II SA/Ke 180/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M. O. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania B.K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zjazdu indywidualnego na działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym 618 w miejscowości L. z drogi powiatowej [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. –utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Po rozpatrzeniu wniosku Ł.G. Wójt Gminy decyzją z dnia [...]ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zjazdu indywidualnego na działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym 618 w miejscowości L., z drogi powiatowej [...], uznając, że spełnione zostały łącznie wszystkie warunki, wynikające z przepisu art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz.717 ze zm.), a nadto, że decyzja nie narusza przepisów odrębnych. W odwołaniu B.K. wniosła o jej uchylenie i zarzuciła, że lokalizacja zjazdu w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego zjazdu na działkę oznaczoną nr ewid. 619, stanowiącą jej własność może ograniczać możliwość użytkowania tego zjazdu. Stwierdziła, że nie wyraża zgody na budowę zjazdu, który byłby zjazdem wspólnym na jej działkę nr ewid. 619 oraz zjazdem na działkę nr 618 ( zjazd projektowany). Dokonując na podstawie art. 138 k.p.a. prawnej i merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 i 2 ustawy ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy, stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy . Zgodnie z art. 52 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy ustalenie warunków zabudowy następuje na wniosek inwestora, który powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, charakterystykę inwestycji obejmującą między innymi określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych, przedstawione w formie opisowej i graficznej, jak też określenie charakterystycznych parametrów inwestycji. W ocenie Kolegium, złożony w sprawie przez Ł.G. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zjazdu indywidualnego na działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym 618 z drogi powiatowej 0494T w miejscowości L. jest kompletny i spełnia wymogi art. 52 ust. 2 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało także, że organ I instancji zasadnie wskazał, że inwestycja objęta decyzją jest przewidziana do realizacji na obszarze spełniającym warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc oraz decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Projektowana inwestycja, tj. budowa zjazdu indywidualnego z drogi publicznej, będącego w istocie odcinkiem drogi łączącej działkę nr 618 z drogą powiatową 0494T, jest obiektem infrastruktury technicznej, o jakim mowa w art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) zawierającego definicję "infrastruktury technicznej", do obiektów infrastruktury technicznej włączono m.in. drogi. Kolegium stwierdziło, że z analizy akt sprawy, w tym z wniosku inwestora wynika, że działka oznaczona nr ewid. 618 jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym. Projektowany zjazd indywidualny ma na celu zapewnienie obsługi komunikacyjnej działki nr 618, która jak wyżej wskazano jest działką zabudowaną, z drogą publiczną. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy, ustalenie warunków zabudowy jest możliwe, gdy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W ocenie organu, decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, określonej we wniosku inwestorskim nie narusza przepisów odrębnych. Kolegium uznało zatem, że spełnione zostały wszystkie warunki wskazane w art. 61 ustawy, co upoważniało organ do pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestora. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżoną decyzją organ I instancji ustalił, stosownie do postanowień art. 54 pkt 2 ustawy, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, w zakresie, dotyczącym : - warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, - ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, - obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, - wymagań dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Oceniając zgodność z prawem ustalenie przez organ I instancji warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, w tym w kwestionowanym zakresie dotyczącym wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego Kolegium stwierdziło, że warunki te nie naruszają prawa. Ustosunkowując się do zarzutu strony odwołującej się, dotyczącego uciążliwości związanych z lokalizacją projektowanego zjazdu indywidualnego w sąsiedztwie istniejącego zjazdu na działkę odwołującej się Kolegium podkreśliło, że w decyzji stwierdzono, że projekt budowlany należy wykonać zgodnie z przepisami określającymi warunki techniczne, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także przepisami w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Natomiast wśród ustaleń dotyczących ochrony interesów osób trzecich ustanowiono wymaganie, że zgodnie z art. 5 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, inwestycję należy projektować, realizować i utrzymywać w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym m.in. ochronę przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej. Postanowienia decyzji o ustaleniach warunków zabudowy zapewniają ochronę interesów osób trzecich, w tym właścicieli działek sąsiednich, w ten sposób, że są wiążące w dalszych fazach procesu inwestycyjnego. Na mocy art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy, a zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych (art. 34 ust. 2 ustawy). Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego). Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy inwestycji polegającej na budowie zjazdu indywidualnego na działkę nr ewid. 618 jest sformułowana w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, ustalając te warunki poprzez odwołanie do przepisów prawa, regulujących wymagania, spełnienie których warunkuje realizację inwestycji przez inwestora. Dopilnowanie tych warunków należy do kompetencji organów wydających dalsze decyzje w procesie inwestycyjnym, w szczególności pozwolenie na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy stwierdza jedynie dopuszczalność, z punktu widzenia przepisów prawa, określonego zamierzenia inwestycyjnego wobec wskazanego terenu, nie przesądza natomiast o możliwości realizacji inwestycji i nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. W ocenie Kolegium, zarzuty podniesione w odwołaniu są na obecnym etapie przedwczesne i nie mogą zostać uwzględnione w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, ponieważ go nie dotyczą. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wniosła B. K., wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, zgodnie z wnioskiem inwestora, że działka nr 618 jest zabudowana domem mieszkalnym i gospodarczym, podczas gdy działka ta w ogóle nie jest zabudowana. Jednocześnie skarżąca zarzuciła, że organ w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do wszystkich zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Piekoszów z dnia 19 października 2012r., tj. do tego że obszar inwestycji narusza prawo skarżącej w zakresie użytkowania i zagospodarowania terenu jej działki nr 619. Wskazana w załączniku graficznym lokalizacja zjazdu pokrywa się częściowo z istniejącym zjazdem z drogi powiatowej [...] na działkę nr 619, w szczególności dotyczy to odcinka przylegającego do tej nieruchomości, w konsekwencji tego istniejący zjazd na działkę skarżącej może zostać przebudowany (np. zmieniony profil, łuk wjazdu), ograniczony lub mogą pojawić się roszczenia, co do prawa korzystania z jego części. Nigdy nie wyrażała zgody na wybudowanie wspólnego zjazdu dla dwóch posesji. Ponadto skarżąca w piśmie procesowym zarzuciła, że w sprawie nie sporządzono analizy urbanistycznej przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, którą przewiduje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mimo, że z treści decyzji organu I instancji wynika, że zawiera ona załącznik tekstowy i graficzny analizy. Natomiast wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie zawierał danych, wymaganych na podstawie art. 52 ust. 2 pkt 2b, c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ustalono także właściwie stron postępowania, ponieważ współwłaścicielami działki nr 619 są także D. J., Z. K. , J. K. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach, która zgłosiła swój udział w sprawie na podstawie art. 8 p.p.s.a., przyłączyła się do skargi, podnosząc, że organ, który ustalił warunki zabudowy dla zjazdu indywidualnego z nieruchomości na drogę publiczną, nie odniósł się do przepisów ustawy o drogach publicznych i nie wykazał, przepisy której ustawy powinny mieć w sprawie zastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż podniesione w jej uzasadnieniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że w sprawie nie uwzględniono istoty zadania inwestycyjnego, a co za tym idzie, nie zastosowano właściwych przepisów, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. podlegają uchyleniu. Z dokumentacji, jaka została przedstawiona do wniosku Ł.G. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "lokalizacja zjazdu z działki nr 618 na drogę powiatową" nie wynika, że chodzi w niej o zagospodarowanie samej działki przez odpowiednie usytuowanie zjazdu na nieruchomość. Z dotychczasowych niepełnych ustaleń można wnioskować, że chodzi o zjazd z drogi publicznej, jaką jest droga powiatowa. We wniosku o warunki zabudowy podano wprost, że sprawa dotyczy zjazdu z działki na drogę. Należy zatem zauważyć, że stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) budowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. W zezwoleniu na lokalizację zjazdu określa się miejsce lokalizacji zjazdu i jego parametry techniczne, a także zamieszcza się pouczenie o obowiązku uzyskania przed rozpoczęciem prac budowlanych pozwolenia na budowę oraz uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na prowadzenie robót w pasie drogowym, a także uzgodnienia z zarządcą drogi, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, projekt budowlanego zjazdu (art. 29 ust. 3). Zgodnie z art. 4 pkt 8 powołanej ustawy o drogach publicznych przez zjazd należy rozumieć "połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" (art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub ustanowienie odpowiedniej służebności). Zatem zarówno w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu, jak i w sprawie o ustalenie warunków zabudowy chodzi o ustalenie lokalizacji, i to w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ma różnicy między żądaniem sformułowanym we wniosku a sytuacją, jaka przewidziana jest w art. 29 ustawy o drogach publicznych. Organy administracji tej okoliczności w ogóle nie wzięły pod uwagę. W ocenie składu orzekającego, przepis art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie ustalania warunków zabudowy. Potwierdza to ust. 3 art. 29 ustawy, który nie pozwala na odmienną lokalizację zjazdu, aniżeli przewidziana w powołanym przepisie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 1722/07 (ONSAiWSA 2010/3/49), skoro zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych na budowę zjazdu z drogi publicznej konieczne jest uzyskanie decyzji zezwalającej na jego lokalizację, wydanej przez zarządcę drogi, to na to samo zamierzenie inwestycyjne nie trzeba uzyskać decyzji o ustalenie warunków zabudowy na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie wniosek dotyczył ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "lokalizacja zjazdu z działki nr 618 na drogę powiatową, w decyzji określono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na " budowie zjazdu indywidualnego na działkę oznaczoną nr 618 w miejscowości L. z drogi powiatowej [...]. Warunki techniczne, w tym szerokość "zjazdu indywidualnego" zostały określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich użytkowanie - § 79 (Dz.U. Nr 43, poz. 430 ze zm.). Ustawodawca, mając na celu ochronę dróg publicznych przed niezgodną z warunkami technicznymi ich zabudową, jak również bezpieczeństwo związane z ruchem drogowym, za punkt odniesienia przyjmuje drogę publiczną oraz określa warunki, w jakich może dojść do lokalizacji zjazdu z drogi publicznej na nieruchomość przyległą do drogi publicznej. Należy podzielić zarzut Prokuratora, że w sprawie niniejszej organy rozpoznające sprawę w ogóle nie odniosły się do przepisów ustawy o drogach publicznych dotyczących budowy zjazdu indywidualnego, jak również nie wyjaśniły, dlaczego w ich ocenie w sprawie niniejszej ma zastosowanie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skoro lokalizację zjazdu z drogi publicznej ustala w drodze decyzji administracyjnej zarządca drogi na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Wykładnia i stosowanie prawa nie może prowadzić do pominięcia rozwiązań, które pozwalają na takie wyjaśnienie przepisów, aby przyjęte w ustawie rozwiązania wzajemnie się nie wykluczały, ani nie dublowały. Skoro w ustawie o drogach publicznych w art. 29 ust. 1 na budowę zjazdu z drogi publicznej konieczne jest uzyskanie decyzji zezwalającej na jego lokalizację, wydanej przez zarządcę drogi, to na to samo zamierzenie inwestycyjne nie trzeba uzyskać decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, która de facto dotyczyłaby tego samego, gdyż warunki zabudowy w istocie są także ustaleniem lokalizacji (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009r., sygn. akt II OSK 1722/07). Należy zauważyć, że warunki zabudowy nieruchomości położonej przy drodze publicznej mogą obejmować także zjazd. Wówczas powinien on być zawsze związany z rozplanowaniem inwestycji (obiektów budowlanych) na danej nieruchomości i konieczne jest, przed wydaniem decyzji, uzgodnienie na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego. W sprawie niniejszej organ bezkrytycznie przyjął oświadczenie inwestora, że nieruchomość oznaczona nr 618, z której planował on zjazd na drogę publiczną, jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Z akt nie wynika, że na nieruchomości inwestora znajdują się budynki, zaś skarżąca w skardze podnosi, że takich obiektów tam nie ma. Z akt sprawy nie wynika, aby organ rozstrzygając sprawę miał wiedzę, czy w sprawie ustalone zostały warunki zabudowy dla tej inwestycji (obiektów budowlanych), i czy ewentualny zjazd z działki na drogę publiczną został objęty wnioskiem o warunki zabudowy, łącznie z tymi budynkami. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej wykazała, że dopiero decyzją z dnia [...] Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji "budowa domu mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z niezbędnymi urządzeniami i przyłączeniami infrastruktury technicznej na części działki nr 618", w której nie ma mowy o warunkach zabudowy dla zjazdu z nieruchomości na drogę publiczną. Ustalenia, jakie zostały poczynione w sprawie, nie wystarczają, by jednoznacznie określić, z jaką sytuacją mamy do czynienia. Nie wystarczy w tym stanie sprawy stwierdzenie organu, że zjazd indywidualny z drogi publicznej, jest obiektem infrastruktury technicznej, o jakim mowa w art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż zgodnie z dyspozycją art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) do obiektów infrastruktury technicznej włączono m.in. drogi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270.tj.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzje organu I instancji, gdyż sprawa wymaga wyjaśnienia okoliczności, o których mowa wyżej. Naruszenie przepisów postępowania w zakresie ustalenia staniu faktycznego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po jego ustaleniu organ zastosuje właściwe przepisy. Punkt 3 wyroku uzasadnia § 2 ust. 3, § 16 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.