniesione w skardze zarzuty na uwzględnienie nie zasługują. W szczególności bez znaczenia dla zastosowania art. 155 kpa pozostaje wynikająca z dołączonego do skargi oświadczenia okoliczność, że obecnie jest wspólna ściana domu mieszkalnego z oborą, w związku z czym mogą wystąpić trudności przy dokonywaniu rozbiórki. W tej sprawie skarżąca nie może także skutecznie podnosić zarzutów dotyczących prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło